Çin Çelik Üretiminde Büyük Düşüş: 1 Milyar Tonun Altına İniş Bekleniyor
Çin, küresel çelik piyasasının en büyük oyuncusu olarak, önemli bir dönüşümün eşiğinde bulunuyor. Ülkenin çelik üretimindeki son gelişmeler, sektörde dikkat çekici değişikliklere işaret ediyor. Yıllardır süregelen 1 milyar tonun üzerindeki üretim kapasitesi, bu yıl itibarıyla düşüşe geçerek yeni bir dönemin başlangıcını müjdeliyor.
Çin Çelik Sektöründe Kriz mi, Dönüşüm mü?
Çin’in ham çelik üretimindeki bu daralma, son beş yılın en belirgin düşüşü olarak kayıtlara geçiyor. Beklentilere göre, ülke bu yıl içerisinde 1 milyar tonun altında bir üretim gerçekleştirecek. Bu durumun temelinde, hükümetin kapasite kısıtlama politikaları, arz-talep dengesizlikleri ve artan hammadde maliyetleri yatıyor. Özellikle gayrimenkul sektöründeki durgunluk ve sanayi talebindeki zayıflık, çelik sektörünü derinden etkileyen faktörler arasında öne çıkıyor.
Üretim Rakamlarında Son Durum
Çin Demir Çelik Birliği’nin verilerine göre, 2025 yılında çelik tüketimi yüzde 5,7 oranında azalırken, ham çelik üretimi ise yüzde 2,9 düşüş gösterdi. Birlik Başkan Yardımcısı Jiang Wei, tüketimin önümüzdeki dönemde de düşüş eğilimini sürdüreceğini belirtiyor. Eylül 2025 itibarıyla Çin’in çelik üretimi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,6 azalarak 73,5 milyon tona geriledi. Bu düşüş, üst üste dördüncü aylık azalış olarak dikkat çekiyor. Aylık bazda ise yüzde 5’lik bir düşüş yaşandı. Yılın başından Eylül ayına kadar olan dönemde toplam üretim 746 milyon tona inerek yıllık bazda yüzde 2,9 geriledi. Uzmanlar, bu düşüşün nedenini tatil sezonu ve piyasa talebindeki zayıflık olarak açıklıyor.
İhracattaki Artış ve Etkileri
İç talepteki daralmayı kısmen telafi eden unsur ise ihracat oldu. Özellikle çelik kütük ve yarı mamul sevkiyatlarında geçen yıla göre üç katlık bir artış yaşandı. Ancak, ucuz Çin çeliğinin küresel pazarlara akışı, özellikle Asya ve Avrupa’da korumacı önlemleri tetikliyor. Çin Demir Çelik Birliği, bu durumun sektörde teknolojik dönüşümü engelleyebileceği ve demir cevheri fiyatlarını artırabileceği konusunda uyarıyor.
Maliyetler Artıyor, Kârlılık Azalıyor
Sektör temsilcileri, üçüncü çeyrekte görülen kârlılık artışının kısa ömürlü olabileceğine dikkat çekiyor. Demir cevheri vadeli işlemlerinde üst üste dördüncü ayda da yükseliş görülürken, kok kömürü fiyatları neredeyse bir yılın zirvesine ulaştı. Çin Demir ve Çelik Araştırma Enstitüsü Başkanı Qin Cui, kâr marjlarının yeniden daraldığını, elektrik ark ocaklı üreticilerin zararda olduğunu, inşaat demiri ve sıcak haddelenmiş rulo üreticilerinin ise “sıfır kâr marjıyla” çalıştığını belirtiyor.
Şirket Performanslarındaki Farklılıklar
Üreticiler arasındaki performans farklılıkları, sektörün kırılganlığını gözler önüne seriyor. Örneğin, Baosteel üçüncü çeyrekte güçlü bir kâr açıklarken, Hesteel’in net kârı yüzde 45 arttı ve Maanshan Iron & Steel iki yılın en iyi dönemini geçirdi. Ancak, Angang Steel ise zararını derinleştirdi. Bu durum, sektördeki rekabetin ve belirsizliğin yüksek olduğunu gösteriyor.
Gelecek Beklentileri ve Projeksiyonlar
Uzmanlar, hükümetin doğrudan üretim kesintisi yerine kapasite kontrolüyle ilerleyeceğini, bu nedenle toparlanmanın “dengesiz ve bölgesel” kalacağını öngörüyor. Önümüzdeki dönemde dış talebin iç talebe göre daha belirleyici olacağı düşünülüyor. Satın alma yöneticileri endeksi, Ekim ayında sanayi faaliyetlerinde düşüşe işaret ederken, çelik fiyatları geleneksel inşaat sezonunun etkisiyle sınırlı bir artış gösterdi. Analistler, bu görünümün Çin’in çelik sanayisinin 2026’ya düşük talep – yüksek maliyet sarmalıyla girebileceğini işaret ettiğini belirtiyor.
Sonuç olarak, Çin çelik sektöründe yaşanan bu dönüşüm, küresel piyasalarda da önemli etkilere yol açabilir. Üretimdeki düşüş, diğer ülkelerdeki çelik üreticileri için fırsatlar yaratırken, aynı zamanda korumacı önlemlerin artmasına da neden olabilir. Sektörün geleceği, Çin hükümetinin politikaları, küresel talep ve hammadde fiyatlarındaki değişiklikler gibi birçok faktöre bağlı olacak.