Kur‑Maliyet Kıskacında Makine İhracatı: Küresel Büyüme Devam Etse de Türkiye Pazar Payı Geride Kalıyor

Türkiye Makina Federasyonu (MAKFED) Başkanı Kutlu Karavelioğlu, makine imalat sanayisinin küresel rekabette karşılaştığı zorlukları Sanayi Gazetesi’ne değerlendirdi. Son iki yılda küresel makine ihracatı çift haneli büyüme kaydederken, Türkiye’nin ihracat artışının yüzde 2’nin altında kaldığına dikkat çeken Karavelioğlu, kur‑maliyet dengesizliğinin ihracatçının kârlılığını aşındırdığını vurguladı.

Kur‑Maliyet Dengesizliğinin İhracat Üzerindeki Etkisi

Makine üreticileri, üretim maliyetlerinin artışıyla birlikte döviz kuru dalgalanmalarının bu artışı dengelemede yetersiz kalması nedeniyle fiyatlama gücünü kaybediyor. Karavelioğlu, “Enflasyonist ortamda döviz kurunun yerel maliyet artışlarının altında kalmaya çalışılması ihracatçılar üzerindeki baskıyı artırıyor” diyerek durumun iki yönlü bir sıkışma yarattığını belirtti. Artan işçilik, enerji ve hammadde maliyetleri, aynı anda rekabetçi satış fiyatları sunma zorunluluğu ile birleşince firmalar kârlılıktan vazgeçmek zorunda kalabiliyor.

Finansman Maliyeti ve Yeni Yatırımlar

Yüksek finansman maliyetleri, yeni yatırımların ve siparişlerin önünde önemli bir engel oluşturuyor. Karavelioğlu, “Finansmana erişimin zorlaşması, şirketlerin yatırım kararlarını ertelemesine ve yeni siparişleri karşılama kapasitesinin sınırlanmasına yol açabilir” şeklinde uyardı. Bu durum, hem mevcut üretim kapasitesinin etkin kullanılmasını hem de ihracat hacminin artırılmasını zorlaştırıyor.

Avrupa Pazarında Almanya Sinyali

Karavelioğlu, jeopolitik gerilimlerin yumuşamasıyla birlikte Türkiye’nin ana ihracat pazarı Avrupa’da toparlanma işaretleri gördüğünü söyledi. Özellikle Almanya merkezli fabrika siparişlerinde canlanma sinyalleri, 2027 yılı için temkinli bir iyimserlik yaratıyor. Ancak bu fırsatın gerçek bir ihracat artışına dönüşmesi, rekabetçi fiyat sunabilme koşuluna bağlı.

2027 Enflasyon Tahmini ve Sektörel Sonuçlar

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2027 yılı enflasyon tahminini yüzde 15’ten yüzde 21’e yükseltmesi, makine imalatçıları için maliyet ve finansman belirsizliğinin daha uzun süre gündemde kalacağını gösteriyor. Karavelioğlu, “Fiyat istikrarına geçiş sürecinin zamana yayılması, üreticilerin maliyet öngörülebilirliği ve nakit akışı yönetiminde zorlanmasına neden olabilir” diyerek, yüksek faiz ve kredi erişimindeki güçlüklerin sadece mevcut üretimi değil, gelecekteki kapasite artışını da etkileyeceğine dikkat çekti.

MAKFED’in Ekonomi Yönetimine Dört Kritik Önerisi

Karavelioğlu, sektörün ihracat potansiyelini koruması ve rekabet gücünü artırması için ekonomi yönetiminden dört somut adım talep ediyor:

• Yerli üretimi koruyacak ticaret politikaları: Yerli üretim kabiliyeti bulunan ürün gruplarında ilave gümrük vergileri ve piyasa gözetimi uygulamaları.
• Yerli makine kullanımını önceleyen teşvikler: Yatırım teşvik sisteminin yerli makine kullanımını önceliklendiren bir yapıya dönüştürülmesi.
• Kamu ihalelerinde yerlilik şartı: Kamu alımlarında yerlilik şartının eksiksiz uygulanması.
• Uzun vadeli alıcı kredileri: Makine sektörüne özgü uzun vadeli alıcı kredilerinin genişletilmesi.

Bu adımların hayata geçirilmesi, mevcut üretim kapasitesinin yeniden harekete geçirilmesi ve atıl kapasitenin üretime dönüştürülmesi açısından kritik.

Sektörün Geleceğe Bakışı

MAKFED’in değerlendirmesine göre, kur‑maliyet dengesinin iyileştirilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve yerli üretimi destekleyen politikaların uygulanması, makine sanayisinin büyüme performansını değiştirebilir. Avrupa pazarındaki siparişlerin canlanması, doğru finansman ve rekabet koşulları sağlandığında Türk üreticileri için önemli bir fırsat sunuyor. Ancak küresel makine ihracatındaki büyüme ile Türkiye’nin ihracat performansı arasındaki fark, “zaman kaybının maliyeti” olarak sektörde hissediliyor.

Sonuç olarak, Türkiye’nin makine ihracatındaki düşük büyüme oranı, sadece fiyat artışlarıyla değil, fiziksel satış hacmindeki sınırlı gelişmeyle açıklanıyor. Sektörün küresel pazardaki payını koruyabilmesi, hem üretim miktarını hem de fiyat rekabetini artırması ile mümkün olacaktır.