Büyükbaş Besi Üreticileri Artan Yem‑Saman‑Yakıt Maliyetiyle Kilo Başına 50 TL Zarar Ediyor, Küçülen Fırtına

Türkiye’de büyükbaş hayvan üreticileri, son bir yılda bölgesel çatışmaların tedarik zincirine yansıyan etkileriyle birlikte artan yem, saman ve akaryakıt maliyetleri nedeniyle ciddi bir kârlılık kriziyle karşı karşıya. Ege, Akdeniz, Marmara, İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerindeki kombine kesim verileri, besicilik maliyetleri ile kesim ücretleri arasındaki farkın **50‑70 TL** seviyelerinde olduğunu ortaya koyuyor.

Maliyet ve Kesim Fiyatı Arasındaki Boşluk

Güven Hayvancılık’ın sahibi Güven Oktay, büyükbaş hayvanların bir kilogramını üretmek için ortalama **640 TL** maliyetle karşılaştığını, ancak kombine kesim ücretlerinin bölgelere göre **575‑590 TL** arasında değiştiğini belirtiyor. Bu fark, hayvan başına **50 TL** tutarında doğrudan bir zarara dönüşüyor.

Oktay, “Yem, saman ve yakıt çok pahalı, hayvan kesimi ise ucuz. Hayvanın kilosunun **630‑640 TL**’ye kesilmesi gerekiyor ki besicilik kâr etmeyi bırak, en azından kendisini kurtarsın” şeklinde konuşarak, mevcut fiyatlarla üretimin sürdürülebilir olmadığını vurguluyor.

Küçük Üreticilerin Karşılaştığı Zorluklar

İstanbul Arnavutköy’deki işletmesinde geçen yıl **50 dana** besleyen Oktay, bu yıl hayvan sayısını **42’ye** düşürerek yaklaşık **%20** küçülme yaşadığını açıkladı. “Maliyetler her geçen gün artıyor. Yemin torbasına daha dün **50 TL** zam geldi. İki yıl sonra kurbanlık bir hayvan bize kilosu **700 TL** geliyor. Buna karşılık hayvanı **560‑590 TL** arasında kestiriyoruz. Yani zarar ediyoruz.” şeklinde ifadeler kullandı.

Destek politikalarının büyük işletmelere odaklandığını, küçük üreticilerin ise ayakta kalmakta zorlandığını dile getiren Oktay, Tekirdağ’ın Saray ilçesindeki **200 başlık** çiftliğinin şu anda boş olduğunu ve mevcut maliyetlerle hayvan almanın sürdürülebilir olmadığını belirtti.

Üreticinin sözlerine göre, pazarda canlı hayvan kilosu **700 TL** iken, kesim fiyatları **560‑590 TL** arasında değişiyor. Bu durum, “Hayvanı alıp ahıra koyarsanız çoban tutma, yem masrafları ve diğer giderler de dahil olmak üzere hepsi zarar” şeklinde bir tablo çiziyor.

İthal ve Yerli Hayvanların Maliyet Kıyaslaması

Oktay, ithal Angus hayvanların da artık maliyet avantajı sağlamadığını, ithal hayvanın kilogram maliyetinin **427 TL** olduğunu, fakat taşıma, gübre ve ek masrafların hesaba katıldığında maliyetin yerli hayvanla eşdeğer olduğunu vurguladı. İthal hayvanın kesim fiyatı **520‑530 TL** iken, yerli dana **560 TL** seviyelerinde bulunuyor.

Bu fiyat farkının kapanması, bazı besicileri ithal Angus almaktan vazgeçirerek Kars’tan yerli dana temin etmeye yöneltti.

Kesim Fiyatlarındaki Son Dönem Dalgalanmaları

Ulusal Kırmızı Et Üreticileri Konseyi (UKON) Başkanı Ahmet Hacıince, dana karkas fiyatlarının 2025 Kasım ayında spekülatif hareket ve arz kısıtları nedeniyle **480 TL/kg** bandından **620‑630 TL/kg** seviyelerine yükseldiğini belirtti. 2026 yılı başından itibaren fiyatlar **570‑600 TL** bandında dalgalanıyor.

UKON verilerine göre, son bir yılda dana kesim fiyatı kilogram başına **119 TL**, kuzu kesim fiyatı ise **138,7 TL** arttı. Kesim fiyatlarının tarihsel seyrine bakıldığında:

• 4 Eylül 2025: **465,80 TL/kg**
• 8 Ocak 2026: **587,19 TL/kg**
• Mart 2026: **612 TL/kg** (ilk 9 ayın en yüksek seviyesi)
• 16 Temmuz 2026: **570 TL/kg** (düşüş)
• 10 Eylül 2026: **584,95 TL/kg** (şu anki fiyat)

Kuzu (lamb) kesim fiyatları ise daha istikrarlı bir yükseliş gösterdi. 4 Eylül 2025’te **491,46 TL** iken, 10 Eylül 2026’da **622,14 TL** seviyesine ulaştı. 8 Ocak 2026’da **522,94 TL** olan fiyat, yıl içinde **70,5 TL** artışla 10 Eylül’de **622,14 TL**’ye çıktı.

Gelecek Projeksiyonları ve Piyasa Beklentileri

Et ve Süt Kurumu’nun yürüttüğü regülasyonların etkisiyle dana kesim fiyatları istikrarlı bir seyir izlemeye başladı. Hacıince, kuzu ve dana kesim fiyatları arasındaki farkın arz kaynaklı olduğunu ve kurban bayramı dönemindeki yoğun küçükbaş kesimlerinin fiyatları yukarı taşıdığını ifade etti.

Mevsimsel hareketler de fiyatları şekillendiriyor: Okulların açılmasıyla birlikte iç turizm ve yaz aylarındaki küçükbaş eti talebinin azalması, kuzunun **491‑630 TL** bandında dalgalanmasına sebep oluyor. Marmara ve Ege bölgelerinde ırk özellikleri nedeniyle sofralık kuzuların tercih edilmesi, bölgesel fiyatların yükselmesine katkı sağlıyor.

Gelecek yılın son çeyreğinde, kesim fiyatlarının mevcut dalgalanmalardan bir nebze de olsa çıkıp, daha dengeli bir yapıya oturması bekleniyor. Ancak üreticilerin maliyet baskısı devam ederse, hayvancılık sektöründe üretim kapasitesinin daha da küçülmesi ve bazı işletmelerin tamamen kapanması riski bulunuyor.

Sonuç olarak, büyükbaş besi üreticileri artan yem‑saman‑yakıt maliyetleri ve sabit kalan kesim fiyatları arasındaki farktan **kilo başına 50 TL** zarar ederken, küçülen sürüler, boş çiftlikler ve ithal hayvanların maliyet avantajının kaybolması sektörde ciddi bir darbe yaratıyor. Politikaların küçük ölçekli üreticileri de kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmesi, hayvancılık sektörünün sürdürülebilirliğini koruması açısından kritik önem taşıyor.