Tasfiye Edilecek Fonlarda Ara Ödeme Şartları ve SPK’nın Yeni Düzenlemesi

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, tasfiye edilmek üzere belirlenen yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifini kabul etti. Teklif, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) gözetim ve denetiminde yürütülecek tasfiye sürecinde yatırımcılara uygulanacak ara ödeme limitlerini ve usul‑esasları netleştiriyor. Bu düzenleme, fon pay sahiplerinin haklarını korumayı, fon varlıklarının adil değerlenmesini ve piyasa bozucu eylemlere karışanların tasfiye hesabından ödeme almamasını hedefliyor.

Yeni Tasfiye Usulü ve Ara Ödeme Şartları

Teklifin “Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme” başlıklı hükmüne göre, fon varlıkları nakde çevrildiğinde dağıtılabilir nakit, fon birim pay fiyatı ile çarpılan pay sayısına yetmediğinde ara ödeme devreye giriyor. 1 milyon TL tutarındaki sınır, iki ayrı grup için uygulanıyor:

• Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olan yatırımcılar, ara ödeme olarak en fazla 1 milyon TL alabilecek.
• Net yatırım tutarı 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılara da aynı 1 milyon TL limitinde ara ödeme yapılabilecek.

Ara ödeme tutarı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak kaydıyla, ödeme tarihinin bir önceki gün sonu itibarıyla fon pay sahibinin hesabındaki katılma paylarının toplam değerini aşamaz. Fonun bir önceki gün sonu fiyatı, tasfiye ile görevli kuruluşların temin ettiği bilgiler ve Takasbank’ın değerlemesiyle belirlenecek.

Piyasa Bozucu Eylemler ve Tasfiye Ödemeleri

Teklif, “piyasa bozucu eylem”, “bilgi suistimali” ve “piyasa dolandırıcılığı” gibi suçların tasfiye sürecinde tespit edilmesi halinde, bu fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacağını hükmediyor. Bu kural, fon yöneticileri ve ilgili kurumların sorumluluklarını artırarak yatırımcı güvenini korumayı amaçlıyor.

Tasfiye Sürecinin Yönetimi ve Denetimi

SPK, 17 Eylül 2026 tarihli kararları çerçevesinde tasfiye sürecinin tüm aşamalarını, varlık tespiti, değerleme, nakde çevirme, ara ve nihai ödeme, dağıtım sırası ve diğer usul‑esasları belirleme yetkisine sahip. Tasfiye ile görevli kuruluşlar, fon varlıklarının korunması ve en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni göstermek zorunda.

Kurul, borsa dışı satış, geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemlerle fiyat marjı uygulama kararı alabilir. Bu durum, fon varlıklarının gerçek değerini yansıtmayan fiyatların tasfiye sürecini geciktirmesini önlemeyi hedefliyor.

İlgili Kurumların Bilgi Paylaşımı

Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim ve saklama şirketleri ile diğer sermaye piyasası kurumları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ve Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) gibi kamu kurumları, düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin sağlamalı. Gizlilik ve sır saklama hükümlerininkurallar çerçevesinde bilgi verme yükümlülüğü bulunuyor.

Ekonomik ve Piyasa Etkileri

Bu düzenleme, tasfiye sürecindeki belirsizlikleri azaltarak yatırımcıların fon paylarını daha hızlı ve şeffaf bir şekilde geri almasını sağlayacak. Ara ödeme limiti 1 milyon TL ile sınırlandırıldığı için, yüksek net yatırım tutarına sahip fon sahiplerinin de adil bir pay alması garanti altına alınıyor.

Öte yandan, piyasa bozucu eylemlere karışanların tasfiye hesabından ödeme alamaması, sermaye piyasasında disiplin sağlayarak gelecekte benzer usulsüzlüklerin önüne geçebilir. Bu durum, yatırımcıların güvenini artırarak sermaye piyasasına yeni girişleri destekleyebilir.

Gelecek Projeksiyonları ve Beklentiler

Komisyonun kabul ettiği düzenleme, tasfiye sürecinin “adil, şeffaf ve etkin” bir şekilde yürütülmesini hedefliyor. Uzmanların henüz doğrudan bir yorumu bulunmasa da, mevcut çerçeveye göre fonların tasfiye sürecinde nakit akışı ve varlık değerlemesi daha titiz bir denetimle gerçekleşecek. Bu, fon pay sahiplerinin net yatırım tutarının en düşükten başlayarak ödenmesi ve mümkün olduğunca çok yatırımcının tam yararlanması anlamına geliyor.

Sonuç olarak, TBMM’nin onayladığı bu kanun teklifi, sermaye piyasasında tasfiye sürecine dair belirsizlikleri azaltırken, yatırımcı korumasını güçlendirmeyi amaçlıyor. Tasfiye edilen fonların malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve fon pay sahiplerine adil dağıtımı, uzun vadede piyasa istikrarını ve yatırımcı güvenini artıracak.