BETAM: Hanehalkı Enflasyon Beklentisi Geriledi, Farklı Gruplarda Ayrışma Sürüyor

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM)’ın Ağustos 2025 Hanehalkı Enflasyon Beklentileri Araştırması, Türkiye’deki hanehalkının enflasyon beklentilerinde önemli detaylar sunuyor. Araştırma, genel enflasyon beklentilerinde bir düşüşe işaret ederken, farklı sosyoekonomik gruplar arasında belirgin ayrışmaların devam ettiğini ortaya koyuyor.

Genel Enflasyon Beklentisi Geriledi

BETAM’ın Ağustos 2025 raporuna göre, hanehalkının bir yıl sonrasına ilişkin ortalama enflasyon beklentisi yüzde 57,8 seviyesine geriledi. Bu oran, Temmuz ayındaki beklentilere kıyasla 0,7 puanlık bir düşüş anlamına geliyor. Enflasyon beklentilerindeki bu hafif gerileme, ekonomik göstergelerdeki iyimserliğin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Ancak, beklentinin hala yüksek seviyelerde olması, enflasyonla mücadelede daha katı önlemlerin alınması gerektiğine işaret ediyor.

Enflasyon Beklentilerinde Dağılım

Katılımcıların enflasyon beklentileri geniş bir yelpazede dağılım gösteriyor. Araştırmaya katılanların yüzde 28,6’sı enflasyonun yüzde 41-60 aralığında olacağını tahmin ediyor. Yüzde 23,7’lik bir kesim ise yüzde 21-40 aralığında bir enflasyon bekliyor. Enflasyonun yüzde 61-80 aralığında olacağını düşünenlerin oranı ise yüzde 17,8 olarak belirlendi. Mevcut enflasyon seviyesi olan yüzde 33,5’in altına düşeceğini öngörenlerin oranı, geçen aya göre 5,1 puan azalarak yüzde 24,9’a geriledi. Bu durum, katılımcıların çoğunluğunun enflasyonun mevcut seviyelerde kalmaya devam edeceği veya daha da yükseleceği yönünde bir beklenti içinde olduğunu gösteriyor.

Cinsiyet Farklılıkları

Araştırma, cinsiyet bazında da önemli farklılıklar ortaya koyuyor. Kadınların ortalama enflasyon beklentisi yüzde 59,7 iken, erkeklerde bu oran yüzde 56,5 olarak belirlendi. Her iki grupta da geçen aya kıyasla düşüş yaşanmasına rağmen, kadınların enflasyon beklentisi erkeklerden daha yüksek seyretmeye devam ediyor. Bu durum, kadınların ekonomik belirsizliklere karşı daha hassas olduğu ve geleceğe yönelik endişelerinin daha yüksek olabileceği şeklinde yorumlanabilir.

Yaş Gruplarına Göre Beklentilerdeki Ayrışma

Yaş gruplarına göre enflasyon beklentilerindeki farklılıklar dikkat çekici. En düşük enflasyon beklentisi yüzde 55,2 ile 35-44 yaş grubunda ölçülürken, en yüksek beklenti ise yüzde 61,5 ile 65 yaş ve üzeri grupta kaydedildi. 25-34 yaş grubunda beklenti 5,5 puan azalırken, 45-54 yaş grubunda ise 2,8 puanlık bir artış yaşandı. Bu durum, farklı yaş gruplarının ekonomik gerçekliklere ve geleceğe yönelik beklentilerine farklı açılardan baktığını gösteriyor. Özellikle emeklilik dönemine yaklaşan veya emekli olanların enflasyon beklentisinin yüksek olması, gelirlerinin enflasyon karşısında eriyeceği endişesiyle ilgili olabilir.

İş Durumuna Göre Enflasyon Beklentileri

İş durumuna göre enflasyon beklentilerinde de önemli farklılıklar göze çarpıyor. Öğrenciler, yüzde 54,1 ile en düşük enflasyon beklentisine sahipken, emekli ve çalışmayanlar yüzde 60,4 ile en yüksek beklentiyi dile getirdi. Ücretli özel sektör çalışanlarının beklentisi 8,9 puan gerilerken, günlük/yevmiyeli çalışanların beklentisi ise 7,3 puan arttı. Bu durum, farklı gelir gruplarının ve istihdam statülerinin enflasyondan farklı şekillerde etkilendiğini ve buna bağlı olarak beklentilerinin de farklılaştığını gösteriyor. Öğrencilerin düşük enflasyon beklentisi, geleceğe yönelik daha iyimser bir bakış açısına sahip olduklarını veya ekonomik konularda daha az bilgi sahibi olduklarını gösterebilir. Emekli ve çalışmayanların yüksek beklentisi ise sabit gelirlerinin enflasyon karşısında değer kaybetmesi endişesiyle ilgili olabilir.

Sonuç ve Değerlendirme

BETAM’ın Ağustos 2025 Hanehalkı Enflasyon Beklentileri Araştırması, Türkiye ekonomisi için önemli ipuçları sunuyor. Enflasyon beklentilerindeki genel düşüş, olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Ancak, farklı sosyoekonomik gruplar arasındaki ayrışmalar ve beklentilerin hala yüksek seviyelerde seyretmesi, enflasyonla mücadelede daha kapsamlı ve etkili politikaların uygulanması gerektiğini gösteriyor. Özellikle dar gelirli ve sabit gelirlilerin enflasyondan korunması için sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve gelir dağılımının iyileştirilmesi büyük önem taşıyor.

Hanehalkı enflasyon beklentileri, tüketim harcamaları, tasarruf kararları ve yatırım davranışları üzerinde doğrudan etkili olduğundan, bu beklentilerin yakından takip edilmesi ve doğru analiz edilmesi, ekonomik politikaların etkinliği açısından kritik bir öneme sahip.