İhracatçı Kredilerinde Bekleme Süresi ve Komisyonlar Döviz Kredisi Baskısını Artırıyor

İhracatçıların finansman kaynaklarına erişiminde yaşanan zorluklar, döviz kredisi kullanımını artırarak bilançoları kırılgan hale getiriyor. Özellikle Eximbank kredilerindeki yüksek teminat mektubu komisyonları ve TL reeskont kredilerindeki uzayan bekleme süreleri, ihracatçı sanayicileri alternatif arayışlarına itiyor. Ticari kredilerde yabancı para cinsinden kredilerin payının yüzde 50’nin üzerinde seyretmesi, olası bir kur şokuna karşı endişeleri artırıyor.

Eximbank Kredilerinde Artan Komisyonlar

İş dünyası temsilcileri, Eximbank kredilerinde bankaların teminat mektubu komisyonlarını yüzde 1’in üzerine çıkardığını, hatta bazı durumlarda yüzde 3-4 gibi oranlar talep edildiğini belirtiyor. Bu durum, ihracatçılar için önemli bir maliyet unsuru oluşturuyor ve Eximbank kredilerinin cazibesini azaltıyor.

TL Reeskont Kredilerinde Uzayan Bekleme Süreleri

Merkez Bankası kaynaklarından kullandırılan TL reeskont kredilerinde günlük limitler artırılsa da, talebin arzdan çok daha fazla olması nedeniyle tahsis süreleri uzuyor. İhracatçılar, geçmişte ortalama 4 hafta olan bekleme sürelerinin şimdilerde 2 aya kadar çıktığını, hatta bazı başvurular için önümüzdeki yıla tarih verildiğini ifade ediyor.

İSO Başkanı Bahçıvan’dan Komisyonlara Tavan Çağrısı

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, Eximbank kredilerinde yaşanan sorunu İSO’nun eylül ayı meclis toplantısında gündeme getirerek, bankaların teminat mektubu komisyonlarına bir tavan getirilmesinin gerekli olduğunu vurguladı. Bahçıvan, “Sağladığı kredi imkanları ile Türk Eximbank, firmalarımızın ihracat performansının artmasına önemli katkıda bulunmakta. Bununla birlikte, son günlerde bankaların Eximbank kredileri için teminat mektuplarına uyguladıkları komisyon oranları giderek artmakta ve önemli bir maliyet unsuru haline gelmektedir” dedi.

ZÜCDER Başkanı Önder: Bankalar İlave Maliyetler Çıkarıyor

Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, son dönemde özellikle özel bankaların farklı başlıklar altında ilave maliyetler çıkardığını belirterek, faizlerdeki düşüşün ticari kredilerde tam olarak hissedilemediğini söyledi. Önder, “Özellikle üretici ihracatçıların bu dönemde finansmana çok ihtiyacı var. Bu ihtiyacı gören bankalar da çok fazla pazarlık payı bırakmıyor. İhtiyacı olan mecburen alacak, diyerek istediği masrafı yansıtıyor” şeklinde konuştu. TL reeskont kredilerinde arzın çok üzerinde bir talep oluştuğuna işaret eden Önder, limitlerin artırılıp sürelerin hızlandırılmasının Türkiye’nin ihracat ve üretimle büyümesi için çok önemli olduğunu vurguladı.

TOBB Hazır Giyim Meclisi Başkanı Fayat: Sanayici Kur Atağına Karşı Savunmasız

TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat, TL maliyetinin çok yüksek olması nedeniyle bilançoların ortalama üçte ikisinin döviz cinsinden kredilerden oluştuğunu ve sanayicilerin döviz pozisyonlarının tarihi zirvelere çıktığını dile getirdi. Fayat, olası bir kur atağında bilançoların allak bullak olma ihtimalinin yüksek olduğunu vurgulayarak, Eximbank kredilerinde teminata ulaşmanın zorlaştığını ve maliyetin arttığını belirtti. “Geçmişte yüzde 1 iken, şimdilerde yüzde 2-3 hatta yüzde 4’e kadar çıkarıldığı durumları duyuyoruz” diyen Fayat, teminat mektubu komisyonunu maksimum yüzde 2 ile sınırlandırmak gerektiğini ifade etti.

Ticari Kredilerde Döviz Cinsinin Payı Yarıdan Fazla

Ticari kredilerde yabancı para kredilerinin payındaki gelişime bakıldığında, oranın 2022 yılında yüzde 50 ve üzerinde olduğu görülüyor. Döviz cinsi kredilerin payı Nisan 2023’te yüzde 37,42’ye kadar gerilese de, 2024 ile birlikte yeniden artışa geçerek son yılların zirvesini haziranda yüzde 51’e dayanarak gördü. Şu anda da yüzde 50 seviyelerinde seyrediyor.

Sonuç olarak, ihracatçıların finansmana erişiminde yaşanan zorluklar, döviz kredilerine olan bağımlılığı artırarak ekonomiyi kur riskine karşı daha savunmasız hale getiriyor. Eximbank kredilerindeki komisyon oranlarının artması ve TL reeskont kredilerindeki bekleme sürelerinin uzaması, bu durumu daha da kötüleştiriyor. Yetkililerin bu sorunlara çözüm bulması, ihracatın sürdürülebilirliği ve ekonomik istikrar açısından büyük önem taşıyor.