EPDK’dan Enerji Dağıtım Şirketlerine Patentli AR‑GE Projeleri İçin 1,5 Milyon TL’ye Kadar Ek Bütçe

AR‑GE Bütçe Kapsamının Genişletilmesi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketlerinin araştırma‑geliştirme (AR‑GE) bütçelerinden karşılayabilecekleri gider ve harcamaları yeniden tanımladı. Yeni düzenlemeye göre, AR‑GE bütçeleri sadece ürün, yazılım, ekipman ve sistem gibi çıktılar için değil, aynı zamanda seri üretim öncesi prototip geliştirme, doğrulama ve geçerleme testleri, siber güvenlik testleri, pilot uygulamalar, sertifikasyon süreçleri, saha demonstrasyonları, yerlileştirme faaliyetleri, lisanslama, entegrasyon ve dijital platform geliştirme gibi geniş bir yelpazeyi da kapsayacak. Bu kapsam, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması, tip testleri, akreditasyon sertifikaları ve ticarileştirme öncesi olgunlaştırma çalışmaları gibi kritik adımları da içeriyor.

Dağıtım şirketlerinin bu faaliyetleri, ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen ve EPDK‑nin onayladığı AR‑GE bütçesinden karşılanacak. Komisyon onayının ardından Ürün‑AR‑GE (ÜR‑GE) faaliyetleri yürütülebilecek. Destek miktarının üzerinde gerçekleşen harcamalar, şirketin proje bütçesinin desteklenmeyen kısmıyla sınırlı olmak kaydıyla AR‑GE bütçesinden karşılanabilecek.

Patentli Projelere Ek Destek

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, patent elde edilen AR‑GE projelerine sağlanan ek bütçe. Komisyon tarafından onaylanan bir AR‑GE projesi sonucunda patent alındığında, proje başına 1,5 milyon TL’yi aşmamak kaydıyla onaylı proje bütçesinin %5’i şirketin AR‑GE bütçesine ilave edilecek. Bu tutar, 2026 Temmuz TÜFE değerine endekslenerek patentin alındığı ayın TÜFE değerine göre güncellenecek.

Bu destek, dağıtım şirketlerinin yenilikçi çözümler geliştirme motivasyonunu artırırken, patentli teknolojilerin yerli üretime entegrasyonunu da hızlandıracak.

Uygulama Süreci ve TÜFE Endekslemesi

AR‑GE ve ÜR‑GE başvuru süreçleri de yeni düzenleme ile netleştirildi. Sonuç raporu sunulduktan sonra 3 ay içinde ÜR‑GE faaliyetine ilişkin başvuru yapılmalı; başvuru komisyon onayıyla faaliyet başlayacak. Harcama hesaplamalarında ise TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) uygulaması değiştirildi: bütçe teklifinde ilgili AR‑GE projesinin başvuru ayından bir önceki aya ait TÜFE, harcama aşamasında ise fiili harcama ayının bir önceki ayına ait TÜFE kullanılacak. Tüm başvurular için de aynı şekilde bir önceki aya ait TÜFE esas alınacak.

Ekonomik ve Sektörel Etkiler

EPDK’nin bu adımı, enerji dağıtım sektöründe inovasyonun finansal yükünü hafifletmeyi ve özel sektöre AR‑GE yatırımlarını artırma yönünde güçlü bir sinyal vermeyi amaçlıyor. Patentli projelere sağlanan 1,5 milyon TL’ye kadar ek bütçe, yüksek Ar‑Ge maliyetli teknolojik geliştirmelerin geri dönüş süresini kısaltarak, yerli üretim ve teknoloji transferini destekleyecek. Ayrıca, AR‑GE bütçelerinin %10’una kadar giderlerin tarif döneminde karşılanabilmesi, şirketlerin kısa vadeli likidite baskılarını azaltacak.

Başvuru aşamasında reddedilen projelere ilişkin makul görülen giderler, AR‑GE Merkezi, Tasarım Merkezi ve Kuluçka Merkezi kurulumu gibi harcamalar da yeni düzenleme kapsamında desteklenebilecek. Girişimcilik faaliyetleri, kuluçka ve hızlandırma programları, fikir yarışmaları, eğitim ve yaygınlaştırma çalışmaları ile ulusal‑uluslararası fuar, etkinlik ve teknopark giderleri de değerlendirmeye alınarak, sektörel ekosistemin bütünleşik bir inovasyon platformuna dönüşmesi hedefleniyor.

Bu düzenleme, enerji dağıtım şirketlerinin yerli AR‑GE yatırımlarını artırarak, dışa bağımlılığı azaltması ve uzun vadede enerji altyapısının sürdürülebilirliğini güçlendirmesi açısından kritik bir adım olarak görülüyor.

Gelecek Projeksiyonları ve Beklentiler

EPDK’nin açıklamalarına göre, yeni usul ve esasların hayata geçirilmesiyle birlikte, önümüzdeki yıllarda patentli AR‑GE projelerinin sayısının artması ve AR‑GE bütçe kullanım oranının yükselmesi bekleniyor. TÜFE endekslemesiyle enflasyon etkisinin dengelemesi, şirketlerin bütçelerini daha öngörülebilir bir şekilde planlamalarına imkan tanıyacak. Uzmanlar, bu düzenlemenin enerji sektöründe rekabet gücünü artırarak, yerli inovasyonun ihracat potansiyelini de destekleyeceğini öngörüyor.