DİSK-AR Raporu: İşsizlerin Yüzde 84’ü İşsizlik Ödeneği Alamıyor
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Ekim 2025 dönemi için hazırladığı “İşsizliğin Görünümü” raporunu yayımladı. Rapor, Türkiye’deki işsizlik oranlarına ve işsizlik ödeneğinden yararlanma durumuna dair çarpıcı veriler ortaya koyuyor. Geniş tanımlı işsizlik oranının yüzde 29,6 seviyesinde olduğu belirtilirken, geniş tanımlı işsiz sayısının ise 12 milyon 66 bin kişiye ulaştığı vurgulanıyor. Bu durum, Türkiye’deki iş gücü piyasasının ne denli zorlu bir süreçten geçtiğini açıkça gösteriyor.
Geniş Tanımlı İşsizlikteki Artış Dikkat Çekiyor
DİSK-AR’ın raporunda dikkat çekilen bir diğer önemli nokta ise geniş tanımlı işsiz sayısındaki artış. Rapora göre, son iki yılda geniş tanımlı işsiz sayısı 3,9 milyon kişi artarken, son bir yılda bu artış 726 bin kişi olarak gerçekleşti. Bu artış trendi, işsizlik sorununun giderek derinleştiğini ve çözüm bekleyen önemli bir sorun olduğunu gösteriyor. Özellikle kadınlar arasındaki geniş tanımlı işsizlik oranı dikkat çekiyor. Kadınlar arasında geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 38,8 olarak kaydedildi. Bu durum, kadınların iş gücü piyasasında karşılaştığı zorlukları ve ayrımcılığı gözler önüne seriyor.
Raporda ayrıca, son bir yıl içinde potansiyel işgücünün 229 bin, zamana bağlı eksik istihdam edilenlerin ise 605 bin kişi arttığı ifade ediliyor. Bu veriler, iş gücü piyasasında atıl durumda bulunan önemli bir potansiyelin olduğunu ve bu potansiyelin değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
İşsizlik Ödeneği Kapsamındaki Yetersizlik
Raporda en dikkat çekici noktalardan biri ise işsizlik ödeneği kapsamındaki yetersizlik. DİSK-AR raporuna göre, yaklaşık 2,5 milyon işsiz, işsizlik ödeneğinden yoksun durumda. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ekim 2025’te toplam dar tanımlı işsiz sayısını 3 milyon 33 bin kişi olarak açıkladı. İŞKUR’un Ekim 2025 İşsizlik Sigortası Bültenleri verilerine göre ise aynı ayda işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı yalnızca 481 bin 226. Bu durum, resmi işsizlerin sadece yüzde 15,9’unun işsizlik ödeneği alabildiğini ortaya koyuyor. Dolayısıyla, işsizlerin yüzde 84’ü işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor.
İşsizlik Ödeneği Alamayanların Varlığı Ekonomik Sonuçlar Doğuruyor
Bu durum, işsizlik ödeneği sisteminin kapsamının yetersiz olduğunu ve daha fazla işsiz vatandaşın bu haktan yararlanabilmesi için iyileştirmeler yapılması gerektiğini gösteriyor. İşsizlik ödeneği alamayan bireylerin ekonomik zorluklar yaşaması, sosyal yardımlara olan ihtiyacı artırması ve dolayısıyla devletin sosyal güvenlik harcamalarını yükseltmesi gibi bir dizi ekonomik sonuca yol açabilir. Ayrıca, işsizlik ödeneği alamayan bireylerin tüketim harcamalarını kısmaları, ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebilir.
Sonuç: İşsizlik Sorununa Kapsamlı Çözümler Gerekli
DİSK-AR’ın “İşsizliğin Görünümü” raporu, Türkiye’deki işsizlik sorununun ciddiyetini ve derinliğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Özellikle geniş tanımlı işsizlik oranındaki yüksek seviye ve işsizlik ödeneğinden yararlanma oranındaki düşüklük, bu sorunun çözümü için daha kapsamlı ve etkili politikaların uygulanması gerektiğini gösteriyor. İş gücü piyasasındaki yapısal sorunların giderilmesi, kadınların iş gücüne katılımının desteklenmesi ve işsizlik ödeneği sisteminin kapsamının genişletilmesi gibi adımlar, işsizlik sorununa karşı mücadelede önemli rol oynayabilir. Aksi takdirde, işsizlik sorunu sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve siyasi sorunlara da zemin hazırlayabilir.
