Şap Hastalığında En Zorlu Süreç Geride Kaldı: Sektörden Destek Çağrısı
Türkiye genelinde büyükbaş hayvancılığı derinden etkileyen şap hastalığında, sektör temsilcileri en zorlu dönemin geride kaldığını belirtiyor. Özellikle Kars ve Ardahan’da hayvan ölümleriyle ciddi zararlara yol açan hastalık, üreticileri zor durumda bırakırken, sektör temsilcileri borçların ertelenmesi ve uygun kredi desteği talep ediyor.
Şap Hastalığının Seyri ve Etkileri
Türkiye’de yaklaşık 50 yıl sonra yeniden görülen şap hastalığı, büyükbaş hayvan yetiştiriciliğini olumsuz etkiledi. Hayvan varlığının yoğun olduğu Kars ve Ardahan’da ölüm vakaları ve ekonomik kayıplar yaşandı. Verilere göre şap hastalığı, hayvan kayıplarında %1 ile %3 arasında bir etkiye sahip oldu.
Kars Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkanı Eren Alp, salgının ilk dönemlerde yoğun seyrettiğini ancak Tarım İl Müdürlüğü’nün aşı programları ve aşılama çalışmaları sayesinde kontrol altına alınmaya başlandığını ifade etti. Alp, şap virüsünün saatte 80 kilometre hızla yayılabildiğine ve 5 gün boyunca havada asılı kalabildiğine dikkat çekti.
Kurban Bayramı’nın Yayılmadaki Rolü
Eren Alp, hastalığın ülkeye giriş zamanlamasının Kurban Bayramı arifesine denk gelmesinin yayılmada büyük bir etken olduğunu vurguladı. Kurbanlık hayvanların yola çıkması ve pazarların kurulması, hastalığın kontrolünü zorlaştırdı. Alp, Kars’ta hastalığın şu anda %70 seviyelerinde olduğunu ve etkisinin azalmaya başladığını belirtti.
Sektörün Talepleri ve Bakanlık Nezdindeki Girişimler
Bölgedeki sorunların Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı’na iletildiğini belirten Eren Alp, üreticinin mağduriyetinin paylaşıldığını aktardı. Üreticileri rahatlatacak en önemli adımın banka ve kooperatif borçlarının ertelenmesi olduğunu ifade eden Alp, borçların en az 6 ay, tercihen 1 yıl ertelenmesini talep ettiklerini söyledi. Hayvan kayıplarının küçük aile işletmelerini olumsuz etkilediğini belirten Alp, üreticilerin hayvanların satışa gelme süresi kadar desteğe ihtiyacı olduğunu vurguladı. Kars’ta hayvan pazarının kapalı olduğunu ancak diğer illere sevkiyatlarda bir sorun yaşanmadığını da sözlerine ekledi. Kars’ın Türkiye’de hayvan varlığında birinci, dünyada ise dördüncü sırada yer aldığını hatırlattı.
Söz konusu şap hastalığı varyantının 50 yıl önce Türkiye’de görüldüğünü hatırlatan Alp, hastalığın 40-43 farklı kolu bulunduğunu belirterek, ilacın ortak bir dozda birleştirilmesinin önemine dikkat çekti.
Üreticiye Kredi ve Borç Ertelemesi Talepleri
Ardahan Ziraat Odası Genel Sekreteri Sedat Sural, Ardahan’da hastalığın etkisinin yavaşladığını ve en zor dönemin aşıldığını belirterek, üreticilerin şu anki en önemli talebinin borçlarının ertelenmesi olduğunu söyledi. Sural, en az 2-3 yıl düşük faizli kredi verilmesinin bölge için kritik olduğunu vurgulayarak, çiftçilere hayvan alımı için yeni kredi imkanları sağlanması gerektiğini ifade etti. Bu kredilerin, telef olan hayvanların yerine hayvan alınabilmesi, işletmelerin tekrar aktif hale gelmesi ve üretimin devam edebilmesi için şart olduğunu dile getirdi. Sural ayrıca, özellikle Kars, Ardahan ve Iğdır’da hastalığın TARSİM tarafından tazmin kapsamına alınmasını talep etti.
Ekonomik Etkiler ve Beklentiler
Şap hastalığının hayvancılık sektöründe yarattığı ekonomik kayıplar, özellikle küçük aile işletmeleri için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Hastalığın yayılmasını engellemek amacıyla alınan önlemler, hayvan satışlarını ve ticareti olumsuz etkileyerek bölgesel ekonomileri de zor durumda bırakıyor. Sektör temsilcileri, borç ertelemesi ve uygun kredi destekleriyle üreticilerin yeniden toparlanmasının ve hayvancılık faaliyetlerine devam etmesinin sağlanabileceğini vurguluyor.
Gelecek dönemde, aşılama çalışmalarının etkinliğinin artırılması ve hayvan hareketlerinin kontrol altında tutulması, şap hastalığının yayılmasının önlenmesinde kritik rol oynayacak. Ayrıca, hastalığın TARSİM kapsamına alınması, üreticilerin risklerini azaltarak sektöre olan güvenlerini artırabilir.
Sektör temsilcileri, hükümetin ve ilgili kurumların üreticilere yönelik desteklerini artırması, hayvancılık sektörünün sürdürülebilirliği ve ülke ekonomisine katkısı açısından büyük önem taşıyor.
