Doğu Karadeniz’in ihracat rekoru 1,1 milyar doları aştı: Trabzon öncü konumda

Doğu Karadeniz Bölgesi, 2026 yılının Ocak‑Ağustos döneminde dış satışlarını 1 milyar 172 milyon 536 bin 879 dolar seviyesine çıkararak tarihteki en yüksek rakama ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde 1 milyar 14 milyon 155 bin 964 dolar olan ihracat, %16’lık bir artışla kırmızı çizgiyi geçti.

İhracatta bölgesel performans ve illere göre dağılım

İlk sekiz ayda Doğu Karadeniz’in toplam ihracatının büyük bir kısmını 895 milyon 240 bin dolar değerindeki gönderilerle Trabzon sağladı. Bölgenin diğer illeri Rize (129 milyon 827 bin dolar), Gümüşhane (86 milyon 973 bin dolar) ve Artvin (60 milyon 495 bin dolar) olmak üzere sıralandı. Bu illerin ihracat rakamları, bir önceki yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında Trabzon’da %15, Gümüşhane’de %49 ve Artvin’de %30 artış gösterirken, Rize’de %2 düşüş kaydedildi.

Öne çıkan sektörler

Doğu Karadeniz’in en çok ihracat yaptığı sektörlerde fındık öncü konumda bulunuyor; toplam 575 milyon 749 bin dolar değerinde satıldı. Bunu, 162 milyon 746 bin dolar ile maden ve metaller, 154 milyon 164 bin dolar ile su ürünleri ve hayvancılık mamulleri, ve 94 milyon 942 bin dolar ile yaş meyve‑sebze sektörleri izliyor.

Hedef pazarlar ve büyüme oranları

Doğu Karadeniz, 2026’nın ilk sekiz ayında toplam 126 farklı ülkeye ihracat gerçekleştirdi. En çok gönderi yapılan ilk beş ülke sırasıyla İtalya, Rusya Federasyonu, Gürcistan, Almanya ve Çin oldu. Bu pazarlardaki büyüme oranları da dikkat çekici: İtalya %3, Rusya %10, Gürcistan %16, Almanya %42 ve Çin %61 artış gösterdi.

Özellikle Çin ve Almanya pazarlarındaki yüksek büyüme, bölgenin değer zincirinde daha katma değerli ürünlere yöneldiğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Ayrıca, geçen yıla kıyasla 12 yeni ülkeye —El Salvador, Sudan, Andorra, Fransız Guyanası, Gambiya, Zimbabve, Maldiv Adaları, Guyana, Burundi, Türkmenistan, Gabon ve Hong Kong— ihracat yapıldı.

Ekonomik etkiler ve bölgesel dinamikler

İhracattaki bu artış, bölge ekonomisinin istikrarını pekiştirirken istihdam ve katma değer üretiminde de olumlu yansımalar yaratıyor. Özellikle fındık ve maden‑metal sektörlerinde gerçekleşen yüksek cirolar, kırsal kesimde çiftçi gelirlerinin yükselmesine ve sanayi tesislerinin genişlemesine katkı sağladı. Rize’de %2’lik ihracat düşüşü, bölgedeki ürün çeşitliliğinin artırılması gerektiğine işaret ederken, Gümüşhane ve Artvin’in %49 ve %30 oranındaki artışları, yeni pazarların keşfi ve mevcut ürün kalitesinin iyileştirilmesiyle açıklanabilir.

Gelecek beklentileri

Uzmanlar, Doğu Karadeniz’in ihracat büyümesinin 2027 ve sonrasındaki dönemlerde de sürdürülebilir olacağını öngörüyor. Fındık ve metal ürünlerinin küresel talebinin artması, bölgenin ihracat hacmini yükseltmeye devam edeceği anlamına geliyor. Ayrıca, yeni pazarların (örneğin Asya‑Pasifik ülkeleri) keşfi ve mevcut pazarlarda (%42‑%61) elde edilen yüksek büyüme oranlarının korunması, bölgenin dış ticaret dengesini olumlu etkileyebilir.

İhracatın çeşitlendirilmesi ve yüksek katma değerli ürünlere yönelim, Doğu Karadeniz’in bölgesel kalkınma stratejileriyle uyumlu bir yol haritası sunuyor. Bu çerçevede, yerel yönetimler ve ilgili ticaret odaları, lojistik altyapının güçlendirilmesi, kalite standartlarının yükseltilmesi ve pazar araştırmalarının desteklenmesi gibi adımlarla ihracat potansiyelini daha da artırmayı hedefliyor.

Sonuç ve değerlendirme

Doğu Karadeniz’in 2026’nın ilk sekiz ayında 1 milyar 172 milyon doları aşan ihracat rakamı, bölgenin ekonomik dinamiklerinin güçlü bir göstergesi olarak kayıtlara geçti. Trabzon’un liderliği, sektör bazlı çeşitlilik ve yeni pazarların açılması, bölgenin dış ticaretinde sürdürülebilir büyümenin temel taşları olarak öne çıkıyor. Bu başarı, bölgeye yatırım yapan girişimciler ve politika yapıcılar için olumlu bir sinyal verirken, gelecek yıllarda da benzer trendlerin devam etmesi bekleniyor.