Borsa İstanbul’da Açığa Satış Yasağı: Fiyat Oluşumuna Etkisi ve Yabancı Yatırımcı Beklentisi
Borsa İstanbul’da doğru fiyat oluşumunun sağlanması ve yabancı yatırımcıların ilgisini çekebilmesi için açığa satış yasağının kaldırılması gerektiği tartışılıyor. Hakan Güldağ ve Ali Ağaoğlu’nun Şans Sohbetleri’nde ele alınan bu konu, piyasaların işleyişi ve geleceği açısından büyük önem taşıyor.
Açığa Satış Yasağının Piyasalara Etkisi
Ali Ağaoğlu, borsada bir “arıza” olduğunu belirterek, vadeli işlem ve opsiyon piyasalarının (VİOP) normal koşullarda risk yönetimi için kullanılması gerektiğini, ancak Türkiye’de açığa satış yasağı nedeniyle bu sistemin tam olarak işlemediğini vurguluyor. Ağaoğlu’na göre, bu durum sağlıklı fiyat oluşumunu engelliyor ve yabancı yatırımcıların borsaya olan ilgisini azaltıyor.
Ağaoğlu, Sasa hissesini örnek göstererek, cuma günkü spot fiyatı 4,63 alış, 4,64 satış olan hissenin, 30 Ağustos’ta vadesi dolacak kontratta 4,53-4,54 seviyesinde işlem gördüğünü belirtiyor. Bu durum, Sasa hissesi olan bir yatırımcının açığa satış yaparak pozisyonunu kapatıp 10 kuruş da para kazanabileceği anlamına geliyor. Eylül vadeli kontratta ise fiyatın 4,61-4,63 seviyesinde olması, yatırımcılara 38 gün vadeyle sıfır faizle para verilmesi gibi bir duruma yol açıyor.
Güldağ da bu durumun sadece Sasa’ya özgü olmadığını belirtiyor. Ağaoğlu, “Borsanın sadece yukarı gitmesi” beklentisiyle açığa satışın yasaklanmasının, serbest ve doğru fiyat oluşumunun önündeki en büyük engel olduğunu ifade ediyor.
Yabancı Yatırımcıların Beklentileri ve Piyasa Dinamikleri
Ağaoğlu, açığa satış yasağı devam ettiği sürece yabancı yatırımcıların ciddi anlamda Türkiye’ye gelmesini beklemenin gerçekçi olmadığını vurguluyor. Açığa satış yasağı, borsadaki tek sorun olmasa da, piyasanın sağlıklı işlemesi için önemli bir fırsat olarak değerlendiriliyor.
Hakan Güldağ, içeride yeni siyasi şoklar yaşanmaması ve sorumlu davranılması durumunda, ABD’de faiz indirimlerinin başlayacak olmasının, doların zayıfladığı, Euro’nun değer kazandığı ve Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalara yönelik ilginin artabileceği bir ortam yaratabileceğini belirtiyor. Bu bağlamda, açığa satış yasağı gibi konuların fayda ve zararları yeniden değerlendirilmelidir.
Euro/Dolar Paritesi ve Faiz İndirimleri Beklentisi
Powell’ın Jackson Hole’daki konuşması sonrası doların zayıflamasıyla paritenin 1,17’nin üzerine çıktığı belirtiliyor. Ağaoğlu, Ukrayna-Rusya savaşının seyrinin Euro’yu etkileyeceğini ve Putin’in doğrudan barış anlaşmasına yönelmesinin önemli olduğunu ifade ediyor. Trump’ın da bu konuda ikna olmuş gibi göründüğü belirtiliyor. Paritenin yukarıda 1,1750 seviyesini aşması durumunda 1,20-1,22 bandının konuşulabileceği belirtiliyor. Ancak 1,1750 üzeri için hedge yapılması öneriliyor.
Yıl sonuna kadar yaklaşık 800 baz puan faiz indirildiği bir senaryoda TL’nin cazibesinin sürüp sürmeyeceği sorusuna Ağaoğlu, Merkez Bankası’nın sıkı para politikası tarafında kalacağını ve yeni yılı yüzde 35 düzeyinde bir politika faizi ile karşılayabileceğimizi belirtiyor. Reel faiz verildiği sürece TL’nin cazibesini koruyacağını ifade ediyor.
Emtia Piyasaları ve Jeopolitik Gelişmeler
Emtia piyasalarında kayda değer yeni bir beklenti olmadığı, jeopolitik gelişmelerin etkili olacağı belirtiliyor. Tarımsal emtia tarafında ise Hindistan’a Rus petrolü alımıyla ilgili sert bir mesaj verildiği ve Çin ile yürütülen pazarlıkta Amerikan çiftçisinin ürettiği soya ve mısırın önemli unsurlar haline geldiği belirtiliyor. Soya fasulyesinin 10 doların altına düştükten sonra 10,5-10,60 dolarlara kadar yükseldiği ve mısırda da düşüşlerin ardından fiyatların yükseldiği ifade ediliyor.
Sonuç
Borsa İstanbul’da açığa satış yasağının kaldırılması, fiyat oluşumunu iyileştirebilir ve yabancı yatırımcıların ilgisini çekebilir. Ancak bu, tek başına yeterli olmayıp, siyasi istikrar ve doğru para politikalarıyla desteklenmelidir. Euro/dolar paritesindeki gelişmeler ve emtia piyasalarındaki jeopolitik etkiler de yakından takip edilmelidir. Açığa satış konusunun yeniden değerlendirilmesi, Türkiye ekonomisi için önemli bir adım olabilir.
