İstanbul Boğazı’ndan Geçen Gemi Sayısı Azaldı: İlk 6 Ayda 19.381 Geçiş

İstanbul Boğazı, stratejik önemi ve eşsiz coğrafi konumuyla dünya ticaretinde kritik bir rol oynamaya devam ediyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın verilerine göre, 2024 yılının ilk yarısında (Ocak-Haziran) Boğaz’dan toplam 19.381 gemi geçiş yaptı. Bu sayı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla bir düşüş gösteriyor.

Gemi Geçişlerinin Dağılımı ve Yük Cinsleri

Boğaz’ı kullanan gemilerin çeşitliliği dikkat çekiyor. İlk altı ayda, 7.232 genel kargo gemisi ve 3.479 dökme yük gemisi geçiş yaptı. Bu gemilerin büyük bir kısmı, 11.746’sı kılavuz kaptan hizmeti aldı. Kılavuz kaptan hizmeti, Boğaz’ın karmaşık akıntıları ve dar geçitleri nedeniyle gemilerin güvenli bir şekilde seyretmesini sağlamak açısından büyük önem taşıyor.

Geçen gemilerin boyutlarına bakıldığında, büyük çoğunluğunun orta ve küçük ölçekli gemiler olduğu görülüyor. 46 gemi 300 metreden büyükken, 855’i 250-300 metre, 1.120’si 200-250 metre, 5.045’i 150-200 metre, 7.190’ı 100-150 metre ve 5.125’i de 100 metreden küçük olarak sınıflandırıldı.

Tanker Geçişleri ve Savaş Gemileri

İstanbul Boğazı, enerji taşımacılığı açısından da kritik bir güzergah. Yılın ilk yarısında toplamda 1.350 tanker Boğaz’dan geçiş yaptı. Bu tankerlerin 648’i Ocak-Mart döneminde, 702’si ise Nisan-Haziran döneminde seyretti. Savaş gemisi geçişleri ise yılın ilk çeyreğinde gerçekleşmezken, ikinci çeyrekte 21 savaş gemisi Boğaz’ı kullandı.

Boğaz’ı kullanan diğer gemi türleri arasında 483 barç, 17 çimento gemisi, 1.990 konteyner gemisi, 274 canlı hayvan taşıyan gemi, 335 yolcu gemisi, 2 frigorifik gemi, 163 Ro-Ro, 2.991 türü belirtilmemiş tanker, 355 sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyan tanker, 103 römorkör, 55 araç taşıyan gemi ve 531 diğer türlerdeki gemi bulunuyor.

Taşınan Yük Miktarı ve Aylık Dağılım

2024 yılının ilk yarısında İstanbul Boğazı’ndan geçen gemilerin taşıdığı yüklerin toplam ağırlığı 291 milyon 783 bin 708 groston olarak hesaplandı. Bu yük miktarı, Boğaz’ın küresel ticaret için ne denli önemli bir geçiş noktası olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.

Aylık bazda incelendiğinde, en az yük taşınan ay 42 milyon 193 bin 503 groston ile Şubat oldu. En çok yük ise 51 milyon 782 bin 36 groston ile Haziran ayında taşındı. Diğer aylardaki yük miktarları ise şu şekilde sıralanıyor: Ocak (50.580.365 groston), Mart (48.386.213 groston), Nisan (47.141.961 groston) ve Mayıs (51.699.630 groston).

Günlük Ortalama Gemi Geçişi

Yapılan hesaplamalara göre, 2024’ün ilk yarısında İstanbul Boğazı’ndan günde ortalama 107 gemi geçiş yaptı. Bu yoğun trafik, Boğaz’ın sürekli olarak aktif bir ticaret yolu olduğunu gösteriyor.

Geçen Yıla Göre Düşüş

İstanbul Boğazı’nı kullanan gemi sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre bir azalma gösterdi. 2023 yılının Ocak-Haziran döneminde 20.780 gemi Boğaz’dan geçerken, 2024’ün aynı döneminde bu sayı 19.381’e geriledi. Taşınan yük miktarında da düşüş yaşandı. Geçen yılın ilk yarısında 368 milyon 380 bin 898 groston yük taşınırken, bu yıl aynı dönemde bu rakam 291 milyon 783 bin 708 groston olarak gerçekleşti.

2023 yılının ilk yarısında Boğaz’dan geçen gemi sayısı 19.338 ve taşınan yük miktarı 305 milyon 945 bin 7 groston olarak kaydedilmişti. Bu gemilerin 12.831’i kılavuz kaptan hizmeti almıştı. 2022 yılının ilk yarısında ise 17.035 gemi Boğaz’ı kullanarak 267 milyon 756 bin 611 groston yük taşımış ve bu gemilerden 10.979’una kılavuz kaptan hizmeti verilmişti.

Ekonomik Etkileri ve Gelecek Beklentileri

İstanbul Boğazı’ndaki gemi trafiğindeki bu düşüş, küresel ticaretin genel durumu ve bölgesel gelişmelerle yakından ilişkili olabilir. Navlun fiyatlarındaki dalgalanmalar, jeopolitik riskler ve ekonomik büyüme oranlarındaki değişiklikler, Boğaz’dan geçen gemi sayısını etkileyen faktörler arasında yer alıyor. Ancak Boğaz’ın stratejik önemi ve Türkiye’nin bölgesel bir ticaret merkezi olma hedefi doğrultusunda, gelecekte gemi trafiğinin yeniden artış göstermesi bekleniyor.

Türkiye’nin lojistik altyapısını güçlendirme çalışmaları, yeni ulaşım projeleri ve ticaret anlaşmaları, İstanbul Boğazı’nın küresel ticaretteki rolünü daha da pekiştirebilir. Boğaz’ın etkin ve güvenli bir şekilde yönetilmesi, Türkiye’nin ekonomik büyümesine önemli katkılar sağlamaya devam edecektir.