Ekim Enflasyonu Beklentileri Aştı: Merkez Bankası’ndan Faiz İndirimi Umutları Arttı
Türkiye ekonomisi için önemli bir gösterge olan enflasyon verileri, ekim ayında piyasaları olumlu yönde şaşırttı. Tüketici enflasyonu, ekim ayında %2,55 olarak gerçekleşerek, %2,8 olan beklentilerin altında kaldı. Bu durum, piyasalarda Merkez Bankası’nın (TCMB) aralık ayındaki Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında faiz indirimlerine devam edeceği beklentilerini güçlendirdi. Beklentilerin altında gelen enflasyon verisi sonrasında, bankacılık endeksinde %3’ün üzerinde bir yükseliş görüldü.
Enflasyon Verisi ve Piyasa Tepkisi
Ekim ayında açıklanan enflasyon verileri, piyasalarda daha önce yaşanan endişeleri dağıttı. Piyasalar, önceki aylarda enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesi ve TCMB’nin faiz indirim hızını yavaşlatması olasılığı konusunda tedirgindi. Ancak, ekim ayında gelen olumlu veri, piyasalarda coşku yarattı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, tüketici enflasyonu aylık %2,55, yıllık ise %32,87 olarak gerçekleşti. Eylül ayında yıllık enflasyon %33,29 seviyesindeydi. Bu durum, enflasyonda yeniden düşüş eğilimine girildiğini gösteriyor.
Enflasyonun Alt Kalemleri
Enflasyonun alt kalemleri incelendiğinde, mal enflasyonunun giyimdeki yeni sezon zamlarının etkisiyle aylık %94 artarak %1,79 olduğunu görüyoruz. Hizmet enflasyonu ise ılımlı bir artış göstererek %1,79 seviyesinde gerçekleşti. Önceki aylarda %4 seviyesine varan hizmet enflasyonundaki düşüş olumlu karşılanırken, kira enflasyonu da %3,74 ile önceki ayların altında kaldı. Çekirdek enflasyon göstergelerinden B enflasyonu aylık %2,43 arttı ve yıllık %32,52‘ye geriledi. C çekirdek enflasyonunda ise aylık %2,41 artışla yıllıkta %32,05 seviyesine inildi.
Gıda ve Giyim Enflasyonu
Gıda ve içecek grubu aylık %3,41 artışla manşet enflasyona 0.83 puan etkide bulundu. Eylül ayının aksine işlenmiş gıda enflasyonunda düşüş yaşandı. Ancak taze meyve ve sebzelerde aylık enflasyon %5,49 ile yüksek seyretti. İşlenmiş gıdada ise aylık enflasyon %2,51‘e geriledi. Patates hariç taze sebzeler ise aylık %13,77 artışla ekim ayı zam şampiyonları listesine dördüncü sıradan girdi. Makarna %7,83, pirinç %6,93 zamlanırken ekim ayında yumurta fiyatlarında artış %6,5 olarak belirlendi. Tavuk eti ise %5,47 yükseliş gösterdi.
Giyim ve ayakkabıda kış sezonu aylık %12,49 zamla açıldı ancak bu yükseliş geçmiş yılların kasım aylarından daha düşük kaldı. Giyim ve ayakkabı grubundaki artışın manşet enflasyona etkisi 0.69 puan olurken ekim ayı zam şampiyonlarının ilk üç sırası da erkek giyim %15,18, kadın giyim %13,91, çocuk giyim %13,83 ile bu grubun oldu. Sezon zamla başlasa da kasımda yaşanacak indirimler bu grubun manşet enflasyona olumlu etkisinin önceki aylarda olduğu gibi devam edeceğinin habercisi.
Konut ve Ulaştırma Enflasyonu
Konut grubunda %2,66 artışla manşet enflasyon 0.45 puan yukarıya taşındı ekim ayındı. Kirada %3,74 artış olurken kasımda olası doğalgaz ve elektrik zamları bu grubun önümüzdeki aylarda manşet enflasyona daha olumsuz etkide bulunmasına yol açabilir.
Ulaştırma grubunda %1,07’lik aylık artış manşet enflasyonu 0.16 puan arttırdı, benzin ve motorin ile otomobil fiyatlarındaki zamlara rağmen uçak ve otobüs biletlerindeki fiyat düşüşleri ulaştırma grubunda aylık artışı dizginledi. Ulaştırma grubunda taksi fiyatlarına yapılan zam etkili oldu.
Merkez Bankası’nın Enflasyon Raporu ve Beklentiler
TCMB, bu hafta yılın son enflasyon raporunu açıklayacak. Raporda, 2025 yılı için %29 üst sınırı olan enflasyon tahmininden ziyade, 2026 yılı için belirlenen %13 ara hedefe yönelik açıklamalar piyasalar tarafından yakından izlenecek.
Piyasa uzmanları, enflasyon verisinin borsa endeksleri için olumlu olduğuna dikkat çekiyor. Kasım ayında %1,8 seviyesinde, aralık ayında ise %1 bandında bir enflasyon bekleniyor. Bu seviyelerin TCMB’ye faiz indirimi için alan açmaya devam edeceği öngörülüyor. Ancak, yılsonu enflasyonunun %32-32,5 bandında olması bekleniyor. Yılsonu politika faizi beklentileri ise %38-38,5 seviyelerinde bulunuyor.
Sonuç ve Gelecek Beklentileri
Ekim ayı enflasyon verileri, Türkiye ekonomisi için olumlu bir sinyal olarak değerlendiriliyor. Enflasyondaki düşüş eğilimi, TCMB’nin para politikası üzerindeki baskıyı azaltabilir ve faiz indirimlerine devam etme olasılığını artırabilir. Ancak, yılsonu enflasyon beklentileri hala yüksek seviyelerde bulunuyor ve enflasyonla mücadelede dikkatli olunması gerekiyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ekim ayı enflasyon verilerine ilişkin yaptığı açıklamada, dezenflasyon sürecinde geçici dalgalanmalar yaşanabileceğine dikkat çekti. Şimşek, bütçe imkanları doğrultusunda, 2026 yılı için vergi ve harçlardaki güncellemenin, enflasyon hedeflerini dikkate alarak yeniden değerleme oranından daha düşük oranda yapılması konusunun gündemde olduğunu belirtti. Bu arada yeniden değerleme oranı ekim ayı enflasyon verisinin ardından yüzde 25,49 olarak belirlendi.
TÜİK’in ekim ayı enflasyonunun %2,55 olarak açıklarken İTO’nun İstanbul için %3,31 olarak belirlediği ekim ayı enflasyonundan düşük çıktı. Böylece yıllık enflasyonda da İTO TÜİK makası yeniden açılmaya başladı. TÜİK’e göre yıllık enflasyon %32,87 iken İTO’nun yıllık enflasyonu %40,84 seviyesinde. Makas 7.97 puana yükseldi. Mayısta bu makas 10.31 ile son dönemin en yüksek seviyesine çıkmışken takip eden aylarda yakınsamaya başlamıştı. En düşük makas ise beklentilerin üzerinde gelen eylül enflasyonunda yaşanmış ve 7.46 puana kadar inmişti. 2024 Mayıs’ında ise İTO TÜİK yıllık enflasyon farkı 1.36 puan ile birbirine en yakın şekilde gerçekleşmişti. İTO verilerinde en dikkati çeken eylül ayında yüzde 3,85 olan Gıda ve Alkolsüz İçecekler harcama grubunda enflasyonun ekim ayında yüzde 4,05 olarak hesaplanması oldu.
