TÜİK Verileriyle Genç İşgücü Piyasası: Katılım %60,1, İşsizlik %12,7
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan “İşgücü Piyasasında Gençler” başlıklı özel araştırma, gençlerin işgücü piyasasındaki durumunu detaylı bir şekilde ortaya koyuyor. 2024 yılı boyunca Hanehalkı İşgücü Araştırması ile birlikte 15-34 yaş grubundaki bireylere uygulanan anketler, gençlerin işgücüne katılım oranlarından eğitim seviyelerine, çalışma deneyimlerinden iş beklentilerine kadar birçok önemli veriyi içeriyor.
Gençlerin İşgücüne Katılım ve İstihdam Oranları
TÜİK verilerine göre, 2024 yılında 15-34 yaş grubundaki gençlerin işgücüne katılma oranı yüzde 60,1 olarak gerçekleşti. Bu, söz konusu yaş aralığındaki her 100 kişiden yaklaşık 60’ının işgücünde yer aldığı anlamına geliyor. Aynı yaş grubunda istihdam oranı ise yüzde 52,5 olarak kaydedildi. Bu da, işgücüne katılan gençlerin büyük bir kısmının aktif olarak çalıştığını gösteriyor. Ancak, işsizlik oranı da yüzde 12,7 gibi önemli bir seviyede bulunuyor. Bu oran, genç işgücünün yaklaşık sekizde birinin iş arayışında olduğunu gösteriyor.
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 2024’te 15-34 yaş grubunda kurumsal olmayan toplam nüfus 24 milyon 291 bin kişi olarak belirlendi. Bu nüfusun 14 milyon 606 bini işgücünde yer alırken, istihdam edilen gençlerin sayısı 12 milyon 744 bin kişi oldu. İşsiz gençlerin sayısı ise 1 milyon 862 bin olarak kayıtlara geçti.
Eğitim Seviyesi ve İstihdam İlişkisi
Araştırma, eğitim seviyesi ile istihdam arasında önemli bir ilişki olduğunu gösteriyor. 15-34 yaş grubunda istihdam edilen gençlerin yüzde 25’inin lise altı eğitim seviyesine sahip olduğu görülürken, yüzde 24,7’sinin ise 4 yıllık yükseköğretim ve üzeri eğitim seviyesine sahip olduğu tespit edildi. Genel lise mezunlarının oranı ise yüzde 18,2 olarak belirlendi.
Lise ve üstü eğitimli gençler arasında, eğitimleri süresince staj veya çıraklık gibi en az 1 ay çalışma deneyimi olanların istihdam oranı yüzde 68,6 olarak dikkat çekiyor. Bu oran, çalışma deneyimi olan gençlerin istihdam edilme olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor. Erkeklerde bu oran yüzde 82,2 iken, kadınlarda yüzde 54,8 olarak gerçekleşti. Çalışma deneyimi olmayan veya 1 aydan kısa süreli çalışma deneyimine sahip gençler için istihdam oranı ise yüzde 55,8 olarak kaydedildi.
Eğitimde Yarıda Bırakma Nedenleri
Araştırma, gençlerin eğitim hayatında karşılaştığı zorlukları da ortaya koyuyor. Gençlerin yüzde 17,7’si eğitimini yarıda bıraktığını veya bölüm değiştirdiğini belirtiyor. Eğitimini yarıda bırakan veya bölüm değiştiren gençlerin yüzde 22,5’i ekonomik nedenleri, yüzde 17,2’si eğitim programının beklentilerini karşılamamasını, yüzde 14,1’i ise ailevi nedenleri gerekçe gösteriyor. Bu veriler, gençlerin eğitim hayatında karşılaştığı sorunların çok boyutlu olduğunu ve ekonomik, sosyal ve kişisel faktörlerin etkileşimini gösteriyor.
Eğitim Seviyesi ve İş Gereksinimleri Arasındaki Uyum
İstihdamdaki gençlerin yüzde 67,2’si eğitim seviyesi ile yaptıkları işin gereksinimlerinin uyumlu olduğunu belirtirken, yüzde 25,4’ü eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha yüksek olduğunu ifade ediyor. Yüzde 7,4’lük bir kesim ise eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha düşük olduğunu bildiriyor.
4 yıllık yükseköğretim ve üzeri eğitime sahip gençlerin yüzde 74,7’si eğitim seviyesi ile yaptığı işin gereksinimlerinin uyumlu olduğunu belirtiyor. Mesleki veya teknik lise mezunlarında, eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha yüksek olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 32,7 iken, bu oran 2 veya 3 yıllık yüksekokul mezunlarında yüzde 34,6 olarak kaydedildi. Lise altı eğitim seviyesine sahip gençlerin yüzde 11,7’sinin ise eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha düşük olduğunu aktardı.
İstihdamda olan gençlerden, becerilerinin yaptığı işin gerekliliklerinden yüksek olduğunu beyan edenlerin oranı yüzde 27,1 iken, düşük olduğunu beyan edenlerin oranı ise yüzde 2,6 oldu. Becerileriyle yaptığı işin uyumlu olduğunu belirtenlerin oranı 4 yıllık yükseköğretim ve üzeri mezunlarda yüzde 77,7 iken, mesleki veya teknik lise mezunlarında bu oran yüzde 62,3 olarak gerçekleşti. Becerilerinin yaptığı işin gerekliliklerinden yüksek olduğunu beyan edenlerin oranı 4 yıllık yükseköğretim ve üzeri mezunlarda yüzde 20,8, mesleki veya teknik lise mezunlarında yüzde 34 oldu.
İlk İşe Giriş Süresi ve Çalışma Süreleri
Mevcut durumda eğitime devam etmeyen 15-34 yaş grubundaki gençlerin yüzde 15,7’si, 3 aydan uzun süreli ilk işine, eğitimlerini tamamladıktan veya yarım bıraktıktan sonra ilk 6 ay içinde başladığını belirtiyor. Bu oran erkeklerde yüzde 17,3, kadınlarda yüzde 14 olarak kaydedildi.
Eğitiminden sonra, 3 aydan uzun süreli bir işte çalışmayan gençlerin oranı yüzde 21,7 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde yüzde 10,6, kadınlarda yüzde 33,9 oldu.
Sonuç ve Değerlendirme
TÜİK’in “İşgücü Piyasasında Gençler” araştırması, gençlerin işgücü piyasasındaki durumuna dair kapsamlı bir bakış sunuyor. Gençlerin işgücüne katılım oranları ve istihdam oranları genel olarak olumlu bir tablo çizerken, işsizlik oranının yüksekliği ve eğitimde yarıda bırakma oranları önemli sorun alanlarını işaret ediyor. Eğitim seviyesi ile istihdam arasındaki ilişki, gençlerin nitelikli işgücüne katılımının önemini vurguluyor. Ekonomik nedenler, eğitim programlarının beklentileri karşılamaması ve ailevi nedenler gibi faktörler, gençlerin eğitim hayatında karşılaştığı zorlukları ve bu zorlukların işgücü piyasasına etkilerini gösteriyor. Bu veriler ışığında, gençlerin işgücü piyasasına daha etkin bir şekilde entegre olabilmeleri için eğitim, istihdam ve sosyal politikaların birlikte ele alınması ve gençlerin ihtiyaçlarına yönelik çözümler üretilmesi büyük önem taşıyor.
