Türk Hava Sahasında Serbest Rota Dönemi: Uçuşlarda Yeni Bir Çağ Başlıyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, havacılık sektöründe devrim niteliğinde bir adım olarak nitelendirdiği **”Serbest Rota Hava Sahası (FRA)”** uygulamasının, Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) tarafından Türk hava sahasında başlatıldığını duyurdu. Bu uygulama, hava araçlarına belirlenen giriş ve çıkış noktaları arasında, geleneksel uçuş rotalarına bağlı kalmaksızın serbestçe uçuş planlama imkanı tanıyor.

Serbest Rota Uygulaması ile Havacılıkta Verimlilik Artışı

Bakan Uraloğlu, bu uygulamanın uçuş sürelerinde kısalma, yakıt tasarrufu ve karbon salınımının azaltılması gibi hem ekonomik hem de çevresel alanlarda önemli kazanımlar sağlayacağını vurguladı. Serbest Rota Uygulaması (FRA), havacılık sektöründe verimliliği artırarak, Türkiye’yi bu alanda daha rekabetçi bir konuma taşıyacak.

FRA’nın devreye alınmasıyla birlikte, hava araçları artık daha kısa ve verimli rotaları tercih edebilecekler. Bu durum, özellikle uzun mesafeli uçuşlarda önemli ölçüde zaman ve yakıt tasarrufu sağlayacak. Ayrıca, karbon salınımının azalmasıyla çevreye duyarlı bir yaklaşım sergilenecek.

Türkiye’nin FRA’ya Geçiş Süreci

Uraloğlu, Türkiye’nin FRA’ya geçiş sürecinde DHMİ tarafından 2019 yılında başlatılan kapsamlı çalışmaların önemine dikkat çekti. Bu süreçte hava sahası düzenlemelerinden, trafik akışının daha emniyetli ve hızlı yönetilebilmesi için yeni operasyonel yöntemler geliştirmeye kadar birçok alanda titizlikle çalışıldı. Uluslararası standart ve gerekliliklerle uyumlu usullerin olgunlaştırılmasıyla FRA için gerekli tüm süreçler başarıyla tamamlandı.

DHMİ’nin öncülüğünde Eurocontrol ile yapılan anlaşma kapsamında, Ocak-Mayıs 2022 döneminde yaklaşık 400 hava trafik kontrolörünün katılımıyla Eurocontrol İnovasyon Merkezi’nde gerçek zamanlı simülasyonlar gerçekleştirildi. Bu simülasyonlar, yeni düzenlemelerin güvenle uygulanmasını, kontrolörlerin sisteme adaptasyonunu ve operasyonel güvenlik analizlerinin başarıyla tamamlanmasını sağladı.

Uygulama Aşamaları ve Gelecek Hedefler

Uygulamanın ilk etapta Türk Hava Sahası’nda **FL305** (yaklaşık 9300 metre) ve üzerindeki seviyelerde devreye alındığını belirten Uraloğlu, uygulamanın kademeli olarak genişletileceğini ifade etti. Uygulamanın 2025-2026 kış döneminde, gece yerel saatle 23.00 ile 05.00 arasında yürütüleceğini ve 2026-2027 kış döneminden itibaren ise 24 saat esasına göre tam zamanlı hale getirilmesinin hedeflendiğini vurguladı.

Uygulamanın ilk aşamasından elde edilecek geri bildirimler doğrultusunda, FL305 olan alt limitin Avrupa’daki örneklere benzer şekilde daha aşağı seviyelere çekilmesi değerlendirilecek. Bu kapsamda, Türkiye’de sürdürülen Hava Sahasının Esnek Kullanımı (FUA) çalışmalarının 10 bin feet-FL285 aralığını kapsayacak şekilde genişletilebilmesi halinde, FRA’nın daha düşük irtifalarda uygulanmasının da önü açılacak.

İç Hat Uçuşlarına Etkisi

Bu gelişmenin hayata geçmesiyle birlikte, Türkiye iç hat uçuşlarında serbest rota kullanımının yaygınlaşması, havalimanları arası uçuşlarda daha uygun güzergahların oluşturulması, uçuş sürelerinin daha da kısalması ve yakıt tasarrufunun artması bekleniyor. Serbest rota uygulaması sayesinde, yolcular daha kısa sürede seyahat edebilecek ve havayolu şirketleri operasyonel maliyetlerini düşürebilecek.

Serbest Rota uygulaması, Türk havacılık sektörünün uluslararası alanda rekabet gücünü artıracak ve yolculara daha konforlu ve verimli bir seyahat deneyimi sunacak önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.