Türkiye Ekonomisi 2025 3. Çeyrekte %3,7 Büyüdü: Sektörel Detaylar ve GSYH Verileri

Türkiye ekonomisi, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 3,7‘lik bir büyüme kaydetti. Bu büyüme, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verileriyle desteklenirken, farklı sektörlerdeki performanslar büyümenin kompozisyonunu ortaya koyuyor. İnşaat sektöründeki dikkat çekici büyüme ve tarım sektöründeki önemli daralma, ekonomik aktivitenin yönünü gösteren önemli işaretler arasında yer alıyor.

Sektörel Büyüme ve Daralmalar

2025 yılının üçüncü çeyreğinde GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, bazı sektörlerin diğerlerine göre daha belirgin bir performans sergilediği görülüyor.

• İnşaat sektörü yüzde 13,9 ile en yüksek büyüme oranlarından birini yakalarken,
• Finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 10,8,
• Bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 10,1 oranında büyüme gösterdi.

Bu sektörlerin yanı sıra, sanayi sektörü yüzde 6,5, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 6,3 oranında büyüdü. Diğer hizmet faaliyetleri yüzde 7,1 ve mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 4,4 artış gösterdi. Gayrimenkul faaliyetleri yüzde 4,2, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri ise yüzde 2,1 büyüdü.

Ancak, tüm sektörler büyüme göstermedi. Tarım sektörü yüzde 12,7‘lik bir daralma yaşayarak, genel büyüme performansı üzerinde aşağı yönlü bir etki yarattı. Tarımdaki bu düşüş, ekonomik dengeler açısından dikkatle izlenmesi gereken bir durum olarak öne çıkıyor.

GSYH ve Cari Fiyatlarla Değerlendirme

Üretim yöntemiyle hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 41,6 artarak 17 trilyon 424 milyar 718 milyon TL olarak gerçekleşti. GSYH’nin üçüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 432 milyar 880 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu rakamlar, Türkiye ekonomisinin nominal büyüklüğünü ve uluslararası karşılaştırmalardaki yerini göstermesi açısından önemli.

Hanehalkı Tüketimi ve Yatırımlar

Ekonomik büyümenin temel bileşenlerinden biri olan tüketim harcamaları da incelendiğinde, yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 4,8 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları ise yüzde 0,8 oranında arttı.

Yatırımlar açısından bakıldığında, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 11,7‘lik bir artış gösterdi. Bu, ekonomideki yatırım iştahının ve geleceğe yönelik beklentilerin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.

İhracat ve İthalat Dengesi

Dış ticaret verileri, ekonomik büyümenin bir diğer önemli boyutunu oluşturuyor. 2025 yılının üçüncü çeyreğinde mal ve hizmet ihracatı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 0,7 azalırken, ithalat yüzde 4,3 arttı. İhracattaki düşüş ve ithalattaki artış, dış ticaret açığı üzerinde baskı oluşturabileceği gibi, ekonomik büyüme kompozisyonunda da değişikliklere yol açabilir.

İşgücü Ödemeleri ve Katma Değer

İşgücü ödemeleri, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 41,1 arttı. Net işletme artığı/karma gelir ise yüzde 43,5 oranında artış gösterdi. Bu durum, gelir dağılımı ve ekonomik refah açısından önemli bir gösterge olarak değerlendirilebilir.

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 35,0 iken, bu oran 2025 yılında da aynı seviyede kaldı. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 46,0‘dan yüzde 46,7‘ye yükseldi. Bu veriler, ekonomik büyümenin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini anlamak için önemli bir çerçeve sunuyor.

Sonuç

Türkiye ekonomisinin 2025 yılının üçüncü çeyreğindeki yüzde 3,7‘lik büyümesi, farklı sektörlerdeki performanslar ve ekonomik göstergelerle birlikte değerlendirildiğinde, ekonominin genel durumu hakkında önemli bilgiler sunuyor. İnşaat sektöründeki yüksek büyüme, tarım sektöründeki daralma, tüketim harcamalarındaki artış ve dış ticaret dengesindeki değişimler, ekonomik politikaların belirlenmesinde ve geleceğe yönelik projeksiyonların yapılmasında dikkate alınması gereken faktörler olarak öne çıkıyor.