TEPAV Raporu: İstihdamda Kısmi Artışa Rağmen Sektörel Kayıplar Devam Ediyor

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV)’ın yayımladığı son İstihdam İzleme Bülteni, Türk ekonomisindeki istihdam dinamiklerine dair önemli bir tablo ortaya koyuyor. Mayıs 2025 verilerine göre, sigortalı çalışan sayısında yıllık bazda bir artış gözlemlenirken, sektörler arasındaki dengesizlikler ve bazı alanlardaki istihdam kayıpları dikkat çekiyor. Rapor, ekonomik büyüme ile istihdam artışı arasındaki ilişkiyi ve sektörlerin bu büyümeden ne ölçüde etkilendiğini anlamak açısından kritik bir öneme sahip.

Genel İstihdam Artışı ve SGDP’li Çalışanların Yükselişi

TEPAV’ın İstihdam İzleme Bülteni’ne göre, Türkiye’de sigortalı çalışan sayısı yıllık bazda yüzde 0,9 oranında artarak 25 milyon 588 bin 839‘a ulaştı. Bu artış, genel olarak ekonomideki toparlanma ve büyüme eğiliminin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Ancak, bu genel artışın ardında yatan sektörel farklılıklar, tablonun daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor.

Raporda dikkat çeken bir diğer nokta ise Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyen çalışanların sayısındaki artış. SGDP ödeyenlerin sayısı yüzde 6,4 artarak 2 milyon 159 bin 253‘e yükseldi. Bu durum, emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenlerin sayısının arttığını ve bu kişilerin toplam istihdam içindeki payının yüzde 8,4‘e yükseldiğini gösteriyor. SGDP’li çalışanların sayısındaki artış, hem iş gücü piyasasının dinamikliğini hem de emeklilik sonrası çalışma eğiliminin yaygınlaştığını işaret ediyor.

Sektörel İstihdam Kayıpları ve Artışları

Mayıs ayında 88 alt sektörün 41’inde istihdam kaybı yaşanması, raporun en dikkat çekici bulgularından biri. Bu durum, ekonomik büyümenin her sektöre aynı oranda yansımadığını ve bazı sektörlerin daralma yaşadığını gösteriyor. En büyük istihdam kaybı, 94 bin 324 kişi ile bina ve çevre düzenleme faaliyetlerinde görüldü. Sektördeki düşüş oranı ise yüzde 14,4 olarak kaydedildi. Bu durum, inşaat sektöründeki yavaşlamanın ve mevsimsel etkilerin bir sonucu olabilir.

Giyim eşyaları imalatında 70 bin 938, tekstil ürünleri imalatında ise 31 bin 445 kişilik kayıp yaşanması, tekstil sektöründeki rekabet koşulları, maliyet artışları ve talep değişiklikleri gibi faktörlerin etkili olduğunu gösteriyor. Bu sektörlerdeki istihdam kayıpları, özellikle ihracat odaklı çalışan işletmeler için önemli bir sorun teşkil edebilir.

Öte yandan, raporda istihdam artışı yaşanan sektörler de bulunuyor. En fazla artış, 156 bin 677 kişi ile perakende ticaret sektöründe gerçekleşti. Bu durum, tüketim harcamalarındaki artışın ve perakende sektöründeki büyümenin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Bina inşaatı 85 bin 873, yiyecek-içecek hizmetleri 75 bin 402 ve toptan ticaret 50 bin 714 kişilik artışla öne çıkan diğer sektörler oldu. Bu sektörlerdeki artış, özellikle turizm ve hizmet sektöründeki canlanmanın bir göstergesi olabilir.

İllerin İstihdam Tablosu: Hatay’daki Dikkat Çekici Artış

Sigortalı ücretli çalışanların yaklaşık yarısı İstanbul (yüzde 26,7), Ankara (yüzde 7,8), İzmir (yüzde 6,1), Antalya (yüzde 4,7) ve Bursa’da (yüzde 4,5) istihdam ediliyor. Bu durum, büyük şehirlerin ekonomik merkezler olma özelliğini koruduğunu ve iş gücü piyasasının bu şehirlerde yoğunlaştığını gösteriyor.

Mayıs 2025’te çalışan sayısında en büyük artış 93 bin 855 kişi ile Hatay’da gerçekleşti. Hatay’ı 44 bin 554 kişi ile Ankara, 37 bin 1 kişi ile Malatya ve 30 bin 628 kişi ile Kahramanmaraş takip etti. Oransal olarak ise Hatay’da istihdam yüzde 45,6, Malatya’da yüzde 29,5, Kahramanmaraş’ta ise yüzde 16,7 arttı. Bu illerdeki artış, bölgedeki ekonomik canlanma ve yeniden yapılanma çabalarının bir sonucu olabilir.

Çalışan sayısında en fazla düşüş ise 18 bin 921 kişi ile Bursa’da kaydedildi. Bu durum, Bursa’daki sanayi sektöründeki yavaşlama ve rekabet koşullarının zorlaşması gibi faktörlerin etkisiyle açıklanabilir.

Ekonomik Etkiler ve Gelecek Projeksiyonları

TEPAV’ın İstihdam İzleme Bülteni, Türkiye ekonomisindeki istihdam dinamiklerine dair önemli bir bakış açısı sunuyor. Genel olarak istihdamda bir artış yaşanmasına rağmen, sektörler arasındaki dengesizlikler ve bazı alanlardaki kayıplar dikkat çekiyor. Özellikle bina ve çevre düzenleme faaliyetleri, giyim ve tekstil sektörlerindeki istihdam kayıpları, bu sektörlere yönelik politikaların gözden geçirilmesini gerektirebilir.

Perakende ticaret, bina inşaatı ve yiyecek-içecek hizmetleri gibi sektörlerdeki istihdam artışları ise ekonomideki canlılığın ve tüketim harcamalarındaki artışın bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Bu sektörlere yönelik desteklerin artırılması, istihdamın daha da artmasına katkı sağlayabilir.

Hatay, Ankara, Malatya ve Kahramanmaraş gibi illerdeki istihdam artışları, bölgedeki ekonomik canlanma ve yeniden yapılanma çabalarının bir sonucu olarak değerlendirilebilir. Bu illere yönelik yatırımların ve desteklerin devam etmesi, bölgedeki istihdamın daha da artmasına katkı sağlayabilir.

Sonuç olarak, TEPAV’ın İstihdam İzleme Bülteni, Türk ekonomisindeki istihdam dinamiklerini anlamak ve geleceğe yönelik projeksiyonlar yapmak açısından önemli bir kaynak niteliği taşıyor. Raporun bulguları, politika yapıcılar ve iş dünyası için önemli ipuçları sunuyor.