İstanbul’da 30 Yaş Üzeri Öğrenci İndiriminde Yeni Hukuk Mücadelesi Başladı

İstanbul’da 30 yaş üzeri öğrencilerin toplu taşıma indirim hakkı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi ve AK Parti Grubu arasında süregelen bir hukuk mücadelesine sahne oluyor. Son olarak, İBB Meclisi AK Parti Grubu, 30 yaşından gün alan öğrencilerin ulaşım indiriminden faydalanmasının önüne geçilmesi üzerine konuyu tekrar mahkemeye taşıdı.

İndirim Kararına İptal Davası Açıldı

İBB Meclisi AK Parti Grup Sözcüsü Murat Türkyılmaz ve AK Parti’li Meclis Üyesi Muhammet Kaynar, 11 Eylül’de İBB Meclisinde AK Parti’nin “hayır” oyuna rağmen CHP’nin oylarıyla kabul edilen 30 yaş üstü öğrencilerin ulaşım indiriminin kaldırılması kararının iptali için İstanbul İdare Mahkemesi’ne başvurdu. Başvuruda, kararın yargılama süresince yürütmesinin durdurulması da talep edildi.

Söz konusu dava, İstanbul’daki yükseköğrenim gören 30 yaş ve üzeri öğrencilerin toplu taşıma kullanımında yaşadığı mali yükün artması ve bu durumun öğrencilerin ekonomik olarak desteklenmesi gerekliliğine vurgu yapılması açısından önem taşıyor. Daha önce de benzer bir süreç yaşanmış ve AK Parti’nin başvurusu üzerine mahkeme, İBB Meclisi’nin aldığı kararı iptal etmişti.

Sürecin Geçmişi ve Hukuki Gerekçeler

İstanbul İdare Mahkemesine sunulan başvuru dilekçesinde, öğrencilerin kentteki ulaşımdan indirimli yararlandıkları belirtilerek, 13 Eylül 2020’de İBB Meclisi kararında 30 yaşından gün almış öğrencilerin ulaşımda indirimli tarifeden yararlanmasının sınırlandırıldığı, yalnızca yüzde 10 indirim hakkının tanındığı hatırlatıldı. Bu düzenlemeye karşı AK Parti tarafından açılan iptal davası sonucunda İstanbul 2. İdare Mahkemesince, 11 Temmuz 2024’te kararın iptal edildiği belirtildi.

Ancak İBB Meclisinin 11 Eylül’deki oturumunda, bu kararın uygulanması yerine iptal edilen hükmün devamı niteliğindeki yeni bir Meclis kararı alındı. Bu kararda, “30 yaşından gün almış öğrencilerden yüksek lisans ve üstü eğitim görenler, aktif şekilde eğitim gördüklerini ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bünyesinde çalışan veya iş yeri sahibi/ortağı olarak tescil kaydına sahip olmadıklarını (e-devlet çıktısıyla) kanıtlamaları durumunda 30 yaşın altındaki öğrencilere sağlanan indirimden yararlanır” ifadesine yer verildi. Dilekçede, bu kararın da önceki gibi “adil dengeyi zedeleyici ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu” savunuldu.

AK Parti Grubu, bu kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, İBB Meclisi kararının iptalinin yanı sıra yargılama süresince aynı kararın yürütmesinin durdurulmasını talep ediyor. Bu talep, kararın uygulanması halinde öğrencilerin mağduriyet yaşayacağı ve eğitimlerine devam etmede zorluklarla karşılaşabileceği gerekçesiyle destekleniyor.

Olayın Arka Planı

İBB Meclisinde 11 Temmuz 2024’te 30 yaşından gün almış öğrencilerin İstanbulkart indirim oranlarının yüzde 10’a düşürülmesine ilişkin karar verilmişti. AK Parti Grubu tarafından yargıya taşınan bu uygulama, İstanbul 2. İdare Mahkemesince iptal edilmişti.

İBB Meclisi eylül ayı toplantılarının ikinci oturumunda İstanbul 2. İdare Mahkemesinin, İBB Meclisinin 11 Temmuz 2024’teki oturumunda 30 yaşından gün almış öğrencilerin toplu ulaşımda kullandıkları öğrenci kartlarındaki indirim oranının yüzde 10’a düşürülmesine ilişkin kararını iptal etmesi görüşülmüştü. Bu kapsamda, “Ulaşımda İstanbulkart Yönetmeliği Revizesi” gündem maddesinde “30 yaşından gün almış öğrencilere mevzuat çerçevesinde belirlenen ‘Tam İstanbulkart’, ‘Aylık Tam Mavi Kart’ ve ‘Tam Aktarma’ bedellerinin yüzde 10 oranı kadar indirim uygulanır” maddesinde ısrar edilmişti.

Yönetmelik revizesinde 30 yaşından gün almış, yüksek lisans ve üstü eğitim gören üniversite öğrencilerine ilişkin, “Aktif şekilde eğitim gördüklerini ve SGK bünyesinde çalışan veya iş yeri sahibi, ortağı olarak tescil kaydına sahip olmadıklarını (e-devlet çıktısıyla) kanıtlamaları durumunda 30 yaşın altındaki öğrencilere sağlanan indirimden yararlanır” şartı getirilmişti. AK Parti Grubu’nun “hayır” oyu verdiği gündem maddesi, CHP grubunun oylarıyla oy çokluğuyla kabul edilmişti.

Gelecek Beklentileri ve Olası Sonuçlar

Davanın sonucu, İstanbul’daki 30 yaş ve üzeri öğrencilerin toplu taşıma maliyetlerini doğrudan etkileyecek. Mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesi halinde, öğrenciler indirimli tarifeden yararlanmaya devam edebilecek. Ancak kararın İBB lehine sonuçlanması durumunda, öğrencilerin toplu taşıma giderleri artacak ve bu durum özellikle ekonomik zorluklar yaşayan öğrenciler için ek bir yük oluşturacak.

Bu durum, yükseköğrenimin erişilebilirliği ve öğrencilerin yaşam standartları açısından önemli bir tartışma yaratıyor. İstanbul gibi büyük bir metropolde toplu taşıma, öğrencilerin eğitimlerine devam edebilmeleri için kritik bir öneme sahip. Bu nedenle, indirim hakkının korunması veya kaldırılması, öğrencilerin eğitim hayatlarını doğrudan etkileyebilecek bir karar olarak öne çıkıyor.

Hukuki sürecin nasıl ilerleyeceği ve mahkemenin nasıl bir karar vereceği merakla beklenirken, bu dava İstanbul’daki öğrencilerin yaşam koşulları ve eğitim politikaları açısından önemli bir dönüm noktası olabilir.