İş Bankası Genel Müdürü Aran’dan Enflasyon ve Faiz Oranı Değerlendirmesi

Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, bankanın 101. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla yaptığı açıklamalarla ekonomi gündemine yön verdi. Aran, küresel ekonomik dengelerden Türkiye’nin enflasyon ve faiz görünümüne kadar bir dizi önemli konuda değerlendirmelerde bulundu. Aran’ın özellikle enflasyon ve faiz oranlarına ilişkin tahminleri dikkat çekti.

Küresel Ekonomiye Bakış: Tarife Savaşları ve Çin Faktörü

Aran, küresel ekonomiye ilişkin değerlendirmelerinde, 2024 yılında yüzde 5,6 olan küresel enflasyonun 2025’te yüzde 4,2’ye, 2026’da ise yüzde 3,6’ya düşmesinin beklendiğini ifade etti. Küresel büyümenin ise yaklaşık yüzde 3 seviyesinde yatay bir seyir izleyeceği öngörülüyor. Ancak Aran, tarife savaşlarının dünyada faiz indirim baskısıyla birleşmesinin, küresel enflasyonu bir süre daha yüksek seviyelerde tutabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun Türkiye’yi de etkileyebileceğini belirtti.

Çin’in ABD’ye mal satamaması durumunda dünyanın geri kalanındaki ticaret dengelerinin nasıl değişeceği önemli bir soru işareti olarak duruyor. Aran, bu durumun Türkiye gibi ihracat konusunda zorlanan ülkeler için Çin ile daha çetin bir rekabet anlamına gelebileceğini vurguladı. Küresel talebin düştüğü ve maliyetlerin arttığı bir ortamda bu rekabetin daha da zorlayıcı olabileceği belirtildi.

Aran, küresel anlamda önümüzdeki iki yılın kritik olduğunu ve Türkiye’nin verimlilik konusuna daha fazla eğilmesi gerektiğini vurguladı. Çin’in ticarette rekabeti değiştiren hamlelerinin bazı yatırımların gözden geçirilmesine neden olabileceğini ifade etti. Özellikle Türkiye ve Çin’in Avrupa Birliği’ne (AB) ihraç ettiği ortak ürünlerde, Amerika’nın Çin’e karşı tutumunun AB tarafından da benimsenmesi durumunda Türkiye’nin avantaj elde edebileceği belirtildi. Ancak AB’nin Çin’e daha sıcak yaklaşması halinde Türkiye’nin AB pazarındaki müşterilerini kaybedebileceği riski de vurgulandı. Küresel ekonomideki tarife savaşlarının ve etkilerinin Türkiye’yi yakından etkileme potansiyeli taşıdığına dikkat çekilerek, bu gelişmeleri yakından izlemek ve olumsuz etkileri en aza indirecek önlemler almak gerektiği ifade edildi.

Türkiye’nin Enflasyon ve Faiz Tahminleri

İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, Türkiye’ye ilişkin makroekonomik tahminlerini de paylaştı. Yıl sonu enflasyonunun yüzde 28,5 ile yüzde 29,5 aralığında olabileceğini öngördüklerini açıkladı. Bu tahmin, yılın geri kalanında aylık enflasyon projeksiyonları, olası enflasyonist etkiler ve enerji ile gıda fiyatlarındaki sıra dışı gelişmelerin yaşanmayacağı varsayımına dayanıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) şahin duruşunu sürdürdüğünü belirten Aran, TCMB’nin yıl sonuna kadar 800 baz puanlık bir faiz indirim alanı bulunduğunu düşünüyor. Bu indirimle politika faizinin yıl sonunda yüzde 35 seviyesine kadar inebileceği ve bunun da yaklaşık 6 puanlık bir reel faizle gelecek yıla giriş anlamına geleceği ifade edildi. Ancak bu alanın tamamının kullanılıp kullanılmayacağı veriye ve gelişmelere bağlı olacak.

Aran, TCMB’nin 3. Enflasyon Raporu’nda yıl sonu enflasyon tahminleriyle hedeflerini ayırmasının, yönetişim kalitesi ve Merkez Bankası’nın etkinliği açısından olumlu bir adım olduğunu vurguladı. Raporda ortaya konulan ara hedef ve tahminlerin, para politikası açısından gelecek yılı daha öngörülebilir hale getirdiğini belirtti. Ayrıca, reel sektör, bankalar ve finans kesimi dahil herkesin bu ara hedefler yaklaşımını takdir ettiğini, bunun beklentilerin doğru şekillenmesine yardımcı olacağını ve para politikasının etkinliğini artıracağını ifade etti.

Krediler ve Dezenflasyon Süreci

Hakan Aran, Merkez Bankası’nın dezenflasyon patikasıyla kredi büyümesi arasındaki uyuma da değindi. Temmuz sonu enflasyon rakamının yüzde 33,52 olduğunu, buna karşılık Türk lirası cinsi KOBİ kredilerindeki büyümenin yüzde 33,3, ticari kredilerdeki büyümenin ise yüzde 31,6 seviyesinde gerçekleştiğini belirtti. Bu durumun KOBİ ve ticari kredilerde Merkez Bankası politikaları ile uyumlu bir tablo sergilediğini gösterdiğini ifade etti. Yabancı para kredi büyümesinin ise Merkez Bankası öngörülerine paralel gitmemesi üzerine bu alana da sınır getirildiğini ve bunun sonucunda ağustos başı itibarıyla yabancı para kredilerdeki büyümenin yüzde 21,4’e gerilediğini açıkladı.

Hem KOBİ hem ticari hem de yabancı para kredilerde enflasyon beklentileriyle uyumlu bir gidişat olduğunu vurgulayan Aran, dolayısıyla dezenflasyon patikası için Merkez Bankasını endişelendirecek bir kredi genişleme tablosu olmadığını söyledi.

Riskler ve Beklentiler

Aran, küresel anlamda enerji ve gıda fiyatlarının dışsal faktörler olduğuna dikkat çekerek, enerji fiyatlarında beklenmedik bir sıçrama veya gıda fiyatlarında iklim bağlantılı konular veya jeopolitik risklerle ilgili olabilecek bir artışın Türkiye’nin enflasyon hedeflerinden sapmasına neden olabileceğini belirtti. Kontrol altında olan ve olmayan faktörlerin bulunduğunu vurgulayan Aran, küresel gıda fiyatları ve iklim bağlantılı olumsuz gelişmelerin Türkiye’nin elinde olmayan konular olduğunu ifade etti.

İş Bankası Genel Müdürü, Türk bankacılık sektörünün her türlü şarta uyum sağlayabilecek olgunlukta ve güçte olduğunu vurguladı. Sektörün dirençli bir görünüm sergilediğini ve önümüzdeki dönemde de ekonominin tüm zorluklarına rağmen aynı direnci ve verimliliği gösterebileceğini düşündüğünü ifade etti. Faiz indirim döngüsünün kesintiye uğraması nedeniyle bankacılık sektörünün bir nevi stres testinden geçtiğini ve bunun bankalar üzerinde karlılık ve net faiz marjları konusunda büyük bir baskı yarattığını söyledi. Ancak tekrar başlayan faiz indirim döngüsünün kesintiye uğramadan sene sonuna kadar gitmesi halinde sektörün yılı yüzde 20’li, yüzde 25’li seviyelerdeki öz kaynak karlılığıyla kapatabileceğini belirtti. Yüzde 29 yıllık enflasyonda yüzde 25 öz kaynak karlılığının, reel olarak öz kaynak erimesi anlamına gelse de kabul edilebilir bir seviye olduğunu ifade etti. Faiz indirimlerinin, hem reel sektörün hem finansal kesimin yılı en azından enflasyona yakın bir karlılıkla kapatmalarına vesile olacağını ve bunun da sıkı para politikası içerisinde yumuşak iniş yapılacağı anlamına geleceğini sözlerine ekledi.

Sonuç olarak Hakan Aran’ın açıklamaları, küresel ekonomideki belirsizliklerin Türkiye ekonomisi üzerindeki potansiyel etkilerine ve Türkiye’nin enflasyonla mücadeledeki kararlılığına vurgu yapıyor. Bankacılık sektörünün dirençli yapısı ve Merkez Bankası’nın politikalarının koordineli bir şekilde yürütülmesi, Türkiye ekonomisinin geleceği açısından kritik önem taşıyor.