Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek: Savaşın Enflasyona Etkisi
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji ve emtia fiyatları üzerinden enflasyonu ciddi şekilde etkilediğini belirterek, “Bu şok yaşanmasaydı enflasyonun yüzde 20 civarında gerçekleşme ihtimali yüksekti. Mevcut fiyatlamalara baktığımızda en az 5 puanlık ilave etkiden söz edebiliriz” dedi. Bakan Şimşek, CNN Türk’te Ahmet Hakan’ın sorularını yanıtlarken, küresel gelişmelerin Türkiye ekonomisine etkilerini değerlendirdi.
Orta Doğu’da devam eden savaşın enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki yansımalarına dikkat çeken Şimşek, yaşanan şokun enflasyona en az 5 puanlık ek baskı oluşturduğunu söyledi. Savaşın enflasyona etkisi konusuyla ilgili olarak, “Hürmüz Boğazı’nın çevresinde ciddi petro kimya üretimi var. Gübre üretiminin 3’te 1’inden fazlası orada. Gübreden çip üretimine kadar aklınıza gelen birçok ham madde ya orada işleniyor ya da ham madde orada. Endişeyle izlemek zorundasınız. Dünyanın her yerindeki fiyatlamayı etkiliyor” dedi.
Enflasyon ve Savaşın Etkisi
Bakan Şimşek, savaşın enflasyon üzerindeki etkisini birincil etkiler ve ikincil etkiler olmak üzere iki kategoriye ayırdı. Birincil etkiler olarak petrol fiyatlarının yükselmesini, ikincil etkiler olarak ise küresel büyümeyi etkileyen faktörleri sıraladı. Şimşek, “Bu şok olmasaydı enflasyon yüzde 20’nin bir tık altıyla yüzde 20’nin bir tık üzerinde olma ihtimali yüksekti. Bugünkü fiyatlamalara baktığımızda en az 5 puanlık ilave bir etki var” diye konuştu.
OVP ve Enflasyon Hedefleri
Bakan Şimşek, Orta Vadeli Program (OVP) ve enflasyon hedefleriyle ilgili olarak da değerlendirmelerde bulundu. Şimşek, “Dünya karmaşıktır. Dünya karmaşık olduğu için ekonomistler modeller yapar. Dünyayı basitleştirirler. Geçen sene OVP’yi yaptığımızda piyasa ne bekliyordu? Uluslararası kurumlar ne bekliyordu? 2026’da petrolün varil fiyatı 65 dolar bekleniyordu. 118 doları buldu. Bu şokları öngörüp program yapmamız mümkün değil” dedi.
Şimşek, rezervlerdeki artışa da dikkat çekti. “Brüt rezervlerimiz 2023’ün ortasında yaklaşık 98,5 milyar dolardı. Şubat sonunda zirvede 210 milyar dolara kadar çıktı. Tabii ki savaşın etkisiyle şu anda 160 milyar dolar seviyesinde. Ancak 160 milyar dolar bile düşmüş haliyle, 2023 ortasına göre çok ciddi bir artışı ifade ediyor” diye konuştu.
Bütçe Disiplini ve Eşel Mobil Sistemi
Bakan Şimşek, bütçe disiplinine ve eşel mobil sisteminin önemine de işaret etti. Şimşek, “Geçen sene bütçe açığını, milli gelirimiz 100 liraysa 2,9 liraya düşürdük. Halbuki 2023 ortasında; deprem olmuş, seçimden çıkılmış, EYT uygulanmış, KKM devam ediyor. Önümüze konulan tablo şuydu: Eğer tedbir alınmazsa, milli gelir 100 liraysa bütçe açığı 9,8 lira olacaktı. Biz o yıl aldığımız tedbirlerle bunu 5 liraya düşürdük” dedi.
Şimşek, eşel mobil sisteminin devreye alınmasının vatandaşları koruduğunu belirterek, “Eşel mobil sistemini devreye aldık. Bu sistem sayesinde petrol fiyatlarındaki artışın vatandaşa tam olarak yansımasını engelledik. Öyle dönemler yaşadık ki petrolün varil fiyatı 115, 120 hatta 118 dolar seviyelerine kadar çıktı. Bu seviyelerde fiyatların pompaya tamamen yansıması durumunda akaryakıt fiyatları çok daha yüksek olacaktı” diye konuştu.
Bakan Şimşek, sözlerini Türkiye’nin ekonomik olarak güçlü olduğunu vurgulayarak tamamladı. Şimşek, “Biz yoğun bir şekilde takip ediyoruz. Başlangıçta beklenti şuydu; birkaç hafta içerisinde bitecek. 200 gün oldu. Dolayısıyla bu şok öngörülenden uzun sürdü. Küresel petrol arzına baktığımızda bugünkü şokun etkisine baktığımızda geçmişte yaşanan şokların etkisinden daha büyük. Bu şok olmasaydı enflasyon yüzde 20’nin bir tık altıyla yüzde 20’nin bir tık üzerinde olma ihtimali yüksekti” dedi.
