Küresel Piyasalar Karışık: ABD-Çin Ticareti, Fed ve Bilanço Sezonu Etkisi

Küresel piyasalar, ABD ve Çin arasındaki ticaret ilişkilerine dair süregelen belirsizlikler, merkez bankalarının açıklamaları ve yaklaşan bilanço sezonu gibi çeşitli faktörlerin etkisiyle karışık bir seyir izliyor. Yatırımcılar, bu karmaşık ortamda yön bulmakta zorlanırken, analistler piyasaların kırılganlığına dikkat çekiyor.

Ticaret Savaşları ve Gümrük Vergisi Tehditleri

ABD ile Çin arasındaki ticaret gerilimi, piyasaların en önemli gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor. Geçtiğimiz haftalarda ABD Başkanı Trump’ın Çin’i tarife artışıyla tehdit etmesi, piyasalarda tedirginliğe yol açmıştı. Nadir toprak elementlerinin ihracatına kısıtlama getiren Çin’e misilleme olarak Trump, 1 Kasım itibarıyla ABD’nin Çin’e uyguladığı mevcut tarifelere ek olarak yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu. Ancak, daha sonra Trump’ın Çin konusunda endişelenmeye gerek olmadığı yönündeki açıklamaları, piyasalardaki risk algısını bir nebze olsun azaltmıştı.

Analistler, ABD’li yetkililerden gelen ılımlı açıklamalara rağmen, iki büyük ekonomi arasındaki ticaret görüşmelerinin seyrine ilişkin belirsizliğin devam ettiğini vurguluyor. Bu durum, yatırımcıların temkinli davranmasına ve piyasalarda dalgalanmalara neden oluyor.

Merkez Bankalarının Rolü ve Para Politikası Beklentileri

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da piyasaların yakından takip ettiği bir diğer önemli konu. Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson, para politikasının maksimum istihdam ve fiyat istikrarı arasındaki riskleri dengelemeye odaklanması gerektiğini belirtti. Paulson, bu dengenin sağlanabilmesi için politikanın daha tarafsız bir duruşa kaydırılmasının uygun olacağını ifade etti. Yılın geri kalanında daha fazla gevşemeyi uygun gördüğünü dile getiren Paulson, “Ekonomi beklediğim gibi gelişirse, bu yıl ve gelecek yıl yapacağımız para politikası ayarlamaları, iş gücü piyasası koşullarını tam istihdama yakın tutmak için yeterli olacaktır.” dedi.

Fed’in olası para politikası hamleleri, piyasalardaki faiz beklentilerini etkileyerek yatırım kararlarını şekillendiriyor.

Hükümet Kapanması ve Bilanço Sezonu

ABD’de federal hükümetin ne zaman açılacağına dair belirsizlik de piyasalar üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor. Analistler, bilanço sezonunun başladığını ve açıklanacak bilançoların piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını belirtiyor. Şirketlerin performansına ilişkin ipuçları sunacak olan bilançolar, yatırımcıların risk iştahını ve portföy tercihlerini etkileyecek.

Emtia Piyasaları ve Döviz Kurları

ABD’de hükümetin kapatılmasının ardından yükselişi ivmelenen ons altın, bugün 4 bin 179,78 dolarla rekor kırdı. Şu dakikalarda altının onsu önceki kapanışın yüzde 0,50 üzerinde 4 bin 132,18 dolardan işlem görüyor. Altın, belirsizlik ortamında güvenli liman olarak görülmesi nedeniyle yatırımcıların ilgisini çekiyor.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,04 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi ise yüzde 0,3 azalışla 99,1 seviyesinde seyrediyor. Brent petrolün varili ise yüzde 0,2 azalışla 63,1 dolara indi.

Borsa Endekslerindeki Gelişmeler

New York Borsası

Trump’ın Çin konusundaki açıklamalarının ılımlı hale dönmesi sonrasında, dün New York borsasında pozitif bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yüzde 1,29, S&P 500 endeksi yüzde 1,56 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,21 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Kurumsal tarafta, ABD’li banka JPMorgan Chase, ülkenin çıkarları ve ulusal güvenliği için önemli sektörlerdeki ihtiyaçları karşılamak için 10 milyar dolara kadar yatırım yapacağını açıklarken, şirketin hisseleri yüzde 2,4 değer kazandı. OpenAI ile ortaklığını resmi olarak duyuran ABD’li çip şirketi Broadcom’un hisseleri de yaklaşık yüzde 10 arttı.

Avrupa Borsaları

ABD ve Çin arasındaki ticari gerilimin azalabileceği beklentisi ve Orta Doğu’da jeopolitik risklerin azalmasıyla, dün Avrupa piyasalarında risk iştahı arttı. Bu gelişmelerle, dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,16, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,6, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,21 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,29 değer kazandı.

Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı. Analistler, bugün Avrupa tarafında İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey’in açıklamalarının takip edileceğini söyledi.

Asya Borsaları

Asya borsaları ABD ile Çin arasındaki ticaret politikalarına ilişkin devam eden belirsizliklerle satış ağırlıklı seyrediyor. Bu gelişmelere ek olarak Japonya’daki siyasi belirsizlikler de bölge borsaları üzerinde baskı oluşturuyor.

Geçen hafta Japonya’da iktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) yeni lideri Takaiçi Sanae’nin seçilmesinin ardından koalisyon ortağı Komeito, siyasi ittifaktan ayrılacağını bildirmişti.

Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2, Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 1,2 gerilerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yatay seyrediyor.

Borsa İstanbul

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,53 değer kaybederek 10.556,18 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,3 yükseldi.

Dolar/TL, dün, yüzde 0,1 azalışla 41,8076’dan kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışının hemen üstünde 41,8250’den işlem görüyor.

Piyasa Beklentileri ve Analist Yorumları

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Almanya’da Zew Ekonomik Güven Endeksi, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası toplantılarının takip edileceğini söyledi. Fed Başkanı Jerome Powell ve BoE Başkanı Andrew Bailey’in konuşmalarının da yatırımcıların odağında olduğunu ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.450 ve 10.350 seviyelerinin destek, 10.700 ve 10.800 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Sonuç olarak, küresel piyasalar belirsizliklerle dolu bir dönemden geçerken, yatırımcıların dikkatli ve temkinli hareket etmeleri, gelişmeleri yakından takip etmeleri ve risklerini iyi yönetmeleri büyük önem taşıyor.