Güney Afrika’da Türk Yatırımcılar İçin 32 Milyar Dolarlık Dev Fırsat
Afrika’nın yükselen ekonomilerinden Güney Afrika, bu hafta uluslararası arenada iki önemli etkinliğe ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 18-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek olan B-20 Zirvesi ve hemen ardından 22-23 Kasım‘da gerçekleştirilecek G-20 Zirvesi, ülkenin kıtadaki liderlik rolünü pekiştirecek.
Güney Afrika, G-20‘ye üye tek Afrika ülkesi olmasıyla da ayrı bir öneme sahip. Bu kritik zirveler öncesinde DEİK-Güney Afrika İş Konseyi Başkanı Abubekir Salim, EKONOMİ‘ye yaptığı değerlendirmelerde ülkenin artan ekonomik ve jeopolitik önemine dikkat çekti. Ayrıca, Türkiye ile olan ilişkilerin potansiyelini vurguladı.
Güney Afrika’nın Artan Önemi ve G-20 Ev Sahipliği
Abubekir Salim, Güney Afrika‘nın Afrika kıtasının adı konulmamış lideri olduğunu savunuyor. G-20 ev sahipliğinin, kıtanın kolektif vizyonunu dünyaya taşıması açısından tarihi bir fırsat olduğunu belirtiyor. Bu zirve, ülkenin uluslararası arenadaki etkisini artırma ve kıtanın sorunlarına çözüm arayışlarında öncü rol oynama imkanı sunacak.
G-20 Zirvesi kapsamında Güney Afrika‘nın 60 ülkeden devlet başkanı ve temsilcilerini ağırlayacağını kaydeden Salim, “Bu etkinlik, hem diplomasi açısından bir zirve niteliği taşıyacak hem de B-20 zirvesiyle uluslararası binlerce iş insanına ev sahipliği yapacak. Altyapı, enerji, maden ve teknoloji gibi sektörlerdeki yatırım potansiyelini küresel kamuoyuna gösterecek” dedi.
Güney Afrika’nın ‘Güney Kimliği’ ve Stratejik Esnekliği
Jeopolitik dengelerin hızla değiştiği bir dönemde Güney Afrika‘nın ne Batı’ya ne de Doğu’ya tam olarak dahil edilebileceğini belirten Salim, ülkenin kendine özgü bir “güney kimliği” ile hareket ettiğini vurguladı. Bu durum, ülkeye çok kutuplu düzende stratejik bir esneklik sağlıyor.
“Doğu ile yatırım çeşitliliği açısından ilişkilerini derinleştiriyor, Batı ile de finans sistemine entegrasyonunu sürdürüyor” diyen Salim, bu dengenin Güney Afrika‘ya stratejik avantaj sağladığını ifade etti. Aynı zamanda ülke, maden zenginliği, enerji geçişindeki kritik rolü, Afrika Birliği ve SADC içindeki ağırlığıyla da kıta diplomasisinin merkezinde yer alıyor.
Türkiye-Güney Afrika Ticaret İlişkileri ve Potansiyel
Türkiye ile Güney Afrika arasındaki ticaret hacminin 2024 itibarıyla yaklaşık 3 milyar dolar düzeyinde olduğunu hatırlatan Salim, bu seviyenin iki ülkenin potansiyelini yansıtmadığına dikkat çekti. İki ülkenin sanayi yapılarının birbirini tamamladığına işaret eden Salim, “Ticaretteki potansiyelimiz, bugün bulunduğumuz noktanın çok ötesinde; mevcut seviyemizi birkaç kat artırabilecek güce sahibiz. Güney Afrika‘ya otomotiv yan sanayi, makine, tekstil ve demir-çelik ürünleri ihraç ediyoruz. Güney Afrika‘dan hammaddeler, mineral ürünler ve meyve ithal ediyoruz” diye konuştu.
Yatırım Fırsatları ve Altyapı Projeleri
Türk iş insanlarının Afrika pazarını genellikle Kuzey veya Batı Afrika üzerinden algıladığını vurgulayan Salim, oysa Güney Afrika‘nın kıtanın en gelişmiş kapısı olduğunu savundu. Ülkenin, kıtadaki ticaret ve yatırım faaliyetleri için stratejik bir üs olabileceğine işaret etti.
Türk yatırımcılar için özellikle yenilenebilir enerji, madencilik, inşaat-altyapı, savunma sanayi ve tarım alanında ciddi fırsatlar bulunduğuna işaret eden Salim, şu bilgileri paylaştı: “Ülkede enerji altyapısının güçlendirilmesi kapsamında, önümüzdeki 10 yıl içinde 14 bin 500 kilometrelik yeni yüksek gerilim iletim hatları ve trafo merkezlerinin inşası için 24–25 milyar dolar tutarında yatırım planlanıyor. Bununla birlikte, Transnet (Güney Afrika’nın demiryolu, liman ve boru hattı taşımacılığını yöneten ana kuruluş) demiryolu ağının yenilenmesi amacıyla önümüzdeki 5 yıl içinde 7,3 milyar dolarlık bir modernizasyon programı hayata geçirilecek.” Toplamda 32 milyar dolarlık bir yatırım fırsatından bahsediliyor.
Altyapı ve Savunma Sanayii İşbirliği
Hükümet, söz konusu altyapı çalışmalarının yürütülmesi süresince güvenlik desteği de sağlayacak. Ayrıca, savunma sanayiinde ortak üretim, teknoloji transferi, bakım-onarım (MRO) tesisleri ile yüksek katma değerli alt sistemlere yönelik yatırım potansiyeli ve iş birliği fırsatları da dikkat çekiyor.
Yatırım Ortamındaki Zorluklar ve Gelişmeler
Ancak enerji arzı ve sosyoekonomik dengesizlikler gibi sorunlar yatırım ortamını zaman zaman zorlaştırıyor. Eskom kaynaklı elektrik kesintileri ve bürokratik süreçler yatırımcıyı yavaşlatabiliyor. Ancak son 1 yılda ülkedeki yaşanan pozitif gelişmeler sonucunda bu konuda olumlu değişimler olduğunu söyleyebiliriz.
Sonuç ve Beklentiler
Güney Afrika‘nın önümüzdeki dönemde Afrika kıtasının ekonomik ve siyasi arenadaki liderliğini pekiştirmesi bekleniyor. Özellikle enerji ve altyapı alanındaki büyük yatırım projeleri, Türk yatırımcılar için önemli fırsatlar sunuyor. Ancak yatırımcıların, ülkedeki mevcut zorlukları da göz önünde bulundurarak stratejik bir yaklaşımla hareket etmeleri gerekiyor.
