Türkiye ve Çin, Ukrayna Çelik Pazarında Rekabeti Kızıştırdı
Ukrayna çelik pazarında ithalatçı ülkeler arasındaki rekabet, 2025 yılının ilk yarısında Türkiye ve Çin’in öne çıkmasıyla belirgin şekilde arttı. Türkiye, Ukrayna’nın en büyük çelik tedarikçisi konumunu korurken, Çin’in agresif büyüme stratejisi pazardaki payını hızla artırmasına neden oldu. Bu iki ülkenin arasındaki rekabet, Ukrayna iç pazarında fiyatlandırmayı ve arz dengesini etkileyen önemli bir faktör haline geldi.
Türkiye’nin İhracatındaki Yükseliş
Türkiye’nin Ukrayna’ya yaptığı çelik ihracatı, Ocak-Haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47,9’luk bir artışla 405,8 bin tona ulaştı. Bu artışla birlikte Türk ürünlerinin Ukrayna ithalatındaki payı yüzde 59,5’e yükseldi. Bir önceki yıl aynı dönemde bu oran yüzde 49,6 seviyesindeydi. GMK Center verilerine göre, Türkiye’den yapılan yassı mamul ihracatı yüzde 42,8 artışla 325,6 bin tona çıkarken, uzun ürün ihracatı ise yüzde 73,3 artışla 80,2 bin tona ulaştı.
Yassı ve Uzun Mamul İhracatındaki Artışlar
İhracattaki en büyük kalemler arasında 139,4 bin ton ve yüzde 67,3 artışla kaplamalı yassı ürünler ile 139,1 bin ton ve yüzde 28,6 artışla sıcak haddelenmiş yassı ürünler yer aldı. Köşebent ihracatı ise yüzde 80,9 artarak 46,8 bin tona yükseldi.
Çin’in Ukrayna Pazarındaki Yükselişi
Çin de Ukrayna pazarında önemli bir ivme yakaladı. Çin’in Ukrayna’ya çelik ihracatı aynı dönemde yüzde 69,7 artışla 86,9 bin tona ulaştı. Bu artışla birlikte Çin’in toplam ithalattaki payı yüzde 12,7’ye yükselerek, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 9,3 seviyesinin üzerine çıktı. Çin menşeli yassı ürün ihracatı yüzde 43,6 artarak 66,2 bin ton oldu.
Çin’in Uzun Mamuldeki Dikkat Çekici Artışı
Çin’in en dikkat çekici yükselişi ise uzun mamulde yaşandı. Bu segmentteki ihracat üç kattan fazla artarak yüzde 307’lik bir yükselişle 20,7 bin tona sıçradı. Özellikle sıcak haddelenmiş yassı ürünlerde de önemli bir artış görüldü ve bu alandaki ihracat yüzde 225 artarak 26 bin tonu aştı.
Ukrayna’nın Toplam İthalatındaki Büyüme
Ukrayna pazarının toplam ithalatı da büyüyor. 2025’in ilk altı ayında yassı mamul ithalatı yüzde 16,8 artışla 554 bin ton, uzun mamul ithalatı ise yüzde 62,6 artışla 127,8 bin ton seviyesine ulaştı. Bu artışta özellikle Türkiye ve Çin’den gelen ürünler belirleyici oldu.
Ukraynalı Üreticilerin Rekabet Endişeleri
Ukrmetprom Başkanı Olexander Kalenkov’a göre, hem Türkiye’den hem de Çin’den gelen ürünler Ukraynalı üreticiler için ciddi risk oluşturuyor. Bu durum, hem savaş sürecinde hem de savaş sonrası yeniden yapılanma döneminde sektörün geleceği açısından kritik görülüyor. Özellikle inşaat sektöründe kullanılan nervürlü demir ve filmaşin gibi uzun mamul ürünlerinin ithalatındaki artış, Ukrayna’da üretim kapasitesi olan sektörlerde baskı yaratıyor.
Kalenkov, “İthal ürünler çoğu zaman ucuz enerji ve Rusya’dan sağlanan yarı mamullerin desteğiyle fiyat avantajı kazanıyor. Bu durum adil rekabet koşullarını bozuyor” değerlendirmesinde bulundu. Sektör temsilcileri, savaş ve yeniden inşa sürecinde iç pazarın yerli üreticiler için bir “güvenlik yastığı” olması gerektiğini, aksi halde fabrikaların kalıcı olarak pazar kaybına uğrayabileceğini vurguluyor.
Gelecek Beklentileri ve Pazarın Dinamikleri
Uzmanlara göre, Ukrayna’nın savaş sonrası yeniden inşa süreci ithalata olan talebi yüksek tutmaya devam edecek. Ancak hükümetin alacağı olası korumacı tedbirler, bu rekabetin yönünü belirleyebilir. Ukrayna’nın kendi üretim kapasitesini koruma ve geliştirme çabaları, ithalat politikaları ve uluslararası ticaret anlaşmaları, gelecekteki pazar dinamiklerini şekillendirecek önemli faktörler olacaktır.
