Bakan Bolat’tan E-ticaret Devlerine Uyarı: Temu ve Aliexpress’e Yaptırım Sinyali
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’de faaliyet gösteren ve yürürlüğe giren yönetmeliğe rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeyen Temu ve Aliexpress gibi küresel e-ticaret platformlarına yönelik önemli uyarılarda bulundu. Bakan Bolat, kurallara uyulmaması halinde yaptırım uygulanabileceğini belirtti.
Küresel Pazar Yerlerinin Türkiye’deki Faaliyetleri Mercek Altında
Türkiye Gazetesi’nden Cemal Emre Kurt’un haberine göre, Bakan Bolat, milletvekillerinin yazılı soru önergelerine verdiği yanıtta, küresel pazar yerlerinin Türkiye’deki faaliyetlerinin son dönemde arttığını vurguladı. Bu durumun, gümrük mevzuatı, ürün güvenliği, tüketici hakları ve dış ticaret politikaları açısından çok yönlü bir değerlendirmeyi gerektirdiğini ifade etti.
Yabancı Platformlara Temsilci Bulundurma Zorunluluğu
Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan mevzuat çerçevesinde, Türkiye’de satış yapan yabancı e-ticaret platformlarının temsilci bulundurma zorunluluğu olduğu hatırlatıldı. Temsilci bulundurmayan firmaların yerli üretici ve tüketiciye zarar verdiğine dikkat çekilerek, bu yükümlülüğün uygulanmasıyla haksız rekabetin önüne geçileceği belirtildi. Bu düzenleme, yerli işletmelerin korunması ve tüketicilerin haklarının güvence altına alınması açısından büyük önem taşıyor.
Şeffaflık ve İlanların Kaldırılması
Mevzuata aykırı ürünlerin ilanlarının denetim otoritesinden gelen talepler doğrultusunda 24 saat içinde kaldırılması gerektiği vurgulandı. Bakan Bolat, uygunsuzluğun devam etmesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) üzerinden URL kapatma yoluna gidileceğini açıkladı. Yönetmelikle birlikte, sanal pazaryerlerinde satılan ürünlerin güvenlik gereklerinin tüketiciye şeffaf bir şekilde sunulmasının zorunlu hale geldiği belirtildi. Bu kapsamda ürünün satıcısı, imalatçısı ve ithalatçısının adres ve iletişim bilgilerinin tüketiciye açıkça gösterilmesi gerektiği bildirildi. Ayrıca, aracı hizmet sağlayıcıların “Ürün Güvenliği Temas Noktası” kurarak denetim otoriteleriyle hızlı bilgi alışverişi yapması gerektiği ifade edildi. Bu önlemler, tüketicilerin güvenli alışveriş yapmalarını sağlamak ve ürün güvenliği konusunda şeffaflığı artırmak amacıyla hayata geçiriliyor.
Gümrüksüz Giriş İddialarına Yanıt
Soru önergesinde dile getirilen “gümrüksüz ürün girişi” iddiası Bakan Bolat tarafından reddedildi. Posta veya hızlı kargo taşımacılığıyla gelen eşyanın belirli sınırlar dahilinde tek ve maktu vergiye tabi olduğu belirtildi. Bakan Bolat, “İnternetten alışveriş yapan vatandaşlarımıza güvenli ve standardına uygun ürünlerin ulaşması sağlanırken, kurallara uyan yerli üreticilerimizin haksız rekabete karşı korunması hedeflenmektedir” ifadelerini kullandı.
Vergi Tahsilatı ve Gönderi Sayıları
Bakanlığın cevabında, yurt dışından hızlı kargo ve posta yoluyla gelen ürünlere dair veriler de paylaşıldı. 2024 yılında 504 milyon dolarlık ürün Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) kapsamında ithal edilirken, 6,5 milyar lira vergi tahsil edildi. 2025 yılının ilk 4 ayında ise 162 milyon dolar ithalat değeri sağlandı ve 2,4 milyar lira vergi toplandı. Ayrıca, posta yoluyla ülkeye giren ürün sayısının 2024’te 630 bin gönderi olduğu, 2025’in ilk dört ayında ise 112 bin gönderiye ulaştığı bilgisi verildi. Bu rakamlar, e-ticaretin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisini ve vergi gelirlerine olan katkısını açıkça gösteriyor.
Yerli Yazılım ile Ürün Güvenliği Denetimi
Bakan Ömer Bolat, “E-Ticaret’te Ürün Güvenliği Projesi” kapsamında, ürün güvenliği denetimlerinin güçlendirilmesi için yerli yazılım geliştirildiğini açıkladı. Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) ve Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi Bilgi Sistemi (PGDBİS) sistemleri üzerinden yapılan kayıtlarla riskli ürünlerin tespit edilerek piyasadan çekildiğini, uygunsuz ürünlerin ülkeye girişinin engellendiğini ve tüketici şikâyetleri doğrultusunda hızlı denetim mekanizmalarının çalıştırıldığını kaydetti. Bu yerli yazılım, ürün güvenliği denetimlerinde daha etkin bir rol oynayarak tüketicilerin sağlığını koruma amacını taşıyor.
Sonuç: E-ticaret Düzenlemeleri ve Beklentiler
Ticaret Bakanlığı’nın bu adımları, Türkiye’deki e-ticaret sektörünü daha düzenli ve şeffaf hale getirmeyi hedefliyor. Yabancı e-ticaret platformlarının yerli üreticilerle rekabet ederken adil koşullarda faaliyet göstermesi ve tüketicilerin güvenli ürünlere erişebilmesi için yapılan bu düzenlemelerin, sektördeki dengeleri olumlu yönde etkilemesi bekleniyor. Bakan Bolat’ın uyarıları, kurallara uymayan firmaların yaptırımlarla karşılaşabileceğini gösterirken, aynı zamanda Türkiye’nin e-ticaret alanındaki kararlılığını da ortaya koyuyor.
