Hibrit GES Yatırımları Türkiye’nin Güneş Enerjisi Kapasitesini %35 Artırabilir

Türkiye, artan enerji talebini karşılamak ve yeşil dönüşümü hızlandırmak amacıyla hibrit güneş enerjisi sistemlerine (GES) yöneliyor. Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember’in analizine göre, hibrit GES yatırımları sayesinde şebekeye ek yatırım yapılmadan Türkiye’nin güneş kurulu gücü yüzde 35 artabilir. Bu, toplam kapasitenin 30 gigavatın üzerine çıkması anlamına geliyor.

Türkiye’nin Artan Enerji İhtiyacı ve Hibrit GES’in Rolü

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Ulusal Enerji Planı, Türkiye’nin elektrik talebinin 2030’da 455 teravatsaate, 2035’te ise 510 teravatsaate ulaşacağını öngörüyor. Bu artış, talebin 2030’da 17 gigavat, 2035’te ise 27 gigavat yükselmesi beklentisini beraberinde getiriyor. Daha düşük büyüme senaryosunda dahi 2035’e kadar 16 gigavat ilave kapasite ihtiyacı bulunuyor. Bu noktada hibrit GES yatırımları, Türkiye’nin enerji ihtiyacını karşılarken aynı zamanda yenilenebilir enerji kaynaklarının payını artırma potansiyeli taşıyor.

Enerji Yatırımcıları Derneği (GÜYAD) Başkanı Cem Özkök, Türkiye’nin 2030 ve 2035 için öngörülen artan enerji talebini karşılamak ve yeşil dönüşümü hızlandırmak için hibrit güneş yatırımlarıyla birlikte geniş bir politika setine ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Hibrit GES ve Politika Setinin Önemi

Özkök, esnek piyasa mekanizmaları oluşturmanın yatırımların önünü açacağını belirtiyor. Hibrit GES yatırımlarıyla birlikte depolama, piyasa teşvikleri, şebeke modernizasyonu ve enerji verimliliğini merkeze alan politikaların eş zamanlı hayata geçirilmesi durumunda Türkiye, önümüzdeki 10-15 yıl içinde enerji dönüşümünü çok daha hızlı ve güçlü bir şekilde gerçekleştirebilir. Bu, sadece enerji ihtiyacını karşılamakla kalmayacak, aynı zamanda çevre dostu bir enerji altyapısı oluşturulmasına da katkı sağlayacaktır.

Enerji depolama sistemlerinin yaygınlaşmasını sağlayacak düzenlemelerin kritik olduğunu vurgulayan Özkök, batarya ve pompaj depolamalı HES’lerin GES ve RES gibi değişken kaynaklardan gelen üretimin daha verimli kullanılmasına imkan verdiğinin altını çiziyor.

Hibrit Kapasitenin Sağladığı Avantajlar

Özkök, Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda ihtiyaç duyacağı ek elektrik kapasitesinin, mevcut HES ve RES’e entegre edilebilecek hibrit GES yatırımlarıyla karşılanabileceği öngörüsünü destekliyor. Güneş üretiminin zirve yaptığı öğle saatlerinde barajlı HES’lerde su tutulabilir, akşam saatlerinde devreye girerek yük eğrisini dengeler. Rüzgarın düşük estiği yaz günlerinde ise güneş üretimi devreye girerek arz açığını kapatır. Hibrit kapasite, özellikle tüketim merkezlerine yakın noktalarda arz güvenliğini artırır.

Hibrit tesislerin frekans ve reaktif güç gibi yan hizmetleri destekleyerek şebeke esnekliğine katkı sunduğunu, tesislere ek elektriksel güç tahsis edilmediğini ancak mevcut kapasiteyi destekleyici üretim profili sunduğunu kaydeden Özkök, pompaj depolamalı HES’lerin ise büyük kapasitelerle uzun süreli depolama sağlayarak gündüz fazla üretilen elektriği geceye taşıdığını ve şebekenin istikrarlı çalışmasına katkı verdiğini ifade ediyor.

Hibrit Santral Projelerindeki Engeller ve Çözüm Önerileri

Özkök, hibrit santral projelerinin önündeki en büyük engelin kapasite kısıtı olduğuna dikkat çekiyor. Santral işletmecilerinin istediği kapasitelerin kamu tarafından verilmemesinin nedenleri daha uygun fiyatlı elektrik üretimine erişim sağlama isteği. Kamunun ve mevcut santral işletmecilerinin ortak hedefine hizmet edecek modeller üzerinde kanun koyucular çalışıyor ve uygun modellerin ivedilikle uygulamaya geçme ihtiyacı olduğunun bütün paydaşlar farkında. Her iki teknolojinin de elektrik şebekesinde hem yük hem de üreteç olarak kullanılabilmesi şebeke esnekliğinin artırılmasına destek verici nitelikte.

Sonuç: Türkiye’nin Enerji Dönüşümünde Hibrit GES’in Önemi

Türkiye’nin enerji dönüşümünde hibrit GES yatırımları kritik bir rol oynayabilir. Artan enerji talebini karşılarken, yenilenebilir enerji kaynaklarının payını artırmak ve şebeke esnekliğini sağlamak için hibrit GES projelerinin desteklenmesi ve önündeki engellerin kaldırılması büyük önem taşıyor. Bu, sadece enerji sektörünü değil, aynı zamanda Türkiye’nin ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliğini de olumlu yönde etkileyecektir.