Bakan Bayraktar: Atıklar Döngüsel Ekonomi ile 4,5 Trilyon Dolar Kazandırabilir

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Sıfır Atık Forumu’nda yaptığı konuşmada, atıkların döngüsel ekonomi modelleri sayesinde 2050 yılına kadar 4,5 trilyon dolarlık bir ekonomik fayda üretebileceğini vurguladı. Bayraktar, sıfır atık yaklaşımının sadece çevre politikalarını değil, aynı zamanda kaynak yönetiminde farklı bir kalkınma modelini de temsil ettiğini belirtti.

Küresel Atık Üretimi ve Geri Dönüşüm Oranları

Bakan Bayraktar, dünya genelindeki atık üretimi ve geri dönüşüm oranlarına dikkat çekerek, “İnsanoğlu her yıl 2,1 milyar ton katı atık üretiyor. Bu atıkların sadece yüzde 19’unu geri dönüştürebiliyoruz. Sadece yüzde 11’ini yakarak enerji üretiyoruz” dedi. Bu durumun, atık yönetiminde daha sürdürülebilir ve döngüsel yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğunu açıkça ortaya koyduğunu ifade etti.

Türkiye’de Atık Yönetimi ve Enerji Üretimi

Türkiye’de günlük 100 bin ton belediye atığı oluştuğunu belirten Bayraktar, bu atığın yaklaşık yüzde 10’unun enerjiye dönüştürüldüğünü söyledi. Özellikle çimento sektöründe atıktan türetilmiş yakıt kullanımının hızla arttığını ve bu sayede yıllık yaklaşık yarım milyon ton kömür eşdeğeri bir enerji tasarrufu sağlandığını vurguladı. Atıktan enerji üreten tesislerin, dünya genelinde 600 milyon kişinin enerji ihtiyacını karşılayabildiğini de ekledi.

Biyogaz ve Biyometan Tesislerinin Rolü

Bakan Bayraktar, biyogaz ve biyometan tesislerinin tarımsal ve gıda atıklarını enerji döngüsüne kazandırmada önemli bir rol oynadığını belirtti. Bu tesisler sayesinde hem atıklar değerlendiriliyor hem de yenilenebilir enerji kaynakları artırılıyor.

2053 Net Sıfır Emisyon Vizyonu

Bayraktar, Türkiye’nin “2053 net sıfır emisyon” vizyonuyla uyumlu çalışmalar yürüttüğünü ve enerji talebini bu vizyona uygun şekilde karşılamak için yoğun çaba sarf ettiklerini ifade etti. Bu kapsamda, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, yerli kaynakların kullanımı, nükleer enerji ve hidrojen gibi yeni teknolojilerin temel öncelik alanları olduğunu belirtti. Amaçlarının, enerji ve maden kaynaklarını verimli, çevreye duyarlı, sürdürülebilir ve azami yerlilikle değerlendirerek ülkenin kalkınmasına maksimum katkı sağlamak olduğunu vurguladı.

Sürdürülebilir Enerji Politikaları ve Destekler

Enerji dönüşümünü planlı ve sürdürülebilir bir zeminde ilerletmek için “akıllı, esnek, duyarlı ve kapsayıcı” politikalar ortaya koyduklarını belirten Bayraktar, endüstriyel simbiyoz, atık ısı geri kazanımı, atıkların ikinci ham madde olarak kullanılması gibi projelere desteklerinin devam edeceğini söyledi. YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Destekleme Mekanizması) ile belediye, bitkisel yağ atıkları, gıda değeri olmayan tarımsal atıklar ve hayvansal atıkların bir kaynak olarak kullanılmasının teşvik edildiğini de ekledi. Bugüne kadar özellikle sanayicilerin 726 verimlilik artırıcı projesine hibe teşviki verildiğini ve atık ısıyı geri kazanmaya yönelik olarak 73 projenin hayata geçirildiğini ifade etti.

Madencilik Sektöründe Atık Yönetimi

Madencilik sektörünün dünyadaki toplam atıkların yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğuna dikkat çeken Bayraktar, bu atıkların içindeki metal ve minerallerin yeniden değerlendirilebilme potansiyelinin yüksek olduğunu vurguladı. Maden ruhsat sahalarında üretimden kaynaklanan atıkların değerlendirilmesi amacıyla ruhsat sahipleri ile kamu kurum ve kuruluşlarına pasa değerlendirme izni verildiğini ve geri kazanımı sağlanan bu malzemelerin baraj, gölet, yol gibi altyapı projelerinde etkin biçimde kullanıldığını belirtti.

İki yılı aşkın süredir Türkiye Geneli Rehabilite Edilmiş Maden Sahaları ile Madencilik Sosyal Sorumluluk Çalışmalarının Tespiti Projesi’ni yürüttüklerini ve proje kapsamında bugüne kadar 53 ilde 182 maden sahasında rehabilitasyon süreçlerinin başarıyla tamamlandığını ifade eden Bayraktar, böylece 12 bin 747 hektarlık alanda 23 milyon 400 bin fidanın toprakla buluştuğunu kaydetti.

Sıfır Atık Hareketi ve Bakanlığın Çalışmaları

Bayraktar, tüm bu adımların insanı ve çevreyi merkeze alan bir anlayışla anlam kazandığını belirterek, Sıfır Atık Hareketi’ni yalnızca bir çevre projesi olarak değil aynı zamanda yeni bir medeniyet tasavvuru olarak gördüklerini ifade etti. Bakanlığın atık yönetimi politikalarında da Sıfır Atık Projesi’nin önemli bir yer tuttuğunu ve bu kapsamda merkez ofislerinde ve bağlı, ilgili ve ilişkili tüm kurumlarda Sıfır Atık Yönetim Sistemini kurduklarını ve yaklaşık 11 bin çalışanlarına bu konuda eğitimler verdiklerini söyledi. Son 6 yılda bakanlığın tüm kuruluşları ile birlikte 26 milyon tonun üzerinde atık bertaraf ettiklerini ve 6 milyon 900 bin ton atığı geri kazandıklarını, bu dönemde 1 milyon tondan fazla atığı alternatif hammadde olarak değerlendirdiklerini belirtti.

Biyokütle Enerji Tesisleri ve Gelecek Beklentiler

Bayraktar, biyokütle, atık ısı geri kazanımı, jeotermal ısıtma sistemleri, atık madeni yağların yeniden kullanımı gibi alanların enerji verimliliği politikalarının ayrılmaz bir parçasını oluşturduğunu vurguladı. Bugün Türkiye genelinde yaklaşık 190 biyokütle enerji tesisi faaliyet gösterdiğini ve bu tesislerde organik atıklardan hem elektrik hem de ısı üretildiğini, tarımsal ve belediye atıklarının ekonomiye geri kazandırıldığını belirtti.