Şirketler Yüksek Faiz ve Kredi Kısıtlamaları Nedeniyle Vade Uzatma Peşinde

Sıkı para politikası, artan faiz oranları, finansmana erişimdeki zorluklar ve yüksek enflasyon, hem bireyleri hem de şirketleri zor durumda bırakıyor. Bireylerin kredi ve kredi kartı borçları için yapılandırma sınırları esnetilirken, şirketler de borç yapılandırması için bankaların kapısını çalıyor. Bankacılık sektörü kaynaklarına göre, mevcut durumda pek çok şirket borç ödemek yerine yeniden yapılandırma arayışında.

Şirketlerin Vade Uzatma Talepleri Artıyor

Şirketler özellikle borçların vade uzatımına odaklanarak, borç yapısını daha uzun vadeli hale getirmeyi amaçlıyor. Bu durum, finansmana erişimdeki zorluklar ve yüksek faiz oranları nedeniyle nakit akışını rahatlatma ihtiyacından kaynaklanıyor.

Merkez Bankası’nın temmuz ayında başlattığı faiz indirim döngüsüne rağmen, kredi kısıtlamalarında herhangi bir değişiklik yapılmadı. Uzun süredir devam eden ticari ve bireysel kredi kısıtlamaları ve yüksek faizler, finansmana erişimi önemli ölçüde zorlaştırıyor. Uzmanlar, KOBİ’lerin mevcut limitlerini doldurduğunu ve mali tablolarının yeni kredi almaya uygun olmadığını belirtiyor. BDDK’nın bireysel ihtiyaç ve kredi kartı borçlarına yönelik yapılandırma sınırlarını gevşetmesine rağmen, ticari krediler için henüz benzer bir adım atılmadı.

Bankaların Borç Yapılandırma Yaklaşımı

Bankalar, hem KOBİ’ler hem de büyük şirketler için borç yapılandırma görüşmeleri yürütüyor. Bankacılık sektörü kaynaklarına göre, finansal olarak borç ödemek yerine nakdi elde tutmak şirketler için daha avantajlı görülüyor. Bu durum, borçları ötelemenin de şirketlere fayda sağladığı düşüncesini beraberinde getiriyor.

Bireysel müşterilerde yoğun borç yapılandırmaları gerçekleştirilirken, ticari müşteriler de yapılandırma talepleriyle bankalara başvuruyor. Bankacılık sektörü kaynakları, büyük şirketlerin de borç yapılandırması için bankalarla görüştüğünü ve bankaların bu talepleri geri çevirmediğini vurguluyor. Dev şirketlerin ekonomideki ağırlığı, bankaların borç yapılandırma taleplerini reddetmelerini engelliyor. Aksi takdirde, ekonomide zincirleme bir risk oluşabileceği endişesi taşınıyor.

Zorlu Holding’in Borç Yapılandırması

Mayıs ayında Zorlu Holding’in borç yapılandırması yaptığı ve bu adımla kısa vadeli borcun toplam borç içindeki oranını yüzde 60’tan yüzde 40’a düşürdüğü haberleri basına yansıdı. Zorlu Holding, 1.3 milyar dolarlık kısa vadeli lira borcunu, vadesi 15 yıla kadar uzayan Euro cinsi kredilerle yapılandırdı. Ayrıca, piyasalardaki dalgalanmalara karşı ek güvence olarak 500 milyon Euro tutarında ilave finansman sağladı.

Bu örnek, diğer büyük holdinglerin de borç yapılandırma taleplerini artırdı. Bankacılık sektörü kaynakları, büyük şirketlerin ekonomiye zincirleme etkisi olabileceğini ve bu nedenle bankaların bu talepleri karşılamak zorunda kaldıklarını belirtiyor. Yapılandırma olmaması durumunda, ekonomide sistemik risk oluşabileceği uyarısında bulunuluyor.

Vade Uzatımı ve Borç Kesintisi Talepleri

Bazı büyük şirketler için borç yapılandırma çalışmalarının devam ettiği belirtiliyor. Vade uzatımı, şirketlerin borç yapılandırmasında en çok talep ettiği konu olurken, bazı görüşmelerde borç kesintisi de yapıldığına dikkat çekiliyor.

Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşması (FYY) Verileri

Türkiye Bankalar Birliği (TBB), Temmuz 2023 ile Aralık 2023 arasında gerçekleştirilmeyen 2019’da devreye alınan finansal yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları verilerini açıklıyor. Ancak, bankaların kendi inisiyatifinde yaptığı yeniden yapılandırma anlaşmaları, FYY’den çok daha fazla gerçekleşiyor.

TBB haziran verilerine göre, bu yıl haziran ayında banka ve diğer mali kurumlara 100 milyon lira ve üzerinde kredi borcu olan şirketlerden sadece 4 tanesine FYY çerçeve anlaşması yapıldı. Bu 4 anlaşma ile 849 milyon liralık borç yeniden yapılandırılırken, haziran ayında bir enerji şirketinin 6 milyar lirayı aşan borç yapılandırması dikkat çekti. Bu yılın ilk altı ayında 12 milyar 622 milyon liralık borç yeniden yapılandırılırken, geçen yılın aynı dönemine göre önemli bir artış yaşandı. Geçen yılın ilk yarısında sadece 836 milyon liralık yapılandırma yapılmıştı.

TBB verilerine göre, Türkiye Bankalar Birliği’ne üye bankaların Mart 2025 dönemi bilanço verilerine göre, yeniden yapılandırılan ya da yeni bir itfa planına bağlanan kredilerin toplam tutarı yaklaşık 814.6 milyar TL oldu.

Fitch Ratings’in Değerlendirmesi

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türk sanayi şirketlerinin kredi notlarının 2025’te baskı altında kalmaya devam edeceğini belirtti. Fitch, ekonominin yavaş büyümesi, zorlu kredi koşulları, sektörel zorluklar ve daralan marjların, borçlanma maliyetlerinin yüksek kalmasına neden olacağını ve likidite risklerini artıracağını söyledi. Türk lirasının değer kaybının, ithal ham maddelerin ve döviz borçlarının maliyetini artırdığı belirtildi. Yüksek enflasyonun alım gücünü düşürmeye ve işçilik maliyetlerini artırmaya devam etmesiyle ihracata dayalı tüketici ürünleri şirketlerinin maliyetleri fiyatlara yansıtmasının zorlaştığı kaydedildi. Makroekonomideki oynaklığın en önemli risk olduğunu belirten Fitch, mali politika ve para politikalarının öngörülemez olmasının Türk sanayi şirketlerinin geleceğe yönelik planlamalarını zorlaştırdığını ifade etti.

Sonuç olarak, sıkı para politikası ve finansmana erişimdeki zorluklar nedeniyle şirketler borç yapılandırma ve vade uzatma arayışına girmiş durumda. Bankalar, ekonomik istikrarı korumak amacıyla bu talepleri değerlendirirken, gelecekteki ekonomik gelişmelerin şirketlerin finansal performansı üzerindeki etkileri yakından takip ediliyor.