Türkiye’de Et Tüketiminde Yetersizlik Alarmı: Avrupa’da En Kötü Durum

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından açıklanan son veriler, Türkiye’deki et tüketimi ve yoksulluk arasındaki derin uçurumu gözler önüne seriyor. Rapor, Türkiye’de yaşayan her 100 kişiden yaklaşık 40’ının maddi imkansızlıklar nedeniyle iki günde bir et, tavuk, balık veya eşdeğer bir vejetaryen öğün tüketemediğini ortaya koyuyor. Bu durum, Türkiye’yi Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında en olumsuz tabloya sahip ülke konumuna getiriyor.

Türkiye’de Beslenme Yetersizliği: Genel Durum

Eurostat’ın 2024 yılı verilerine göre, Türkiye’de nüfusun %39,3’ü yeterli protein alımında zorlanıyor. Bu oran, 2023’te %45,8 olarak kaydedilmişti. Son bir yılda 6,5 puanlık bir iyileşme yaşanmış olsa da, milyonlarca kişinin düzenli ve dengeli beslenme hakkından mahrum olduğu gerçeği değişmiyor.

Yoksulluk Riski Altındaki Kesim Daha Kötü Durumda

Yoksulluk riski altındaki bireyler için tablo çok daha vahim. Medyan gelirin %60’ından daha az gelirle yaşamaya çalışan bu grupta, yeterli öğün tüketemeyenlerin oranı 2024’te %54,0 olarak belirlendi. Bu oran 2023’te %58,5 idi. Yani, yoksulların yarısından fazlası protein bazlı sağlıklı bir öğüne ulaşmakta zorlanıyor.

Şiddetli Maddi ve Sosyal Yoksunluk (SMD) İçinde Yaşayanlar

Şiddetli maddi ve sosyal yoksunluk (SMD) içinde yaşayan kesimde ise durum daha da kritik. Bu grupta iki günde bir et ya da eşdeğeri bir öğün yiyemeyenlerin oranı 2024 itibarıyla %57,9 seviyesinde.

Türkiye, Avrupa’nın En Yüksek Oranına Sahip

Eurostat verileri, Türkiye’nin yalnızca yoksulluk altındaki kesimlerde değil, toplam nüfus bazında da Avrupa’nın en yüksek oranına sahip ülkesi olduğunu gösteriyor. 2024 itibarıyla Türkiye, %39,3’lük oranla Avrupa genelinde ilk sırada yer alıyor. Romanya’da bu oran yaklaşık %33, Bulgaristan’da ise %20 civarında.

Karşılaştırma yapmak gerekirse, Almanya’da iki günde bir protein içeren bir öğün tüketemeyenlerin oranı sadece %8,2, Fransa’da ise %7,9. Avrupa Birliği ortalaması ise %8,3 seviyesinde. Bu da Türkiye’nin AB ortalamasının yaklaşık beş katı daha yüksek bir yoksunluk oranıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Kırmızı Et Fiyatlarındaki Artışlar Durumu Daha da Zorlaştırıyor

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verileri, küresel et fiyatlarındaki rekor artışı ortaya koyuyor. Bu durum, Türkiye’deki kırmızı et piyasasına da yansımış durumda. Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin kesimhane verilerine göre, Türkiye’de dana ve kuzu etinde yıllık fiyat artışları %30’u aştı. Dana bıçak yağsız etin kilogram fiyatı 452,57 TL’ye ulaştı. Bu rakam geçen yıla kıyasla %32,7 artış anlamına geliyor.

Bölgesel bazda en yüksek dana eti fiyatı 463,40 TL ile Karadeniz’de görülürken, en düşük fiyat 425,50 TL ile Ege Bölgesi’nde kaydedildi. Kuzu etinde de ortalama fiyat 476,06 TL oldu. Yıllık artış oranı %26,2’ye ulaşırken, Marmara ve Ege Bölgeleri 500 TL’yi aşan fiyatlarla öne çıktı. Ankara Ticaret Borsası verileri ise dana butun 496,9 TL, karkas etin 460,33 TL ve dana kolun 416,1 TL’den işlem gördüğünü gösteriyor. Türkiye’de kırmızı et fiyatlarındaki artış oranı, yıllık tüketici enflasyonunu aşarak dar gelirli tüketicinin alım gücünü zorlayan bir tablo oluşturuyor.

Ekonomik Etkiler ve Gelecek Beklentileri

Et fiyatlarındaki bu artışlar, özellikle dar gelirli vatandaşların beslenme düzenini olumsuz etkiliyor. Protein alımındaki yetersizlik, halk sağlığı sorunlarına yol açabilir ve iş gücü verimliliğini düşürebilir. Hükümetin bu konuda acil önlemler alması, et fiyatlarını düşürmeye yönelik politikalar geliştirmesi ve yoksul kesimlere yönelik gıda yardımlarını artırması büyük önem taşıyor.

Eurostat verileri, Türkiye’nin bu konuda Avrupa’da en kötü durumda olduğunu gösteriyor. Bu durum, ekonomik politikaların gözden geçirilmesini ve sosyal adaleti sağlamaya yönelik daha etkili adımlar atılmasını zorunlu kılıyor.