Nefes Kredisi’nde Beklenmedik Gelişmeler: İşletmeler Faiz Sürpriziyle Karşılaştı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından oda ve borsa üyelerinin finansman sıkıntılarını gidermek amacıyla 8 Temmuz’da başlatılan Nefes Kredisi, ilk etapta ilk 6 ay geri ödemesiz olarak lanse edilmişti. Ancak krediye ulaşan firmalar, bankaların ilk 6 ay faiz ödemesi talep etmesiyle şaşkınlık yaşadı. Bu durum, piyasa faizlerine göre daha avantajlı bir finansman imkanı sunması beklenen kredinin cazibesini gölgeledi.
Nefes Kredisi’nde Yaşanan Belirsizlikler
25 milyar TL toplam limit ile duyurulan Nefes Kredisi, yüzde 37 ila yüzde 38 faiz oranlarıyla ve 36 ay vade imkanıyla sunulmuştu. Ziraat Bankası, Vakıfbank, Halkbank, Ziraat Katılım, Yapı Kredi Bankası, Akbank ve Denizbank şubeleri aracılığıyla kullandırılmaya başlanan krediye başvuran birçok işletme, daha ilk günden limitlerin dolduğu gerekçesiyle geri çevrilmişti. Bu durum, iş dünyasında büyük tepkilere yol açmıştı.
Krediye ulaşabilen işletmeler ise, bankaların hazırladığı ödeme planlarında ilk 6 ay faiz ödemesi şartıyla karşılaştı. Kaynaklar, şubelere gönderilen talimatla birlikte “ilk 6 ay geri ödemesiz” koşulunun, “ilk 6 ay anapara ödemesiz” şeklinde değiştirildiğini ve bu nedenle ilk 6 ayda faiz ödemesi alınacağını belirtiyor. Ayrıca, kredi başvurusu onaylanan firmalardan kredi tutarını bir hafta vadesiz mevduatta tutma zorunluluğu istenmesi de işletmelerin memnuniyetsizliğine neden oldu.
İş Dünyasının Tepkisi
İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel, Nefes Kredisi’ndeki son gelişmeleri değerlendirerek, kredinin genel olarak tabana yayılamadığını ve açıklanan koşullar ile uygulama arasında farklılıklar olduğunu ifade etti. Önel, “Her ne kadar ilk 6 ay geri ödemesiz denilse bile ilk 6 ay faiz ödemesi istenmesi işletmelere sürpriz oldu” dedi. Ayrıca, kredilerin çok az işletmeye kullandırıldığını ve bankaların bu tutarları 1 hafta vadesiz mevduatta tutma şartı getirmesinin, kredinin zaten yetersiz olan limitini daha da etkisiz hale getirdiğini vurguladı. Önel, sıkı para politikaları ve makro ihtiyati tedbirlerle zor durumda olan reel sektör için daha uygun kullanım ve uygulama koşullarına sahip bir ek Nefes Kredisi’ne ihtiyaç olduğunu belirtti.
Nefes Kredisi’ne olan yoğun ilgi nedeniyle birçok firmanın krediye ulaşamaması üzerine TOBB, limitin artırılması talebinde bulunmuştu. 15 Temmuz’da TOBB’dan yapılan açıklamada, gelen yüksek talep sonrasında yetersiz kalan limitin artırılmasına yönelik talebin ilgili makamlara iletildiği ve talebin olumlu sonuçlanması durumunda ilave kredi limitinin KOBİ’lerin kullanımına sunulacağı belirtilmişti.
KGF Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Özegen ise, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, o ana kadar yaklaşık 19 bin işletmeye toplamda 24 milyar TL‘lik kredinin tahsis edildiğini ve sürecin halen devam ettiğini ifade etmişti.
Ekonomik Etkiler ve Gelecek Beklentileri
Nefes Kredisi’nin amacı, finansman sıkıntısı çeken KOBİ’lere can suyu olmak ve ekonomik faaliyetlerini sürdürmelerine yardımcı olmaktı. Ancak, ilk 6 ay faiz ödemesi sürprizi ve bankaların mevduat zorunluluğu gibi uygulamalar, kredinin beklenen etkiyi yaratmasını zorlaştırabilir. Krediye erişimde yaşanan zorluklar da göz önüne alındığında, reel sektörün finansman sorunlarına kalıcı çözümler bulunması gerektiği açıkça görülüyor.
TOBB’un limit artırılması talebi ve KGF’nin tahsis edilen kredi miktarıyla ilgili açıklamaları, sorunun farkında olunduğunu ve çözüm arayışlarının devam ettiğini gösteriyor. Ancak, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi ve kredinin daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağlayacak adımların atılması büyük önem taşıyor. Aksi takdirde, Nefes Kredisi’nin reel sektöre beklenen katkıyı sağlaması mümkün olmayacaktır.
Gelecek dönemde, Nefes Kredisi’nin uygulama koşullarının iyileştirilmesi, limitlerin artırılması ve daha fazla işletmenin krediye erişimini sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesi bekleniyor. Bu sayede, KOBİ’lerin finansman sorunları hafifletilebilir ve ekonomik büyüme desteklenebilir.
