Bankaların Takipteki Alacak Oranı Rekor Seviyede, Tahsili Gecikmiş Alacak Satışı 75 Milyar Lirayı Aştı

Bankacılık sektöründe son iki yılın en kritik gündem maddesi, takipteki alacak bakiyesindeki yükseliş oldu. Bu artış, bankaların tahsili gecikmiş alacak satışını hızlandırmasına neden olarak, 23 Ekim itibarıyla 75 milyar lira tutarına ulaşmasını sağladı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, sektördeki TL cinsi takipteki alacak bakiyesi 933,8 milyar lira seviyesine yükseldi.

Takipteki Alacak Oranının Zirveye Çıkışı

BDDK’nın haftalık verileri, 16 Ekim’de biten hafta itibarıyla sektörün takipteki alacak oranının %5,12 olduğunu gösteriyor. Bu oran, 17 Aralık 2021’den bu yana kaydedilen en yüksek seviye. Aynı dönemde, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarında %5,72 oranına ulaşılarak veri başlangıcı olan 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış bulunuyor. İhtiyaç kredileri ise %7,05 ile en yüksek seviyesini işaret ederken, bireysel kredi kartları %6,13 oranına ulaşarak Eylül 2019’dan bu yana en yüksek değeri gördü.

Tahsil Gecikmiş Alacak Satışları ve Trendler

Ekonomi’nin Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) açıklamalarına göre, 1 Temmuz – 23 Ekim arasında bankaların varlık yönetim şirketlerine yaptığı tahsili gecikmiş alacak satışı 29 milyar 223,5 milyon lira oldu. Finansal Kurumlar Birliği verileri ise, bu yılın ilk çeyreğinde satışların 17 milyar 51,9 milyon lira, ikinci çeyrekte ise 28 milyar 652,8 milyon lira olduğunu ortaya koydu. Toplamda, 2023 yılının yaklaşık 10 ayındaki satış 74 milyar 928,1 milyon lira seviyesine ulaştı.

Satışların ağırlığını Garanti BBVA, İş Bankası ve DenizBank gibi büyük bankalar oluştururken, kamu bankalarının hiçbir tahsili gecikmiş alacak satışı yapmadığı dikkat çekti. Yapı Kredi ise 1 Temmuz sonrası satış ihalesine katılmadı.

Ak Yatırım’ın üçüncü çeyrek bilanço beklentileri, sorunlu kredi hacmindeki artışın ikinci çeyreğe göre %50’nin üzerinde olduğunu ve toplamda 145 milyar lira bir artış gösterdiğini işaret ediyor. Özellikle kamu bankalarının sorunlu kredilerindeki büyümenin belirgin olduğu vurgulandı.

Kamu Bankalarının Durumu ve Gelecek Beklentileri

Kamu bankaları, tahsili gecikmiş alacak satışı ihalesi düzenlemiyor. En son Halkbank, Şubat 2024’te bir ihale gerçekleştirmişti; VakıfBank ve Ziraat Bankası’nın ise yakın dönemde satışı bulunmuyor. BDDK verileri, kamu bankalarının toplam takipteki alacak bakiyesinin 358 milyar 662,7 milyon lira olduğunu, Haziran sonundan itibaren 88 milyar 267,3 milyon lira artış kaydettiğini gösteriyor.

Toplam kredi portföyü ise 8 trilyon 126,3 milyar lira seviyesinde bulunuyor ve Haziran sonundan 16 Ekim’e kadar 686 milyar 878,1 milyon lira artış kaydedildi. Bu veriler, bankaların kredi verme kapasitesinin hâlâ geniş bir hacme sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Garanti BBVA’nın 24 Eylül’de planladığı tahsili gecikmiş alacak ihalesi iptal edildi; portföy 548 milyon 984 bin 638,80 TL değerinde alacak, 56 milyon lira bedelle Birikim Varlık’a temlik edilmesi planlanıyordu. Ancak banka, bu portföyü 54 milyon lira bedelle Gelecek Varlık’a temlik etmeye karar verdi.

2023 yılı sonunda, tahsili gecikmiş alacak satışının 100 milyar lira sınırını aşması muhtemel olduğuna dair öngörüler bulunuyor. Geçen yılın toplam satış tutarı 64 milyar 709,8 milyon lira iken, bu yılın aynı dönemdeki satışları %15,8 oranında artış gösterdi.

Sonuç olarak, bankacılık sektöründeki takipteki alacak oranının rekor seviyelere ulaşması, tahsili gecikmiş alacak satışlarının artmasıyla birlikte kredi risk yönetiminde yeni dinamikler oluşturuyor. Kamu bankalarının satış yapmaması ve özel bankaların satışlara yönelmesi, sektör içindeki stratejik farklılıkları da gözler önüne seriyor.