Denizlere Moloz Dökme İzni: Hatay’daki Kimyasal Atık Riski Artıyor mu?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yönetmeliğinde yapılan bir değişiklik, denizlere moloz dökülmesinin önünü açtı. Bu düzenleme, özellikle CHP PM Üyesi Dr. Baran Bozoğlu tarafından, Hatay’daki kimyasal içerikli molozların denize dökülme riskini artırabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.

Yönetmelik Değişikliği Ne Anlama Geliyor?

Yönetmelikte yapılan değişiklikle, “Hafriyat artıkları, moloz, arıtma ve proses artığı çamurlar ve benzeri atıkların bertaraf amacıyla deniz ve kıyı sularına boşaltımı yasaktır” şeklindeki fıkraya bir istisna getirildi. Buna göre, 250 metreden daha derine döşenecek borularla denizlere hafriyat atıkları ve moloz dökülebilecek. Yönetmeliğe eklenen hüküm şu şekilde: “Ancak korunan alanlar hariç denizlerimizin doğal anoksik tabakasında (derinliğin 250 m’den daha fazla olduğu alanlarda) tehlikesiz inorganik atıklar deniz tabanına döşenecek boru hattıyla taşınarak bertaraf edilebilir, sera gazı emisyonlarının azaltımı amacıyla yutak alan ve/veya depolama alanı olarak karbon depolanabilir.”

Bu düzenleme, belirli koşullar altında, denizlerin derinliklerinde atık bertarafına olanak tanıyor. Ancak, bu durum, atıkların türü ve bertaraf yöntemleri konusunda ciddi tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Dr. Baran Bozoğlu’nun Endişeleri Neler?

Çevre Mühendisleri Odası eski başkanı ve CHP PM Üyesi Dr. Baran Bozoğlu, yapılan düzenlemeyi EKONOMİ’ye değerlendirerek, bu adımın deniz kirliliğini artıracağını vurguladı. Bozoğlu, Türkiye gibi turizmin ekonomide önemli bir yer tuttuğu bir ülke için bu tür bir düzenlemenin riskli olduğunu belirtiyor. Atığın niteliğinin “inorganik tehlikesiz” olarak tanımlanmasının, bu atıkların hiçbir etkisinin olmayacağı anlamına gelmediğini ifade ediyor.

Kontrolsüzlük ve Denetimsizlik Riski

Bozoğlu, özellikle mevcut kontrolsüzlük ve denetimsizlik ortamında, bu düzenlemenin birçok tehlikeli atığın denize verilmesine yol açabileceği konusunda uyarıyor. Deprem bölgesi olan Hatay’daki yıkıntı atıklarının içeriğinde kimyasal maddeler bulunabileceğine dikkat çekerek, bu tür atıkların denize dökülmesinin ciddi çevresel sorunlara yol açabileceğini belirtiyor.

Yıkıntı Atıklarının Geri Dönüşümü Neden Tercih Edilmiyor?

Bozoğlu, yıkıntı atıklarının tekrar kullanılması ve ekonomiye kazandırılmasının mümkün olduğunu vurgulayarak, bu yolun tercih edilmemesini eleştiriyor. Kaynak olarak değerlendirilebilecek bu atıkların denizleri kirletmesine neden olacak bir düzenlemenin kabul edilemez olduğunu savunuyor.

Düzenlemenin Ekonomik Etkileri Neler Olabilir?

Bu düzenlemenin ekonomik etkileri, kısa ve uzun vadede farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Kısa vadede, atık bertaraf maliyetlerinde bir düşüş yaşanabilir. Ancak, uzun vadede deniz kirliliğinin artması turizm gelirlerinde düşüşe, balıkçılık sektöründe zararlara ve genel olarak ekosistemin bozulmasına yol açabilir. Bu durum, ekonomik olarak da sürdürülebilir bir yaklaşım olmadığını gösteriyor.

Piyasa ve Sektörel Bağlam

Düzenleme, özellikle inşaat ve yıkım sektörlerini yakından ilgilendiriyor. Bu sektörlerde faaliyet gösteren şirketler, atık bertarafı konusunda yeni fırsatlar elde edebilirler. Ancak, çevresel etkileri göz ardı eden bir yaklaşım, sektörün uzun vadeli sürdürülebilirliğini tehlikeye atabilir. Ayrıca, düzenlemenin sektörel rekabeti nasıl etkileyeceği de önemli bir soru işareti.

Gelecek Projeksiyonları ve Beklentiler

Bu düzenlemenin gelecekte nasıl uygulanacağı ve çevresel etkilerinin ne olacağı belirsizliğini koruyor. Dr. Bozoğlu, düzenlemenin kim için ve ne için yapıldığının Bakanlık tarafından açıklanması gerektiğini vurgulayarak, şeffaflık çağrısında bulunuyor. Ayrıca, atık bertaraf süreçlerinin sıkı bir şekilde denetlenmesi ve çevresel standartlara uygunluğunun sağlanması büyük önem taşıyor.

Sonuç olarak, denizlere moloz dökülmesine izin veren bu düzenleme, çevresel riskler ve ekonomik etkileri açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir konu olarak öne çıkıyor.