Atıl Tarım Arazileri Üretime Kazandırılıyor: Sezonluk Kiralama Dönemi Başlıyor

Türkiye tarımında yeni bir dönem başlıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, uzun süredir atıl durumda bulunan tarım arazilerini yeniden üretime kazandırmak amacıyla 1 Eylül itibarıyla harekete geçiyor. Bu kapsamda, yapılan detaylı tespitler sonucunda üst üste iki yıl ekilmeyen araziler sezonluk olarak kiraya çıkarılacak. Bakanlık, bu sayede tarımsal üretimi artırmayı, ithalat ihtiyacını azaltmayı ve gıda arz güvenliğini sağlamayı hedefliyor.

Tespit Edilen Atıl Araziler ve Kiralama Süreci

Bakanlık bünyesinde oluşturulan komisyonlar, uydu görüntüleri ve saha çalışmalarıyla ülke genelinde atıl durumdaki tarım arazilerini tespit etti. İlk belirlemelere göre, Antalya’da 4 bin 300 dekar, Konya’da 10 bin dekar, Kayseri’de ise 1.650 parsel boş arazi tespit edildi. Ancak, bazı illerde herhangi bir atıl tarım arazisi bulunmadığı da belirlendi. Geçtiğimiz yıl tespit edilip bu yıl ekilen araziler ise listeden çıkarıldı.

Peki, bu arazileri kiralamak isteyenler ne yapmalı? İlgilenenler, tarım arazisi kiralama talep formunu eksiksiz bir şekilde doldurarak ilan süresi içerisinde ilgili il müdürlüğüne başvurabilecekler. Başvurular, Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi (TAEBS) üzerinden de online olarak yapılabilecek. Kiralama sürecinde öncelik, birden fazla başvuru olması durumunda en yüksek teklifi verene ait olacak. Tekliflerin eşit olması halinde ise, tarımsal potansiyeli yeterli olan veya arazisine bitişik işletmeye öncelik tanınacak.

Kiralama Koşulları ve Süresi

Kiraya çıkarılacak arazilerin bedeli, aynı bölgedeki benzer arazilerin ortalama değerleri dikkate alınarak belirleniyor. Araziler, muhtarlıklarda, elektronik ortamlarda ve il müdürlüklerinin internet sitelerinde 7 gün süreyle ilan edilecek. İlanların tamamlanmasının ardından kiralama talepleri toplanacak ve değerlendirme süreci başlayacak. Kiralama süresi sezonluk olarak belirlenmiş olup, her yıl yenilenme imkanı bulunacak. Ancak, arazilerde tarım dışı bir kullanım tespit edilmesi durumunda sözleşme feshedilecek ve sorumlu kişiler bir sonraki yıl ihalelere katılamayacak.

Ekonomik Etkileri ve Beklentiler

Bu uygulamanın hayata geçirilmesiyle birlikte tarımsal üretimde önemli bir artış yaşanması bekleniyor. Türkiye’de yaklaşık 23 milyon hektar tarım arazisi bulunmasına rağmen, bunun yaklaşık 3 milyon hektarının işlenmediği tahmin ediliyor. TÜİK’in 2023 verilerine göre hektar başına ortalama 25 bin liralık tarımsal değer üzerinden hesaplandığında, atıl arazilerin tarıma kazandırılmasıyla ekonomiye yıllık yaklaşık 75 milyar lira katkı sağlanması mümkün. Bu durumun hem üreticilerin gelirini artırması hem de tarımda ithalat bağımlılığını azaltarak cari açığın daraltması bekleniyor.

Kiralama sürecinde elde edilen kira gelirleri, herhangi bir kesinti yapılmadan doğrudan arazi sahiplerine aktarılacak. Eğer arazinin sahibi hayatta değilse ve miras paylaşımı henüz yapılmamışsa, kira bedeli kamu bankalarında açılacak bir hesaba yatırılacak ve hak sahiplerine teslim edilecek. Bu düzenleme ile birlikte arazilerin mülkiyet hakkı sahiplerinde kalmaya devam ediyor. Bakanlık, kamuoyunda dolaşan “topraklara el konuluyor” iddialarını ise kesin bir dille yalanladı.

Gelecek Projeksiyonları ve Sektörel Bağlam

Bu proje, Türkiye tarımının geleceği için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Atıl durumdaki tarım arazilerinin ekonomiye kazandırılması, hem üreticilere yeni gelir kaynakları sağlayacak hem de ülke ekonomisine önemli bir katkı sunacak. Uzmanlar, atıl arazilerin yeniden üretime dahil edilmesinin, tarım sektöründe verimliliğin artırılması ve sürdürülebilir bir tarım modeline geçilmesi açısından kritik bir öneme sahip olduğunu vurguluyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bu girişimi, tarım sektöründe yeni bir soluk getirecek ve Türkiye’nin gıda arz güvenliğine önemli katkılar sağlayacak. Sezonluk kiralama modeliyle atıl arazilerin üretime kazandırılması, tarım sektöründe uzun vadeli bir iyileşme sürecinin başlangıcı olarak değerlendirilebilir.