Taksi Plakası Alım Satımında Vergi Oyunu İddiası: Değer Düşük Gösteriliyor

Ticari taksi plakalarının değerleri, son dönemde yatırımcıların gözünde altın, döviz ve faiz getirilerinin altında kalarak dikkat çekiyor. Özellikle taksi plakası alım satım süreçlerinde ortaya çıkan vergi uygulamalarıyla ilgili bazı iddialar, sektörde tartışma yaratıyor.

Taksi Plakalarının Değer Kaybı ve Alternatif Yatırımlar

Son 3 yılda yaklaşık 6 milyon lira seviyelerinde seyreden taksi plakası fiyatları, son aylarda 9 milyon liraya kadar yükseldi. Ancak, bu artışa rağmen, altın gibi alternatif yatırım araçlarının getirileriyle kıyaslandığında taksi plakalarının performansı geride kalıyor. 14 Ekim 2022 tarihinde altının gramı 1000 lira iken, bugün serbest piyasada 5700 lira seviyelerinden satılıyor. Bu durum, yatırımcıların taksi plakası yerine altın gibi alternatiflere yönelmesine neden oluyor.

Örneğin, 3 yıl önce 6 milyon lira değerindeki taksi plakası yerine altın alan bir yatırımcı, o dönemde yaklaşık 6 kilo altın almış olacaktı. Bugün ise bu 6 kilo altının değeri yaklaşık 34.2 milyon liraya ulaşıyor. Buna karşılık, aynı dönemde alınan taksi plakasının değeri sadece 9 milyon lira seviyesinde kalmış durumda. Ayrıca, kiralaması yasal olmamasına rağmen, taksi plakalarının aylık kirası yaklaşık 50 bin lira civarında seyrediyor.

Vergi Kaçırma İddiaları ve SMS ile Duyurular

Taksi plakası devir işlemlerinde, alıcı tarafın satış bedelinin yüzde 3’ü oranında noter harcı ödemesi gerekiyor. Ancak, bazı galericilerin bu durumu suistimal ederek elden ödeme yaptırdığı ve plaka fiyatını noter satışında daha düşük gösterdiği iddia ediliyor. Bu sayede, vergi kaçırıldığı ve devletin zarara uğratıldığı öne sürülüyor.

İddialara göre, taksi plakası pazarlayan bazı galericiler, bu durumu SMS yoluyla potansiyel müşterilerine duyuruyor. Örneğin, bir galeri işletmesi tarafından gönderilen SMS’te, “Noter: 4 milyon TL’den. Noter satışı, oda, sicil, vergi dairesi kaydı, muamele ve trafik tescili kayıtları her şey dahil kirada 9 milyon 95 bin lira, hazırda 9 milyon 295 bin lira.” ifadeleri yer alıyor. Bu durum, plaka değerinin düşük gösterilerek vergi kaçırıldığı iddialarını güçlendiriyor.

Noter Harcı Hesaplaması

Taksi plakasının noter satışında 4 milyon lira üzerinden gösterilmesi durumunda, ödenecek harç tutarı 120 bin lira oluyor. Ancak, plaka 9 milyon 295 bin lira üzerinden gösterilip satış yapılırsa, harç tutarı 278 bin 850 liraya yükseliyor. Bu durumda, 158 bin liralık noter satış harcı yasa dışı olarak ödenmemiş oluyor ve para elden satıcıya teslim ediliyor.

Yeni Vergi Düzenlemesi ve Taksicilerin Tedirginliği

Yılbaşında devreye girecek olan yeni vergi düzenlemesiyle birlikte taksici esnafı tedirginlik yaşıyor. Basit usulden gerçek usule geçecek olan ticari taksilerin vergi yükü altında kontak açamaz hale gelebileceği endişesi hakim. Ayrıca, taksilere ödeme kaydedici cihazların (yazar kasa) konulması şartı nedeniyle, taksimetrede yazan tutarın yolculuğun bittiği anda otomatik olarak fiş vermesi ve bu tutarın vergiye direkt yansıması bekleniyor.

Sektördeki Belirsizlikler ve Çözüm Arayışları

Taksilerle ilgili düzenlemelerin yeterli olmadığı ve denetlenmediği için uygulamalarda karışıklık yaşanabiliyor. Taksileri, taksi plaka sahibi, şoför ya da taksiyi galeriden kiralayan kiracı ve şoför kullanabiliyor. Taksi plakası kiralamak yasa dışı bir eylem olsa da bu işlem yaygın olarak gerçekleştiriliyor. Günümüzde taksinin elde ettiği gelire ilişkin vergi, ister kiracı olsun ister şoför olsun plaka sahibi tarafından ödeniyor. Yeni sisteme geçilmesiyle birlikte şoförün kazancıdan, kiracının kazancıdan, plaka sahibinin kazancından verilmesi gereken vergiye ilişkin karışıklık olması bekleniyor.

Konuyla ilgili olarak taksi sektörünün otoritelerinin görüşmeler gerçekleştirdiği bilinse de henüz net bir sonuç alınmadı. Sektör temsilcileri, yeni düzenlemelerin taksici esnafını olumsuz etkilememesi için çözüm arayışlarını sürdürüyor.