Türkiye’nin Dış Ticareti Temmuz’da Yükselişte: İhracat ve İthalat Endeksleri Arttı
Türkiye’nin dış ticaret performansı, 2025 Temmuz ayında önemli bir ivme kazandı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayınladığı son verilere göre, hem ihracat hem de ithalat endekslerinde belirgin bir artış gözlemlendi. Bu yükseliş, özellikle dış ticaret hadlerindeki iyileşmeyle birleşince, Türkiye’nin uluslararası ticaretteki konumunun daha da güçlendiği şeklinde yorumlanıyor.
İhracat Endekslerindeki Hareketlilik
İhracat birim değer endeksi, 2025 Temmuz ayında, bir önceki yılın aynı ayına oranla yüzde 4,7 gibi dikkate değer bir artış sergiledi. Bu artışın ardındaki itici güçler incelendiğinde, gıda, içecek ve tütün ürünlerinin ön plana çıktığı görülüyor. Bu sektördeki endeks, yüzde 10,5 gibi çarpıcı bir yükseliş kaydetti. İmalat sanayisi (gıda, içecek ve tütün hariç) de yüzde 4,7‘lik bir artışla bu yükselişe katkı sağlarken, ham maddeler (yakıt hariç) sektöründe de yüzde 0,9‘luk bir artış yaşandı. Ancak, yakıtlar sektöründe yüzde 6,1‘lik bir düşüş gözlemlendi.
İhracat miktar endeksi de Temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 oranında arttı. Bu artışta en belirgin etkiyi yakıtlar (yüzde 17,9) ve imalat sanayisi (gıda, içecek ve tütün hariç) (yüzde 9,6) sektörleri gösterdi. Ham maddelerde de yüzde 4,6‘lık bir artış kaydedilirken, gıda, içecek ve tütün ürünlerinde ise yüzde 9,1‘lik bir düşüş yaşandığı tespit edildi.
İthalat Endekslerindeki Değişimler
Temmuz ayında ithalat birim değer endeksi yüzde 0,4 oranında artarken, ithalat miktar endeksi ise yüzde 5‘lik bir yükseliş gösterdi. İthalat birim değer endeksindeki artışa en büyük katkıyı gıda, içecek ve tütün (yüzde 11,2) ve imalat sanayisi (yüzde 1,4) sektörleri sağladı. Buna karşılık, ham maddelerde (yüzde 5,6) ve yakıtlarda (yüzde 8,8) düşüşler yaşandı.
İthalat miktar endeksindeki yüzde 5‘lik artışın temel itici güçleri ise imalat sanayisi (yüzde 7,6) ve yakıtlar (yüzde 6,5) oldu. Diğer taraftan, gıda, içecek ve tütün ile ham maddeler sektörlerinde miktar endeksleri sırasıyla yüzde 2,3 ve yüzde 1,9 oranlarında azaldı.
Dış Ticaret Hadlerindeki İyileşme
Dış ticaret haddi, yani ihracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle elde edilen ve dış ticaretin ülke ekonomisine olan katkısını gösteren önemli bir gösterge, Temmuz 2025’te 92,2 olarak gerçekleşti. Bu rakam, bir önceki yılın aynı dönemindeki 88,4 seviyesine göre 3,8 puanlık bir artış anlamına geliyor. Bu artış, Türkiye’nin dış ticarette daha avantajlı bir konuma geldiğini açıkça ortaya koyuyor.
Mevsimsel Etkilerden Arındırılmış Verilerin Analizi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere bakıldığında, ihracat miktar endeksinin Haziran ayına göre yüzde 4,6‘lık bir artışla 157,5‘e yükseldiği görülüyor. Buna karşılık, ithalat miktar endeksi Haziran ayına göre yüzde 5,2‘lik bir düşüşle 123,5 seviyesine geriledi. Takvim etkilerinden arındırılmış veriler de ihracat miktar endeksinde yüzde 6‘lık bir artışa işaret ediyor.
Özetle, 2025 Temmuz ayı itibarıyla Türkiye’nin dış ticaretinde genel bir yükseliş trendi gözlemleniyor. İhracat ve ithalat endekslerindeki artışlar, dış ticaret hadlerindeki iyileşme ve mevsimsel etkilerden arındırılmış verilerdeki pozitif sinyaller, Türkiye ekonomisi için umut verici bir tablo çiziyor. Ancak, sektörler arasındaki farklı performanslar ve küresel ekonomik gelişmelerin yakından takip edilmesi, sürdürülebilir bir büyüme için büyük önem taşıyor.
