Kamu Yatırımlarında Dev Artış: KİT’lerin Ödenek Tavanları İkiye Katlandı!
Kamu İktisadi Teşebbüsleri’nin (KİT) yatırım ödenek tavanlarında önemli bir revizyona gidildi. Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan genelge ile KİT’lerin geleceğe yönelik yatırım planlarında dikkat çekici değişiklikler yapıldı. Özellikle 2026 ve 2027 yıllarına ait ödenek tavanlarında ciddi artışlar göze çarpıyor. Geçtiğimiz yıl belirlenen 656 milyar 139 milyon lira olan toplam yatırım ödenek tavanı, bu yıl 1 trilyon 387 milyar liraya yükseltildi. Bu devasa artış, kamu yatırımlarının önümüzdeki dönemde hız kesmeyeceğinin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
KİT Yatırımlarında Lokomotif: TPAO
KİT’lerin yatırım ödeneklerindeki bu büyük sıçramanın arkasındaki temel neden, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) yatırım tavanındaki olağanüstü artış. TPAO’nun 2026 yılı için öngörülen yatırım tavanı, 3.1 milyar liradan 332 milyar 555 milyar liraya çıkarıldı. Benzer şekilde, 2027 yılı için belirlenen 3.4 milyar liralık tavan da 298 milyar 100 milyon liraya yükseltildi. Bu artışlar, TPAO’nun önümüzdeki dönemde enerji sektöründeki stratejik rolünü daha da güçlendireceğine işaret ediyor.
Toplam Yatırım Hedefi 2 Trilyon Lirayı Aşıyor
Yeni düzenlemelerle birlikte, önümüzdeki üç yıl içerisinde sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait olan KİT’lerin toplamda 2 trilyon 35 milyar liralık yatırım yapması planlanıyor. Bu devasa yatırım paketi, ülke ekonomisi üzerinde önemli bir canlandırıcı etki yaratması bekleniyor. Özellikle altyapı, enerji ve ulaşım gibi kritik sektörlerde yapılacak yatırımlar, uzun vadeli büyüme potansiyelini destekleyecek.
Ödenek Tavanlarında Yıllara Göre Değişim
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne göre, yatırımcı KİT’lerin toplam ödenek tavanları, bir önceki yıl belirlenen tutara kıyasla 2026 için yüzde 102‘lik bir artışla 679 milyar 252 milyon liraya yükseltildi. 2027 yılı için ödenek tavanı yüzde 4.3 oranında artırılarak 708 milyar 515 milyar liraya çıkarılırken, 2028 yılı için ise yüzde 8.5 azalarak 647 milyar 861 milyon liraya düşecek. Bu dalgalanma, hükümetin yatırım stratejilerindeki öncelik değişikliklerini yansıtıyor olabilir.
Deprem Yatırımlarına Ayrıcalık
Genelgede deprem yatırımlarına da özel bir önem verildiği görülüyor. 2026 için 10.6 milyar lira, 2027 için 4.7 milyar lira ve 2028 için 5.1 milyar lira olmak üzere, toplamda 20.4 milyar liralık bir ödenek deprem yatırımlarına ayrılacak. Bu yatırım, deprem riskini azaltmaya ve afetlere karşı dayanıklılığı artırmaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Sektörel Değişimler: TCDD İkinci Sırada
Geçtiğimiz yıl yayımlanan genelgede 2026 yılı için 112 milyar lira ile en yüksek ödenek tavanına sahip olan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD), bu yılki düzenlemeyle 126 milyar 770 milyon liraya yükseltilmesine rağmen TPAO’nun ardından ikinci sıraya geriledi. BOTAŞ ise 75 milyar liradan 67.8 milyar liraya gerilemesine rağmen üçüncü sıradaki yerini korudu. Bu değişimler, devletin farklı sektörlere verdiği önemin zaman içindeki değişimini gösteriyor.
KİT’lerin Yatırım Programlarındaki Rolü
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayımlanan 2025 yılı Yatırım Programı’na göre, Türkiye’deki kamu yatırımlarının yüzde 28‘i KİT’ler tarafından gerçekleştiriliyor. Bu oran, KİT’lerin ülke ekonomisindeki kritik rolünü açıkça ortaya koyuyor.
Merkezi Yönetim Bütçesi’nden Yatırımlara Ayrılan Pay
Merkezi Yönetim Bütçesi’nden 2025 yılında yapılacak 1 trilyon 444 milyar liralık yatırımın 597 milyar liralık kısmı genel bütçeli idareler, 418 milyar lirası özel bütçeli idareler, 7.4 milyar lirası düzenleyici denetleyici kuruluşlar ve 405 milyar liralık kısmı da KİT’ler tarafından yapılacak. Bu dağılım, farklı kamu kurumlarının yatırım yükünü nasıl paylaştığını gösteriyor.
Gelecek Beklentileri ve Tasarruf Tedbirleri
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan genelgede, proje bazında ödenek teklif ve tahsislerinde devam eden öncelikli projelerden en kısa sürede tamamlanabilecek olanlara öncelik verileceği belirtildi. Tasarruf tedbirleri kapsamında zorunlu haller dışında 2026 yılı Yatırım Programı’na yeni proje alınmayacağı da vurgulandı. Bu durum, hükümetin mevcut projeleri tamamlamaya odaklandığını ve yeni yatırımlarda daha seçici olacağını gösteriyor.
Merkezi Yönetim Bütçesi’nden yapılacak yatırımların, sektörel ve kurumsal bazda detaylarını içeren 2026 yılı Yatırım Programı’nın Ocak 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu program, önümüzdeki dönemde kamu yatırımlarının hangi alanlara yoğunlaşacağını daha net bir şekilde ortaya koyacak.
