İmar Hakkı Aktarımı Başladı: Arazi Sorunlarına Çözüm Geliyor!

Türkiye’de uzun yıllardır beklenen bir düzenleme hayata geçiyor: İmar hakkı aktarımı başladı. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik değişikliği ile, parseli kamu hizmeti alanına giren ve yapılaşma hakkı verilmeyen arsa ve arazilerdeki mağduriyetler giderilecek. Bu düzenleme sayesinde, arazisi kamu hizmet alanında kalan vatandaşların imar hakları belirlenen alanlara aktarılabilecek.

Yönetmelik Değişikliği Yürürlüğe Girdi

Köy Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 5 Aralık 2024‘te TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşmıştı. Bu kanunla İmar Kanunu’na “imar hakkı aktarımı” tanımı eklendi. Ardından hazırlanan “Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik Değişikliği” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bu değişiklik, milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiriyor ve uzun süredir devam eden bir soruna çözüm getiriyor. Düzenleme, vatandaşların kamu hizmet alanında kalan parselleri nedeniyle yaşadığı mağduriyetleri gidermeyi amaçlıyor. Aynı zamanda kamu kurumlarının, vatandaşlara hizmet edecek kamusal yatırımları hayata geçirebileceği alanlara sahip olmasını sağlayacak.

Düzenleme Neleri Kapsayacak?

Yapılan düzenleme ile vatandaşların verilemeyen imar haklarının değeri tespit edilecek ve bu değere karşılık gelen hakları, imar planı kararıyla belirlenen alanlara aktarılacak. Bu uygulama, 2019 yılı öncesinde İmar Planı uygulamaları ile Kamu Ortaklık Payı (KOP) hisselendirmesi ile oluşan parseller de dahil olmak üzere, imar uygulaması marifetiyle kamu eline geçişi sağlanamayan imar planındaki kamu hizmet alanlarına (okul, hastane, belediye hizmet alanı, resmi kurum alanı gibi) ayrılan ancak uzun yıllar vatandaş mülkiyetlerindeki kamulaştırılmamış parselleri kapsayacak.

Bu sayede, parsellerinin tamamının ya da bir kısmının kamu hizmet alanları içinde kalması sebebiyle yapılaşma hakkının verilememesinden kaynaklanan hukuki anlaşmazlıklar giderilecek ve vatandaşların mağduriyetlerinin önüne geçilecek. İmar hakkı aktarımı ile vatandaşların kullanamadığı parseline/hissesine karşılık gelen imar haklarının, imar planı kararı ile belirlenen başka bir alanda kullanılması sağlanacak. Böylece bir taraftan vatandaş imar hakkına kavuşurken bir taraftan da kamuya yeni hizmet alanları kazandırılacak ve yapılacak tüm işlemler kamu ve toplum yararına yürütülecek.

Kamu Kurumları ve Vatandaş Arasında Köprü

İmar hakkı aktarımında vatandaşın mülkiyetine el konması söz konusu olmayacak. Aksine, imar hakkı aktarılacak taşınmaz sahibi ile imar hakkının gittiği taşınmaz sahibinin karşılıklı muvafakati ile yapılacak. Tüm işlemler Kamulaştırma Kanununa göre Sermaye Piyasası Kurulunca lisans almış bağımsız değerleme kuruluşlarınca gayrimenkul değerleme esasları doğrultusunda tesis edilecek. Vatandaş asla mağdur edilmeyecek. Kamu kurumları ve yerel yönetimler ile vatandaşlarımız arasındaki hukuki anlaşmazlıklar bu sayede her iki tarafa da mali yük getirmeden çözülebilecek. İmar hakkı aktarımı iş ve işlem süreçleri yetki alanları dahilinde imar planı onaylamaya yetkili İdareler (Yerel Yönetim/Bakanlıklar) tarafından yürütülecek.

E-Devlet Üzerinden Takip İmkanı

Yönetmelik kapsamında Onaylanan Parselasyon Planlarının Bakanlık tarafından geliştirilen Parselasyon İzleme Denetleme Sistemi (PARSİD) ‘ne girişi zorunlu hale getirilmiştir. Bu sayede Vatandaşlarımız, taşınmazını ilgilendiren bir parselasyon işlemi onayı/askı ilanı gibi idari işlemlerden e-devlet uygulaması sayesinde haberdar olacak. Vatandaşlar, e-Devlet ile entegre çalışan PARSİD üzerinden parselasyon kapsamına giren taşınmazına dair tüm bilgilere ulaşabilecek. İlgili idareye gitmeden e-Devlet üzerinden itirazlarını yapabilecek.

Bu düzenleme, Türkiye’deki arazi ve arsa sorunlarına önemli bir çözüm getirirken, vatandaşların mağduriyetlerini gidermede ve kamusal yatırımların önünü açmada kritik bir rol oynayacak. E-Devlet entegrasyonu sayesinde süreçlerin şeffaf ve kolay takip edilebilir olması, düzenlemenin başarısını artıracak önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.