İstanbul Boğazı’ndan Rekor Geçiş: 2025’te 29 Bin 710 Gemi Seyir Halinde

İstanbul Boğazı, stratejik konumu ve tarihi önemiyle dünya deniz ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olmaya devam ediyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın açıkladığı son verilere göre, 2025 yılının ilk dokuz ayında Boğaz’dan toplam 29 bin 710 gemi geçiş yaptı. Bu yoğun trafik, Boğaz’ın küresel ticaret akışındaki vazgeçilmez rolünü bir kez daha gözler önüne serdi.

İstanbul Boğazı’ndan Geçen Gemilerin Dağılımı

Boğaz’dan geçen gemilerin çeşitliliği, taşınan yüklerin farklılığını ve Boğaz’ın çok yönlü kullanımını ortaya koyuyor. Söz konusu dönemde 10 bin 886 genel kargo gemisi ve 5 bin 484 dökme yük gemisi Boğaz’ı kullandı. Ayrıca, gemilerin boyutlarına göre dağılımı da dikkat çekici. 440 gemi 300 metreden uzun olurken, 1990 gemi 250-300 metre, 2 bin 836 gemi 200-250 metre, 9 bin 55 gemi 150-200 metre, 9 bin 218 gemi 100-150 metre ve 5 bin 721 gemi de 100 metreden küçük boyutlarda seyretti.

Kılavuz Kaptan Hizmetinin Önemi

Boğaz’ın dar ve karmaşık yapısı, denizcilik açısından riskler barındırabiliyor. Bu nedenle kılavuz kaptan hizmeti, güvenli geçişlerin sağlanmasında kritik bir rol oynuyor. 2025’in ilk dokuz ayında Boğaz’dan geçen 29 bin 710 gemiden 15 bin 813’ü kılavuz kaptan hizmeti aldı. Bu rakam, gemilerin yarıdan fazlasının güvenli geçiş için kılavuz kaptan desteği aldığını gösteriyor.

Tehlikeli Madde Taşımacılığı ve Savaş Gemileri

İstanbul Boğazı, tehlikeli madde taşımacılığı açısından da önemli bir güzergah. Yılın ilk dokuz ayında 1954 kimyasal yük taşıyan tanker Boğaz’dan geçiş yaptı. Bu tankerlerin geçişleri sırasında gerekli tüm güvenlik önlemlerinin alındığı belirtiliyor. Ayrıca, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle savaş gemisi geçişleri de zaman zaman gündeme geliyor. 2025’in ilk çeyreğinde savaş gemisi geçişi olmazken, ikinci çeyrekte 21 savaş gemisi Boğaz’ı kullandı. Yılın üçüncü çeyreğinde ise savaş gemisi geçişi yaşanmadı.

Gemilerin Türlerine Göre Dağılımı

Boğaz’dan geçen gemi türlerinin çeşitliliği, Boğaz’ın farklı amaçlara hizmet ettiğini gösteriyor. Yılın dokuz ayında geçen gemi türleri arasında 876 barç, 5 bin 484 dökme yük gemisi, 33 çimento gemisi, 2 bin 953 konteyner gemisi, 10 bin 886 genel kargo gemisi, 370 canlı hayvan taşıyan gemi, 21 savaş gemisi, 596 yolcu gemisi, 2 frigorifik gemi, 262 Ro-Ro gemisi, 4 bin 600 türü belirtilmemiş tanker, 1954 kimyasal yük taşıyan tanker, 546 sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyan tanker, 170 römorkör, 80 araç taşıyan gemi ve 877 diğer türlerdeki gemi bulunuyor.

Taşınan Yük Miktarı ve Aylık Dağılım

Boğaz’dan geçen gemilerin taşıdığı yük miktarı, Boğaz’ın ekonomik önemini vurguluyor. 2025’in ilk dokuz ayında Boğaz’ı kullanan gemilerin, taşıdığı yüklerle birlikte toplam ağırlığı 461 milyon 137 bin 867 groston olarak hesaplandı. Bu devasa rakam, Boğaz’ın küresel ticaretin can damarlarından biri olduğunu kanıtlıyor.

Aylık bazda bakıldığında, en az yük şubat ayında taşınırken, bu ayda toplam 42 milyon 193 bin 503 groston ağırlığında gemi seyretti. En çok yük ise ağustos ayında taşındı ve bu ayda toplam 58 milyon 218 bin 428 groston ağırlığında gemi Boğaz’ı kullandı. Diğer aylardaki yük miktarları ise şu şekilde: Ocak (50 milyon 580 bin 365 groston), Mart (48 milyon 386 bin 213 groston), Nisan (47 milyon 141 bin 961 groston), Mayıs (51 milyon 699 bin 630 groston), Haziran (51 milyon 782 bin 36 groston), Temmuz (55 milyon 250 bin 133 groston) ve Eylül (55 milyon 885 bin 598 groston).

Geçmiş Yıllarla Karşılaştırma ve Beklentiler

İstanbul Boğazı’nı kullanan gemi sayısı, geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında bazı değişiklikler gözlemleniyor. 2025 yılının ilk dokuz ayındaki gemi sayısı, 2024’ün aynı dönemine kıyasla azalmış durumda. 2024’ün ocak-eylül döneminde 31 bin 160 gemi Boğaz’ı kullanmış ve 487 milyon 659 bin 44 groston ağırlık geçmişti. Ancak, 2023 yılının aynı döneminde 29 bin 42 gemiyle 460 milyon 753 bin 537 groston yük taşınmışken, 2022 yılında ise 25 bin 837 gemiyle 399 milyon 198 bin 757 groston yük taşınmıştı.

Bu veriler, Boğaz’daki deniz trafiğinin yıllar içinde dalgalanmalar gösterdiğini ortaya koyuyor. Küresel ekonomik gelişmeler, siyasi olaylar ve denizcilik sektöründeki değişimler, Boğaz’dan geçen gemi sayısını etkileyebiliyor. Ancak, İstanbul Boğazı’nın stratejik önemi ve deniz ticaretindeki rolü, gelecekte de devam edecek gibi görünüyor. Boğaz’ın ortalama günlük gemi geçiş sayısı ise 107 olarak hesaplanıyor.