Türkiye’nin Mısır İthalatındaki Düşüş Ukraynalı Çiftçiyi Endişelendiriyor

Türkiye’nin mısır ithalatında önemli bir role sahip olan Ukrayna, 2025/26 sezonunda Türk talebinin önemli ölçüde azalmasıyla zorlu bir süreçle karşı karşıya. Yakın zamana kadar Ukrayna’nın toplam mısır ihracatının dörtte birini satın alan Türkiye’nin bu karar değişikliği, Ukraynalı çiftçiler arasında büyük bir endişe yaratıyor. Bu durum, Ukrayna’nın tarım sektörü için önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Türkiye’nin Ukrayna’dan Tarım İthalatı: Genel Bakış

Türkiye, başta soya fasulyesi ve mısır olmak üzere Ukrayna’dan önemli miktarda tarım ürünü ithal ediyor. Yılın Ocak-Temmuz döneminde Ukrayna’dan yapılan ithalat hacmi, 2024 yılına oranla yüzde 16 artarak 1,48 milyar dolara yükseldi. Bu artış, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Ancak, bu olumlu tablo uzun sürmeyebilir.

Mısır ve Soya Fasulyesi İthalatında Yaşanan Değişimler

2025 yılının ilk 7 ayında Türkiye, mısır ithalatını bir önceki sezona göre 2,4 kat artırarak 322,9 milyon dolardan 760,6 milyon dolara çıkardı. Soya fasulyesi ithalatı ise yüzde 80 artışla 141,9 milyon dolardan 255,4 milyon dolara yükseldi. Bu rakamlar, Türkiye’nin bu ürünlere olan talebinin ne kadar hızlı arttığını gözler önüne seriyor. Ancak, aynı dönemde ayçiçek yağı ithalatı yüzde 18 azalarak 389,9 milyon dolardan 319 milyon dolara geriledi. Bu düşüş, Türkiye’nin farklı tarım ürünlerine olan talebindeki değişkenliği yansıtıyor.

Değişen Pazar Dinamikleri ve Beklentiler

İthalattaki bu artışın temel nedenlerinden biri, Türkiye’nin Ukrayna’dan satın aldığı ürünlerin bir kısmını kendi şirketleri aracılığıyla İran’a satması olarak gösteriliyor. Ancak, 2025’in ikinci yarısında Rusya’nın Türkiye’ye soya fasulyesi ve mısır arzında artış bekleniyor. Bu durum, Ukrayna’nın Türkiye pazarındaki varlığının azalmasına neden olabilir. Bu değişim, Ukraynalı çiftçiler ve ihracatçılar için ciddi bir tehdit oluşturuyor.

Türkiye’nin Mısır İthalatındaki Düşüş: Nedenleri ve Sonuçları

ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) tahminlerine göre, Türkiye’nin 2025/26 mısır ithalatı 3.3 milyon ton olarak öngörülüyor. Bu rakam, 2024/25 dönemine göre 2.5 milyon tonluk bir azalma anlamına geliyor. Türkiye’nin mısır üretiminin 2025’te artması, bu durumu destekliyor. Bu durum, Türkiye’nin kendi kendine yeterliliğini artırma çabalarının bir sonucu olarak değerlendirilebilir.

Rusya’nın Rekabet Gücü ve Ukrayna’nın Alternatif Pazarları

Rusya’nın mısır rekabeti de artıyor; Rusya’nın daha büyük mısır hasadı, Marmara bölgesine yönelik agresif fiyat teklifleri sunmasına olanak tanıyor. Bu durum, Türkiye pazarında varlığı azalma riskiyle karşı karşıya olan Ukrayna mısırının nereye gideceği sorusunu gündeme getiriyor. Ukrayna mısırının yeni pazarlar bulması, ülkenin tarım sektörü için hayati önem taşıyor.

Ukrayna Mısırı İçin Potansiyel Yeni Destinasyonlar

Ukragriconsult tarafından yapılan değerlendirmeye göre Ukrayna mısırı şu destinasyonlara bakıyor:

• Avrupa Birliği: İtalya, İspanya, Hollanda ve Belçika gibi ülkeler, Ukrayna mısırının ana alıcıları olmaya devam edecek. Özellikle İtalya ve İspanya’nın ithalatını artırması bekleniyor.
• MENA Bölgesi: Mısır, 2024/25 döneminde 1.6 milyon ton mısır satın aldı. Eğer Mısır hükümeti ithalat finansmanını stabilize edebilirse, Ukrayna bu pazardaki payını koruyabilir veya artırabilir.
• Asya: 2022 yılına kadar Çin, Ukrayna mısırının en büyük alıcılarından biriydi. ancak 2024/25 sezonunda büyük bir hasat ve yüksek stoklar nedeniyle toplam mısır ithalatını minimum seviyeye düşürdü. Güney Kore, tedarikçilerini çeşitlendirmeyi hedefliyor. Japonya ise ABD mısırını temkinli bir şekilde ithal ediyor, ancak güçlü spesifikasyonlar ve güvenilir teslimat süreleriyle deneme partilerine açık. Vietnam, Endonezya, Malezya ve Filipinler’de talep artış gösteriyor. Bu ülkelerdeki fiyatlar, Brezilya ve Arjantin ile karşılaştırıldığında, Ukrayna mısır ihracatının ana etkeni olmaya devam ediyor.

Sonuç: Ukrayna Tarımı İçin Yeni Stratejiler Gerekli

Türkiye’nin mısır ithalatındaki düşüş, Ukraynalı çiftçiler için önemli bir meydan okuma oluşturuyor. Ancak, Ukrayna’nın alternatif pazarlara yönelerek ve rekabet gücünü artırarak bu zorluğun üstesinden gelmesi mümkün. Avrupa Birliği, MENA bölgesi ve Asya pazarları, Ukrayna mısırı için yeni fırsatlar sunuyor. Ukrayna tarım sektörünün bu değişimlere uyum sağlaması ve yeni stratejiler geliştirmesi, sürdürülebilir bir büyüme için kritik öneme sahip.