İBB Zamları: AK Parti’den Sert Tepki, İstanbullulara Külfet Artıyor
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) son dönemde yaptığı zamlar, AK Parti’nin sert tepkisine neden oldu. AK Parti Grup Sözcüsü Murat Türkyılmaz, Saraçhane’deki basın açıklamasında, CHP’li İBB yönetiminin 2019’dan bu yana İstanbulluların verdiği yetkiyi doğru kullanmadığını savundu. Türkyılmaz, yönetimin “İstanbul nimet” söylemiyle geldiğini ancak bugün “nimeti kendine, külfeti kentine” yükleyen bir anlayış sergilediğini iddia etti.
Türkyılmaz, İBB yönetiminin 2019’da kendi öz kaynaklarını temin edeceğini ve yeni finansal modeller kuracağını vaat ettiğini hatırlattı. Ancak geldiğimiz noktada, İstanbulluların en temel ihtiyaçları olan su ve ulaşım gibi alanlarda yüzde binleri aşan zamlar yapıldığını vurguladı. Bu zamların hiçbir enflasyon oranıyla veya artan yakıt ve elektrik giderleriyle açıklanamayacağını belirten Türkyılmaz, İBB’nin bir “zam ekonomisi” üzerinden kaynaklarını yönettiğini söyledi.
AK Parti’li Meclis Üyesi Meryem Karaköse de, İBB Meclisi’nin aralık ayı toplantısında alınan kararlarda sosyal belediyecilik söyleminin arkasına sığınılarak kötü yönetimin bedelinin vatandaşa ödetildiğini dile getirdi. Karaköse, zamlarla ilgili tartışmaların büyümesi üzerine CHP’li Meclis Üyesi ve Tarife Komisyonu Başkanı Mustafa Karaoğlu ile Meclis 2. Başkanvekili Gökhan Gümüşdağ’ın geçmişte ücretsiz olan bazı kalemleri sayarak fahiş artışları “normalleştirmeye” çalıştığını ifade etti. Karaköse, bunun basit bir iletişim sorunu olmadığını, kamu hizmetlerinin finansmanı ve haksız artışların konuşulduğu ciddi bir mesele olduğunu vurguladı.
Cenaze Hizmetleri ve Mezar Yeri Zamları
Karaköse, İBB’nin cenaze işlerine yaptığı zamlara dikkat çekti. “Cenaze hizmetleri yeri ruhsatı” ücretinin 2019’da 80 lira olduğunu, son zamla birlikte yüzde 580 artışla 544 liraya yükseldiğini belirtti. Karaköse, bu artışın hangi maliyet unsuruyla açıklanabileceğini sorguladı.
Basında geniş yer bulan birinci grup mezar yerinin 2019’da 30 bin lira olduğunu, bu ücrete yüzde 1016 artış yapılarak 334 bin 896 liraya yükseltildiğini dile getiren Karaköse, en düşük fiyatlı dördüncü grup mezar yerinde bile 2019’da 2 bin lira olan ücretin bugün 10 bin 728 liraya çıkarıldığını, yani yüzde 436’lık bir artış olduğunu vurguladı. Lahit mezarlarda ise 7 yıllık artışın yüzde 1271‘e ulaştığına dikkat çekti.
Çeşme Yaptırma Ücretlerine Fahiş Artış
Karaköse, İstanbul’un kadim geleneği olan çeşme yaptırma ve hayır işleme iradesinin adeta bir “tarife bariyerine” çarptığını söyledi. Bir önceki yıla göre bile yüzde 731 artışla 61 bin 660 liraya çıkarılan çeşme yaptırma ücretinin, son tarifeyle beraber 500 bin liraya yükseltildiğini belirtti. 2019’da 10 bin lira olan çeşme yapım ücretindeki toplam artışın yüzde 4 bin 900 olduğunu vurgulayan Karaköse, bu artışın nasıl açıklanacağını bilmediğini ancak bu tablonun sosyal belediyecilik iddiasıyla başlayan bir yönetimin hayrı kolaylaştırmak yerine maliyet kalemi haline getirdiğini gösterdiğini ifade etti.
Otopark, Toplu Ulaşım ve Su Zamları
Karaköse, İBB’nin iştirak şirketi İSPARK tarafından işletilen otopark ücretlerine yapılan zamlara da değindi. 2019’da mecliste otopark ücretlerinin günlük 1 lira olmasını öneren zihniyetin, bugün fahiş rakamlarla karşılarına geldiğini söyledi. 2019’da 1-2 saatlik otopark ücreti 6 lirayken yüzde 1067 artışla 2024’te 70 liraya çıkarıldığını, 2025 yılına gelindiğinde ise 220 lira olacağını ve 2019’dan bugüne kadar toplam artışın yüzde 3 bin 567 olduğunu belirtti.
İstanbullular için otoparkın artık karşılanamaz bir lüks haline geldiğini kaydeden Karaköse, İBB yönetiminin bedava vermeyi teklif ettikleri ve ucuzlatacakları vaadinde bulundukları suyun metreküp ücretinin 2019’da 4,6 lirayken yüzde 1040 zam yapılarak 2025’te 52,45 lira olduğunu aktardı.
Toplu ulaşımda İstanbulkart tam biniş ücretinin 2019’da 2,60 lira olduğunu, yüzde 1246 zamla 2025’te 35 liraya yükseltildiğini söyleyen Karaköse, toplu ulaşıma asgari ücret, döviz kuru ve yakıt ücretlerinin daha üzerinde zam yapıldığını vurguladı.
Karaköse, İBB yönetiminin “Hayatı ucuzlatacağız, İstanbullulara daha rahat bir hayat sağlayacağız, hayatlarını kolaylaştıracağız” vaatlerinin aksine, fahiş zamlar uyguladığını belirterek, “İstanbul, birilerinin siyasi hedefleri için harcanamayacak kadar kıymetli ve önemlidir. Bugün karşı karşıya olduğumuz tablo, verimliliği artırmak yerine tarifeleri artıran, israfı azaltmak yerine açığı vatandaşın cebinden kapatan bir yönetim anlayışı ile karşı karşıyayız. Kamuoyuna yansıyan, yargı süreçlerine konu olan çeşitli ihale ve kaynak kullanımı iddiaları varken yönetimin bu fahiş artışları ‘algı’ diyerek savunmaya çalışması, tarife kararlarının meşruiyetini daha da zayıflatmaktadır.” dedi.
Karaköse, İBB yönetimini tarifelerdeki artışların gerekçelerini kalem kalem, maliyet tablolarıyla açıklamaya, otopark üretimi, ulaşım ve su yönetiminde verimlilik odaklı bir revizyon yapmaya, dar gelirliyi koruyan, ölçülülük ve sosyal adalet kriterlerini gözeten hakkaniyetli tarife düzenlemesine dönmeye, ihale ve harcama süreçlerinde en üst düzey şeffaflık standardını uygulamaya davet etti.
Mezarlık Zamları ve CHP’nin Savunması
Basın açıklamasının ardından AK Parti grubu, gazetecilerin sorularını cevaplandırdı. Kamuoyunda mezarlıklarda bazı kalemlere yüzde 200 zam yapıldığı yönünde haberler çıktığını, buna karşılık CHP’li Meclis Üyesi ve Tarife Komisyonu Başkanı Karaoğlu ile CHP Genel Başkan Yardımcısı Gökan Zeybek’in “Mezarlıklarda yüzde 200 zam yapılmadığı” yönünde açıklamaları olduğu hatırlatıldı.
Karaköse, “Yüzde 200’lük zam, birinci grup mezarlıklarda” diyerek cevap verdi. Hedef göstererek yüzde 200 yaptıkları zammı örtemezler diyen Karaköse, yüzde 200’lük zammın tam da bahsettiğim birinci gruptaki kısımlara geldiğini, birinci grup mezarlıklarda anılan bütün kalemlerin hepsine yüzde 200 zam geldiğini, bunda iki katlı lahitler, çocuk cenazesi yeri, boş mezar yeri, mezar yerinin yakınının aldığı boş mezar yeri olarak adlandırılan birçok kalemde yüzde 200 artışlar olduğunu belirtti.
Karaköse, en son yapılan İSKİ Genel Kurulu’nda da suya zam olduğunu ve bundan sonra mayıs ayı kurulundan sonra da her ay faturalara yansıyacak şekilde zamların otomatik olarak devam edeceğini söyleyerek sözlerini tamamladı.