Trump’ın Tarifeleri ve Fed Belirsizliği Piyasaları Sarsıyor: Küresel Ekonomi Alarmda

Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni gümrük vergisi açıklamaları ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirim sürecine ilişkin belirsizliklerin yarattığı baskı altında negatif bir seyir izliyor. Trump’ın 1 Ekim’den itibaren geçerli olacak yeni tarife oranları, piyasalarda endişe yaratırken, Fed’in enflasyonla mücadeledeki olası adımları da yakından takip ediliyor.

Trump’tan Şirketlere Ağır Vergi Yükü

ABD Başkanı Trump, ABD’de üretim tesisi kurmayan şirketlere yönelik dikkat çekici gümrük vergisi oranlarını duyurdu. Bu oranlar, **ithal ilaçlar, mutfak ve banyo dolapları, döşemeli mobilyalar ve ağır kamyonlar** için geçerli olacak. Tarifeler, ABD’de üretim yapmayan şirketlerin markalı veya patentli ilaç ürünleri için **yüzde 100**, mutfak ve banyo dolapları ve ilgili ürünler için **yüzde 50**, döşemeli mobilyalar için **yüzde 30** ve ağır kamyonlar için **yüzde 25** olarak belirlendi. Bu kararın, küresel ticaret dengeleri üzerinde önemli etkileri olması bekleniyor.

Enflasyon Endişesi Fed’in Kararlarını Zorlaştırıyor

ABD’nin korumacı ticaret politikaları, ülkedeki enflasyon üzerindeki potansiyel etkileri nedeniyle belirsizlik yaratıyor. Fiyat artışlarının kalıcı enflasyona dönüşme riski, Fed’in faiz politikası kararlarını alırken dikkate alması gereken önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Dün açıklanan verilere göre, ABD ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde **yüzde 3,8** büyüyerek beklentileri aştı ve 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en güçlü büyüme performansını sergiledi. Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı ise 20 Eylül ile biten haftada **218 bine** düşerek beklentilerin altında kaldı. Fed, kararlarını alırken enflasyon ve istihdam verilerini temel gösterge olarak dikkate alıyor. İstihdamdaki düşüşü işaret eden verilerin etkisiyle bir süredir güç kazanan Fed’in faiz indirim beklentileri, büyüme verilerinin ardından zayıfladı. Bankanın ekim ayında **25 baz puan** faiz indirimine gitmesi **yüzde 87** ihtimalle fiyatlanırken, aralık toplantısında bu ihtimal **yüzde 58**’e geriledi. Bugün, Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı ağustos ayına ilişkin kişisel tüketim harcamaları verisi yatırımcıların odağında bulunuyor.

Fed Yetkilileri Arasında Ayrışma

Ekonomik verilerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da piyasalar tarafından yakından izleniyor. Bazı üyeler iş gücü piyasasını korumak için daha agresif faiz indirimleri gerektiğini savunurken, bazıları ise temkinli olunması gerektiğini dile getiriyor. Başkan Trump’ın yeni atadığı Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran, merkez bankasının faiz oranlarını hızla düşürmemesi durumunda ekonomiye zarar verme riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Fed’in Denetimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman da iş gücü piyasası verilerinin beklenenden “daha kırılgan” bir tablo ortaya koyduğunu, enflasyonun ise hedefle uyumlu aralıkta olduğunu bildirdi. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise faiz oranlarının daha da düşürülmesi gerektiğini ancak tam istihdam ve fiyat istikrarı hedeflerine yönelik riskleri dengelemek için yavaş hareket edilmesinin uygun olacağını belirtti. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, tarife kaynaklı enflasyon konusundaki endişelerinin de sürdürdüğünü ifade etti. Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid, Fed’in yakın zamanda tekrar faiz indirmesine gerek olmayabileceğinin sinyalini verdi.

Piyasalar ve Para Birimleri Üzerindeki Etkiler

New York Borsası’nda dün S&P 500 endeksi **yüzde 0,50**, Nasdaq endeksi **yüzde 0,50** ve Dow Jones endeksi de **yüzde 0,38** değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar da yeni güne satıcılı başladı. Dün açıklanan büyüme verileri sonrasında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi gün içinde **5 baz puan** yükselişle **yüzde 4,20** seviyesini test etmesinin ardından **yüzde 4,18** seviyesinden kapandı. Tahvil faizi yeni güne ise yatay seyirle başladı. Dolar endeksi dün **yüzde 0,7** yükselişle **98,5** seviyesinden günü tamamlarken, güne **yüzde 0,2** düşüşle **98,4** seviyesinden başladı. Altının onsu yeni işlem gününde **yüzde 0,1** düşüşle **3 bin 745 dolardan** işlem görüyor.

Avrupa ve Asya Piyasalarındaki Durum

Avrupa borsalarında dün negatif bir seyir öne çıkarken, bugün gözler Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da yapacağı açıklamalara çevrildi. Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi **yüzde 0,39**, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi **yüzde 0,43**, Almanya’da DAX 40 **yüzde 0,56** ve Fransa’da CAC 40 endeksi **yüzde 0,41** düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne hafif alıcılı başladı. Asya tarafında Fed’in faiz indirim sürecine yönelik belirsizliklerin küresel risk iştahını törpülemesiyle negatif bir seyir öne çıkıyor. Japonya’da Nikkei 225 endeksi **yüzde 0,6**, Çin’de Şanghay bileşik endeksi **yüzde 0,2** ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi **yüzde 0,5** ve Güney Kore’de Kospi endeksi **yüzde 2,6** geriledi.

Türkiye Piyasalarının Tepkisi

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü **yüzde 0,09** değer kazanarak **11.377,55** puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre **yüzde 0,3** değer kaybetti. Dolar/TL dün **yüzde 0,1** artışla **41,4850**’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın **yüzde 0,2** üzerinde **41,5670**’ten işlem görüyor.

Gelecek Beklentileri ve Takip Edilecek Veriler

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ECB Başkanı Lagarde’ın konuşmasının yanı sıra ABD’de kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.400 ve 11.500 puanın direnç, 11.300 ve 11.200 seviyelerinin destek konumunda olduğu kaydedildi. Piyasaların yönü, Trump’ın ticaret politikaları ve Fed’in faiz kararları ile şekillenmeye devam edecek.