İkinci El Alışverişte Sürdürülebilirlik Rüzgarı: Tüketici Alışkanlıkları Değişiyor

sahibinden.com’un KONDA Araştırma ile birlikte yürüttüğü “İkinci El Alışverişte Sürdürülebilirlik Etkisi” araştırması, Türkiye’deki tüketici davranışlarında önemli bir dönüşümü gözler önüne seriyor. Araştırma, ikinci el alışverişin sadece ekonomik bir tercih olmaktan çıkıp, sürdürülebilirlik bilinciyle şekillenen bir yaşam tarzına dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Geniş Kapsamlı Araştırma Tüketici Trendlerini Açığa Çıkarıyor

Türkiye genelinde 28 ilde gerçekleştirilen ve 2 bin 700 kişinin katıldığı bu kapsamlı araştırma, ikinci el alışverişin toplumun farklı kesimlerinde ne kadar yaygınlaştığını ve hangi faktörlerin bu eğilimi tetiklediğini inceliyor. Araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 45’i son bir yıl içerisinde ikinci el ürün alıp sattığını belirtiyor. Bu oran, ikinci elin artık geçici bir trend değil, kalıcı bir tüketim alışkanlığı haline geldiğinin önemli bir göstergesi.

sahibinden.com CEO’su Burak Ertaş, araştırma sonuçlarını değerlendirirken, “Her iki kişiden biri ikinci el alışveriş yapıyor. Bu durum, döngüsel ekonomi modelinin toplumda güçlü bir şekilde benimsendiğini gösteriyor. Var olanı yeniden kullanmak hem çevreyi koruyan hem de bütçeleri rahatlatan bir tercih haline geldi” ifadelerini kullandı. Ertaş, özellikle genç kuşağın sürdürülebilir yaşama olan ilgisinin arttığını ve bu durumun ikinci el pazarının gelecekte daha da büyüyeceğine işaret ettiğini vurguluyor.

Toplumsal Algıda Köklü Değişim

KONDA Araştırma Genel Müdürü Aydın Erdem ise ikinci el alışverişe yönelik toplumsal algının önemli ölçüde değiştiğini belirtiyor. Erdem, “İkinci el artık bir zorunluluk değil; bilinçli tüketim, çevre duyarlılığı ve ekonomik aklın birleştiği yeni bir davranış biçimi. ‘Düşük statü göstergesi’ diyenlerin oranı yalnızca yüzde 17. Bu, toplumsal dönüşümün net göstergesi” şeklinde konuştu. Bu açıklama, ikinci elin geçmişte sahip olduğu olumsuz imajın büyük ölçüde silindiğini ve tüketicilerin bu alışveriş yöntemini artık daha bilinçli bir tercih olarak gördüğünü gösteriyor.

Sürdürülebilirlik Taşıyıcıları Kimler?

Araştırmaya göre, her dört tüketiciden biri ayda en az bir kez ikinci el alışveriş yapıyor. Bu grup, “sürdürülebilirlik taşıyıcısı” olarak tanımlanıyor ve ikinci el ekosisteminin büyümesinde önemli bir rol oynuyor. Bu kitlenin demografik özellikleri ise şu şekilde:

• Ortalama yaş: 35
• Eğitim düzeyi: Üniversite
• Yaşam yeri: Büyükşehirler
• Davranış: Dijital platformları aktif kullanıyor

Bu profil, ikinci el alışveriş yapanların genellikle eğitimli, büyük şehirlerde yaşayan ve teknolojiye yatkın bireyler olduğunu gösteriyor. Bu durum, sürdürülebilirlik bilincinin özellikle kentli ve eğitimli kesimlerde daha yaygın olduğunu ortaya koyuyor.

En Popüler İkinci El Kategorileri

Araştırma, en çok ikinci el alışveriş yapılan kategorileri de belirledi. Bu kategoriler şunlar:

• Cep telefonu ve aksesuarları: %54
• Bilgisayar–tablet: %45
• Giyim–ayakkabı: %42
• Elektrikli ev aletleri: %41
• Mobilya–dekorasyon: %38

Kadınlar daha çok anne–bebek ürünleri ve mobilyayı tercih ederken, erkekler elektronik kategorilerinde öne çıkıyor. Bu durum, cinsiyetler arasındaki farklı tüketim alışkanlıklarının ikinci el pazarında da kendini gösterdiğini ortaya koyuyor.

Gardıroplarda ve Evlerde İkinci Elin Yeri

Gardıropların üçte birinde ikinci el kıyafet yer alırken, elektronik ürünlerin hanelerdeki ikinci el hakimiyeti yüzde 43’e kadar çıkmış durumda. Bu oranlar, ikinci elin artık evlerimizde ve giyim tarzımızda önemli bir yer edindiğini gösteriyor.

Duygusal Motivasyonlar da Devrede

Araştırmada öne çıkan başka bir bulgu ise tüketicilerin yalnızca ekonomik gerekçelerle değil, duygusal motivasyonlarla da ikinci el döngüsüne dahil olması. Anne–bebek ürünlerinde bağış oranı yüzde 72’ye ulaşıyor. Bu durum, ikinci elin sadece bir alışveriş yöntemi olmanın ötesinde, sosyal sorumluluk ve paylaşım duygularıyla da bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Güven ve Hijyen Endişesi Devam Ediyor

Tüketici açısından en kritik unsur güven olmaya devam ediyor:

• “Satıcı güven verirse alırım”: %83
• “Arızasız ürün alırım”: %82
• “Garanti/iade varsa alırım”: %82

En büyük çekince ise hijyen (%58) olarak belirlenmiş. Bu durum, ikinci el platformlarının güvenilirliği artırma ve hijyen konusunda tüketicileri bilgilendirme konusunda daha fazla çaba göstermesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Sonuç: İkinci Elin Geleceği Parlak

sahibinden.com ve KONDA Araştırma‘nın ortak çalışması, Türkiye’de ikinci el alışverişin sürdürülebilirlik bilinciyle giderek daha fazla benimsendiğini ve gelecekte daha da büyüyeceğini gösteriyor. Tüketicilerin bilinçlenmesi, toplumsal algının değişmesi ve dijital platformların sunduğu kolaylıklar, ikinci el pazarının önümüzdeki dönemde de büyümesini destekleyecek önemli faktörler arasında yer alıyor.