Ege Narenciye Üretiminde Şok Düşüş: Rekolte %34 Azaldı

İklim değişikliğinin tarım üzerindeki yıkıcı etkileri, 2025 yılında Ege Bölgesi’nde narenciye üretiminde kendini derinden hissettirdi. Nisan ayında yaşanan -17 dereceye varan dondurucu soğuklar ve temmuz ayındaki 45-50 derece arasındaki kavurucu sıcaklar, Türk tarımı için adeta bir “kara yıl” olarak kayıtlara geçti.

Ege Narenciye Üretiminde Beklenmedik Kayıp

Ege Bölgesi’nde narenciye üretimi, yaşanan olumsuz hava koşulları nedeniyle önemli ölçüde azaldı. Nisan ayındaki don olayı ve temmuz ayındaki aşırı sıcaklar, bölgedeki narenciye rekoltesini ciddi şekilde etkiledi. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nin İzmir, Muğla ve Aydın Tarım ve Orman İl Müdürlükleri ile işbirliği içinde hazırladığı “Ege Bölgesi Turunçgil Rekolte Tahmin Raporu”, durumun vahametini gözler önüne seriyor. Rapora göre, bölgenin narenciye üretimi yüzde 34 oranında azalarak 682 bin tondan 449 bin tona geriledi.

Ürün Bazında Detaylı İnceleme

Raporda yer alan verilere göre, 2025 yılında Ege Bölgesi’nde en yüksek üretimin 220 bin 428 tonla mandalinada gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak, bu miktar geçen yıla göre yüzde 16‘lık bir düşüşü temsil ediyor. Diğer narenciye türlerinde ise durum daha da endişe verici. Portakal rekoltesi yüzde 34 azalarak 161 bin 105 tona düşerken, limon rekoltesi ise yüzde 50 gibi çarpıcı bir oranda azalarak 64 bin 700 tona geriledi. Greyfurt üretimi de nasibini alarak yüzde 66 oranında azaldı ve 4 bin 136 ton seviyesinde gerçekleşti.

Bölgesel Farklılıklar ve Kayıplar

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, yaşanan bu olumsuz tablonun nedenlerini detaylı bir şekilde açıkladı. Mart ve nisan aylarında meydana gelen don olaylarının, rekolte üzerinde ciddi bir tahribata yol açtığını belirten Uçak, “Tek tesellimiz, ürünlerin ihracata uygun kalitede olması” dedi. Muğla, yüzde 57‘lik rekolte kaybıyla en çok etkilenen il olurken, İzmir’in üretimi de 165,5 bin tondan 133,5 bin tona geriledi. Aydın ise, rekoltesini artıran tek il olarak dikkat çekti. Balıkesir’de ise 21 bin 182 ton olan üretim 12 bin tona düştü.

İhracatta Hedef Mevcut Durumu Koruma

Türkiye’nin 2024 yılında 1 milyar 46 milyon dolarlık narenciye ihracatı gerçekleştirdiğini hatırlatan Uçak, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ülke genelinde portakal üretiminde yüzde 12,4, limon üretiminde ise yüzde 21 oranında azalma beklendiğini ifade etti. Mandalina ve greyfurtta ise sınırlı bir artış öngörülüyor. Mevcut koşullar altında, ihracatta mevcut durumu korumanın en önemli hedef olduğunu vurguladı.

Ege Bölgesi’ndeki narenciye üretimindeki bu sert düşüş, hem üreticileri hem de ihracatçıları zor durumda bırakırken, tüketicilerin de narenciye fiyatlarında artışlarla karşılaşabileceği öngörülüyor. İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik önlemlerin alınması, sürdürülebilir bir tarım için hayati önem taşıyor.