Hamsi İhracatında Boyut Engeli: Avrupa Pazarı Standartları Karşılanamıyor

Türkiye’de hamsi avı sezonu hareketli başlasa da, ihracat cephesinde bazı zorluklar yaşanıyor. Karadeniz’de avlanan hamsilerin boyutları, Avrupa pazarının talep ettiği standartların altında kalıyor. Bu durum, ihracat potansiyelini olumsuz etkileyebilir.

Hamsi Avı ve İhracat Beklentileri

Denizer Balıkçılık Yönetim Kurulu Başkanı Recep Denizer’in açıklamalarına göre, Türkiye karasularında avlanan hamsilerin ortalama boyutu, bir kiloda yaklaşık 140 adet civarında. Ancak, Avrupa pazarının talep ettiği hamsi boyutları, bir kiloda 90-100 adet arasında olması gerekiyor. Bu boyut farkı, ihracat için önemli bir engel teşkil ediyor.

Sezon başında hamsinin bol olacağı yönünde beklentiler olsa da, şu anda piyasada bulunan hamsilerin yalnızca Türkiye karasularından elde edildiği belirtiliyor. Rusya ve Azak Denizi’nden Türk karasularına henüz hamsi girişi olmaması, arzı kısıtlayarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturabilir.

Hamsi Avının Palamut Üzerindeki Etkisi

Hamsi avının erken başlaması, palamut avının azalmasına neden oldu. Bu durum, balıkçıları olumsuz etkiledi. Normalde Eylül aylarında bu kadar yoğun hamsi avı yapılmazdı, ancak bu yıl havaların serin gitmesi nedeniyle balıkçılar hamsiye yöneldi. Bu durum da balıkçılar arasında memnuniyetsizlik yarattı.

Denizer’in ifadelerine göre, dışarıdan bakıldığında hamsi bolmuş gibi görünse de, durum aslında böyle değil. Asıl hamsi bolluğu, Karadeniz’de fabrikalara hamsi verilmeye başlandığında ortaya çıkar. Şu anda hamsi az olmasına rağmen, denize çok sayıda ağ atılıyor. Yaklaşık 70 teknenin hamsi avına çıktığı ve bu teknelerin yaklaşık 70 bin kasa hamsi yakaladığı tahmin ediliyor. Bu hamsilerin fabrikalara gitmeyip doğrudan piyasaya sürülmesi, fiyatların düşmesine neden oluyor.

Azak Denizi’nden Hamsi Beklentisi

Hamsi bolluğunun artması için Azak Denizi’nden de Türk karasularına hamsi gelmesi bekleniyor. Deniz suyu sıcaklığının şu anda 20-21 derece civarında olduğu belirtilirken, Sinop açıklarında iri ve ana hamsi gözleniyor. Bu durum, balıkçılar arasında umut yaratıyor. Aralık ayının sonuna kadar iri hamsi çıkmaya devam ederse, tüketicilerin de lezzetli hamsi yeme imkanı bulacağı düşünülüyor.

Ancak, geçen seneki satışlarla kıyaslandığında, şu anda satışların belki beşte biri bile olmadığı belirtiliyor. Bu durum, balıkçıların gelirlerini önemli ölçüde azaltıyor.

Palamut Yokluğu ve Balıkçıların Zor Durumu

Denizer, teknelerin denize açıldıklarında mutlaka balık bulmak zorunda olduklarını vurgulayarak, normalde hamsi bulmak için 30-35 mil (3-3,5 saat) açığa çıktıklarını belirtiyor. Palamut olsaydı, bu kadar erken dönemde hamsi avına çıkılmazdı. Palamut avının olmaması, balıkçıları hamsiye yöneltmiş ve bu durum da hamsi stoklarının azalmasına neden olmuş durumda. Şu ana kadar durumun iç açıcı olmadığı, hiçbir balıkçının hamsinin bu kadar erken çıkmasından memnun olmadığı belirtiliyor. Geçen yılın satışlarının belki beşte biri kadar bile kazanç olmaması, balıkçıları zor durumda bırakıyor. Balıkçılar, önümüzdeki dönemde hamsinin bol olmasını ve bu sayede kendilerini kurtarabilmeyi umuyorlar.

İhracatın Geleceği ve Hamsinin Yağ Oranı

Hamsi ihracatının bu sene sıkıntılı olduğu, Avrupa’nın beklediği hamsi ebatlarının şu ana kadar oluşmadığı kaydediliyor. Mevcut hamsilerin boyutları ihracat için istenen ebatta değil. Bu nedenle ihracat şu anda sıkıntılı olsa da, ilerleyen dönemde hamsi bol olursa, yılbaşına kadar ihracatın yoğun bir şekilde devam edeceği düşünülüyor.

Son olarak, hamsinin yağ oranına dikkat çekiliyor. Şu anda hamsinin yağ oranı yüzde 20 civarında. Bu oranın Ocak-Şubat aylarında yüzde 5‘e kadar düşebileceği belirtiliyor. Bu nedenle, şu dönemin hamsi yemek için en uygun zaman olduğu vurgulanıyor.