Makine İhracatı 8 Ayda 18.5 Milyar Dolar: Avrupa’yla İşbirliği Vurgusu

Makine İhracatçıları Birliği (MAİB), 2025 Ocak-Ağustos dönemine ilişkin konsolide makine ihracat verilerini açıkladı. Sektörün ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,3 oranında artarak 18,5 milyar dolara ulaştı. Bu artış, ihracat miktarında yaşanan azalmaya rağmen, birim fiyatlardaki yükseliş sayesinde gerçekleşti.

MAİB Başkanı’ndan Avrupa Pazarına Stratejik Bakış

MAİB Başkanı Kutlu Karavelioğlu, ihracat değerlendirme basın bülteninde Avrupa pazarına yönelik analizlerine ve bu pazara entegrasyonun güçlendirilmesi gerekliliğine dikkat çekti. Karavelioğlu, Avrupa Birliği’nin (AB) yaşadığı kaygıların Türkiye için bir fırsat olabileceğini vurguladı.

AB’nin Kaygıları ve Türkiye’nin Olası Katkısı

Karavelioğlu, AB’nin tarife savaşları ve Rusya-Çin yakınlaşması gibi konulardaki endişelerini ciddiye aldıklarını belirtti. Bu durumun, daha fazla uluslararası işbirliği arayışında olan AB için Türkiye’nin, özellikle de makine imalat sektörünün önemini artırabileceğine işaret etti. Karavelioğlu, “Üretiminin büyük kısmını tedarik zincirlerine bağlayarak geliştirdiği bilgiyi tehlikeye atan Avrupalı şirketler, şimdilerde bilgi yoğun üretimden teknoloji yoğun üretime geri dönmeye çabalıyor. Ancak girişimcilik, yenilikçilik ve genç nesillerin sanayiye olan ilgisizliği gibi can alıcı sorunlarını çözebileceğinden emin olamadıklarından, Türkiye gibi güvenilir bir paydaşa duydukları ihtiyaç her geçen gün daha belirgin hale geliyor” değerlendirmesinde bulundu.

AB’ye Uyarı, Türk Makine Sektörüne Çağrı

Karavelioğlu, AB’nin makine sektöründeki geçmişte Türkiye’yi bir “köprü” ya da “kaçış noktası” olarak konumlandırmasına karşın, yeni oluşturulan ve AB’nin ithalat politikalarını etkilemesi beklenen “AB İthalat Gözetim Çalışma Grubu”nun Türkiye’yi “hızlı ithalatı artan ülkeler” grubuna dahil etmesini eleştirdi. Bu durumu “fevkalade yadırgadığını” ancak “ciddiye aldığını” vurgulayan Karavelioğlu, Türkiye’nin makine sektöründe Çin’i tek tedarikçi olarak görmekten kaçınması, yerli üretimi ve insan kaynağını ön plana alması gerektiğini belirtti. Ayrıca, AB’nin de Türkiye’nin güvenilir tedarikçi konumunu göz önünde bulundurarak işbirliğini geliştirmesi çağrısında bulundu.

Karavelioğlu, “Böyle bakınca, makine sektörü için Çin menşeli tek tedarikçili yaklaşımdan uzaklaşıp yerli kapasiteyi artırmak; teknoloji, AR-GE ve üretim verimliliği yatırımlarımıza ara vermeksizin AB’nin bütün ihtiyaçlarına cevap verebilecek imalatçı profilini geliştirmek hayati bir öncelik haline geliyor. Bu gelişmelerin zorunlu kıldığı bir başka nokta da Batı ülkelerinde başlıca tedbir konusu haline gelen Çin’in, Türkiye’deki makine imalat yatırımlarını artırarak yerlileşmesi gereği… Bu hem güncel Temmuz verisine göre ABD’ye ihracatı yüzde 30 azalan Çin için hem de dolaylı ticaretin ek tarife riski taşıdığı Türkiye için artan bir zorunluluk” ifadelerini kullandı.

AB ile Entegrasyonun Hızlandırılması Gerekliliği

Karavelioğlu, Avrupa Birliği’nin küresel rekabet ortamında teknoloji tedarik zincirini yakın çevre ülkelerde oluşturmasının önemine değindi. Türkiye’nin geleneksel olarak yüksek teknoloji ithalatını AB’den yapması nedeniyle işbirliği için uygun bir ülke olduğunu belirtti. İletişim, savunma elektroniği, medikal cihazlar ve yarı iletkenler gibi alanlarda geniş bir işbirliği potansiyeli bulunduğunu vurguladı. Ayrıca, AB’nin Veri Yasası’nın sadece makine değil, tüm sektörler için kısıtlayıcı bir etki yaratma riski taşıdığına dikkat çekerek, bu alanda uyum ve sertifikasyon çalışmalarının hızla yapılması gerektiğini vurguladı.

Makine İhracatında Birim Fiyat Yükselişi

MAİB’in yazılı açıklamasında, yılın ilk sekiz ayında tüm sektörlerdeki makine ihracatının bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0,3 artarak 18,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiği belirtildi. Ocak-Ağustos 2025 döneminde makine birim fiyatının yükseldiği ve kilogram başına 8 dolara ulaşarak en yüksek seviyeye çıktığı ifade edildi. İhracat miktarının (ağırlığının) azalmasına rağmen birim fiyat artışı yaşandığı belirtilerek, “KG başına ortalama ihracat fiyatlarını 8 dolar gibi tarihi bir seviyeye yükselten sektör, dolar bazında yaşanan yüzde 7,7’lik fiyat artışıyla tonaj olarak yüzde 6,9’luk daralmayı karşıladı. İhracat birim fiyatlarının 8,3 dolar ile bu yılın zirvesini yaptığı Ağustos ayında, miktar olarak yaşanan yüzde 12,3 daralma nedeniyle makine ihracatı önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,4 azaldı. Ağustos’taki bu veriye rağmen, ihracatın 28,3 milyar dolar ile tarihi zirvelere yakın seyrettiği son 12 aylık dönemde, makine ihracatında gerileme yaşanmadı” bilgisi verildi.