İSO: Zengezur Koridoru 21. Yüzyılın Süveyş’i, Türkiye İçin Fırsat Yaratmalı
İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ekonomik ve sanayi işbirliğini güçlendirmek ve yeni yatırım olanaklarını değerlendirmek amacıyla 30 Ekim – 1 Kasım tarihleri arasında Bakü’ye bir ziyaret gerçekleştirdi. İSO’nun tarihindeki en büyük yurt dışı ziyaretlerinden biri olarak nitelendirilen bu gezi, İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan ve İSO Meclis Başkanı Ender Yılmaz’ın liderliğinde gerçekleşti. Geziye, İSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları İrfan Özhamaratlı ve Cemal Keleş, İSO Yönetim Kurulu Üyeleri Sultan Tepe (Sayman), Kemal Akar, Vehbi Canpolat, Celal Kaya, İnana Altınbaş, Hüseyin Çetin, Dr. Faruk Sarı, Murat Çökmez ile İSO Meclis Başkan Yardımcıları Sadık Ayhan Saruhan ve Yüksel Özyurt ve İSO Meclis Başkanlık Divanı Katip Üyesi Koray Yavuz da katıldı. Ziyaret kapsamında, İSO yönetimi ve meclis başkanlık divanı üyeleri, Azerbaycan Cumhuriyeti Başbakanı Ali Esedov ve Ekonomi Bakanı Mikail Cabbarov’a da nezaket ziyaretinde bulundu.
Azerbaycan’ın Bölgesel Önemi ve Zengezur Koridoru
Bakü’de basın mensuplarına açıklamalarda bulunan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, Azerbaycan’ın bölgesel jeopolitik öneminin arttığına, Zengezur Koridoru’nun potansiyel etkilerine ve Türk yatırımcılar için ülkenin sunduğu ekonomik fırsatlara dikkat çekti. Bahçıvan, Karabağ’da Ermenistan ile sağlanan barış ve Zengezur Koridoru kararının Azerbaycan’ın çevresinde bir tılsım yarattığını ve bu gelişmelerin hemen ardından yapılan meclis ziyaretinin önemini vurguladı.
Bahçıvan, Bakü’ye yapılan ziyaretlerde ülkedeki gelişimin net bir şekilde görüldüğünü belirterek, bu tür ziyaretlerin sadece sosyal veya dostane amaçlı olmaması gerektiğini, ekonomik ve stratejik bağların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. “Kabul etmeliyiz ki buradaki sermayenin tarihi çok eski değil. Şu anda başarıya ulaşmış olan grupları görüyoruz, ancak 20 – 25 yıllık bir hikayeleri var. Yani bir nesil bile daha tamamlamadılar. İş adamlığını, sermayedarlığı, müteşebbisliği yeni öğrenen bir nesil var burada. Türkiye’nin bu konuda yıllar içinde elde etmiş olduğu deneyim, tecrübe, kapital birikimi mutlak surette burası için bir yol gösterici ve bir kaynak olma fırsatı taşıyor” şeklinde konuştu.
İSO’nun Azerbaycan’daki Rolü ve Sorumluluğu
Bahçıvan, sanayileşme vizyonuyla üretim ekonomisini dönüştürmeye çalışan Azerbaycan’ın bu sürecinde İSO’nun bir sorumluluğu olduğuna inandıklarını belirtti. “Burada bir değişim olacaksa biz bunu dışarıdan seyrederek, gazel okuyarak değil; yerinde, yapabileceğimiz ölçüde katkılarımızı vererek yapmalıyız” dedi. Akıllı stratejiler ve doğru planlamalarla bu coğrafyanın gelecekteki gelişiminde Türkiye’nin rolünün belirlenmesi gerektiğini savunan Bahçıvan, “Azerbaycan’ı bir tek Azerbaycan pazarı olarak değil, etrafındaki 300 milyona yakın nüfusla beraber bir büyük ortak pazar olarak görmek lazım” ifadelerini kullandı.
Zengezur Koridoru: Tarihi Fırsat ve Beklentiler
Nahçıvan üzerinden Azerbaycan ve Türkiye’yi birbirine bağlayarak, Türkiye üzerinden Akdeniz’e ve Avrupa’ya erişimi mümkün kılacak olan Zengezur Koridoru projesinin vizyoner bir proje olduğunu dile getiren Bahçıvan, “Zengezur Koridoru tarihi bir fırsat. Proje başarılı olursa 21’inci yüzyılın Süveyş Kanalı olacaktır” dedi. Koridorun kontrolünün 99 yıllığına Amerika kontrolünde olacağını hatırlatarak, Türk iş dünyasının bu projeye ciddi şekilde kafa yorması gerektiğini vurguladı. “Yani Zengezur koridoru bu bölge ticaretine ne katacak ve Türkiye neyi, ne şekilde değerlendirecek, şirketlerimizin, sektörlerimizin bunlara dönük kafa yorması lazım. Önümüzde birtakım veriler oluşmuşken bunları sadece hamasi karamsar veya hamasi iyimser söylemlerle geçiştirirsek kahve sohbeti yapmış oluruz. Ancak üzerinde herkesin mutabık olduğu şu ki, bu proje altyapısı oluşturulmuş olan bir fırsat olarak görülüyor. Demiryoluyla, karayoluyla, enerji hatlarıyla… Türk iş dünyasının buralardan uzak olmaması lazım. Yani gelişen siyasi şartların, global şartların bize neler katacağına dönük beynimizin dolu olması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
Sektörel İşbirliği ve Yatırım Olanakları
Türk sanayisi için Azerbaycan’da öne çıkan fırsatlar hakkında müzakereler yapılması gerektiğini belirten Bahçıvan, bazı sektörlerde iç pazarda yaşanan darboğazın aşılması için atıl kapasitenin Azerbaycan’a taşınması gibi çeşitli fikirlerin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bahçıvan, “Mesela tekstil sanayiinin şu anda içinde bulunduğu darboğazı hangi tür müzakere teknikleriyle buraya çekeceğine dönük fikir geliştirmesi lazım. Yapılabilir mi, yapılabilir. Ben yapılabileceğine şahsen inanıyorum. Yani tekstil sektörümüzün, hazır giyim sektörümüzün bu stratejiyi oluşturup, 5-10-15 yıllık bir oyun planıyla buraya gelip bunun pazarlığını yapması lazım” dedi. Azerbaycan’ı sadece Azerbaycan pazarı olarak değil, etrafındaki 300 milyonluk nüfusuyla birlikte büyük bir ortak pazar olarak değerlendirmek gerektiğini ifade etti.
“Bizim artık paket düşünmemiz lazım. Hem kendi ülkemizdeki yatırımları, markaları ayakta tutacak ve onları da yaşatacak, ayrıca burada da onların arzu ettiği yatırımları gerçekleştirecek, iki tarafl ı şekilde olaylara bakmamız lazım” diyen Bahçıvan, “Niye Mısır değil de Bakü olmasın? Hangi strateji Mısır diyor da Bakü demesin? Yani buna kafa yorulması lazım. Sektörlerimizin bunu biraz daha fazla güçlü çalışması lazım. Mısır’ın getirmiş olduğu avantajların yanında doğru çalışırsa ve doğru pazarlık yapılsa belki burası çok daha güçlü avantajlar getirebilme imkanına sahip olacak” şeklinde konuştu.
Sonuç: Türkiye-Azerbaycan İşbirliğinde Yeni Bir Dönem
İSO’nun Bakü ziyareti, Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ekonomik işbirliğinin potansiyelini vurgularken, Zengezur Koridoru projesinin bölge için taşıdığı öneme dikkat çekiyor. Türkiye’nin sanayi deneyimi ve sermaye birikimi, Azerbaycan’ın gelişim sürecinde önemli bir rol oynayabilir. İSO’nun bu süreçte aktif rol alması, her iki ülkenin de ekonomik çıkarlarına hizmet edecektir. Türk iş dünyasının Zengezur Koridoru’nun sunduğu fırsatları değerlendirmesi ve Azerbaycan pazarını daha yakından tanıması, bölgedeki ekonomik büyümeye katkı sağlayacaktır.
