Şirket Kuruluşlarında Yavaşlama, Kapanışlarda Artış: TOBB Verileri Ne Anlatıyor?

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından açıklanan 2025 yılı Ağustos ayı ve Ocak-Ağustos dönemine ait şirket kuruluş ve kapanış istatistikleri, Türkiye ekonomisinin nabzını tutan önemli bir gösterge olarak öne çıkıyor. Veriler, şirket kuruluşlarında bir yavaşlama görülürken, kapanışlarda ise belirgin bir artış yaşandığını ortaya koyuyor. Bu durum, ekonomik koşulların şirketler üzerindeki baskısını ve rekabetin zorluğunu gözler önüne seriyor.

Kuruluşlarda Düşüş, Kapanışlarda Yükseliş

Ocak-Ağustos döneminde kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0.6 azalarak 71 bin 224‘e geriledi. Bu düşüş, yeni girişimlerin ve yatırımların beklenen ivmeyi yakalayamadığını gösteriyor. Aynı dönemde kapanan şirket sayısı ise yüzde 11.1 oranında artarak 18 bin 482‘ye yükseldi. Bu artış, mevcut şirketlerin ekonomik zorluklarla başa çıkmakta zorlandığını ve bazı sektörlerde rekabetin sürdürülebilir olmadığını işaret ediyor.

Şirket, kooperatif ve gerçek kişi işletmeleri dahil kurulan toplam işletme sayısı 8 ayda yüzde 1.05 artarak 82 bin 916’dan 83 bin 792’ye yükseldi. Kapanan işletme sayısı ise yüzde 4.3 artarak 28 bin 172’den 29 bin 410’a yükseldi. Aynı dönemde tasfiye edilen şirket sayısı ise yüzde 7.6’lık artışla 18 bin 730’dan, 20 bin 170’e çıktı. Tasfiye edilenlerin de eklenmesiyle birlikte kapanan toplam işletme sayısı ise yüzde 5.7’lik artış ile 46 bin 904’ten 49 bin 580’e yükseldi. Bu veriler, sadece şirketlerin değil, genel olarak işletmelerin de zorlu bir dönemden geçtiğini gösteriyor.

Günlük Kuruluş ve Kapanış Rakamları

EKONOMİ’nin TOBB verilerinden yola çıkarak yaptığı hesaplamalara göre, 8 aylık dönemde Türkiye’de günde ortalama 349 işletme kurulurken, kapanan işletme sayısı 206 oldu. Bu rakamlar, her gün yeni girişimlerin hayata geçtiğini ancak aynı zamanda birçok işletmenin de faaliyetine son vermek zorunda kaldığını ortaya koyuyor. Ağustos ayında ise kurulan şirket, kooperatif ve gerçek kişi ticari işletmeleri dahil kurulan toplam işletme sayısı yüzde 0.16 azalarak 10 bin 742’den 10 bin 724’e geriledi. Aynı dönemde tasfiye edilen işletme sayısı ise yüzde 2.2 oranında azalarak 5 bin 898’den, 5 bin 768’e geriledi. Bu verilere göre ağustosta günde kurulan ortalama işletme sayısı 357 olurken, kapanan işletme sayısı 192 olarak hesaplandı.

Sermaye Girişleri ve Yabancı Sermayeli Şirketler

Ağustos ayında kurulan şirketlerin sermayesi önceki aya göre yüzde 27.8 azalarak 39 milyar 924 milyon liradan, 28 milyar 821 milyon liraya geriledi. Bu düşüş, yatırımcıların daha temkinli davrandığını ve büyük sermayeli yatırımlardan kaçındığını gösteriyor olabilir. Bu yıl Ocak-Ağustos döneminde Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirket sayısı 4 bin 497 oldu. Bu şirketlerin toplam sermayesi 14 milyar 369 milyon lira iken bunun 11 milyar 375 milyon liraya karşılık gelen yüzde 79.2’si yabancı sermayeye ait. Bu durum, yabancı yatırımcıların Türkiye’ye olan ilgisinin devam ettiğini, ancak bu yatırımların ağırlıklı olarak yabancı sermaye kaynaklı olduğunu gösteriyor.

Ekonomik Etkiler ve Beklentiler

TOBB verileri, Türkiye ekonomisinin kırılgan bir dönemden geçtiğini ve şirketlerin rekabet gücünü artırmaya yönelik önlemlerin alınmasının önemini vurguluyor. Kuruluşlardaki yavaşlama ve kapanışlardaki artış, işsizlik oranlarını artırabilir ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebilir. Yabancı sermaye girişlerinin devam etmesi olumlu bir işaret olsa da, yerli şirketlerin de desteklenmesi ve rekabetçi bir ortamın yaratılması büyük önem taşıyor.

Gelecek dönemde, hükümetin ve ilgili kurumların şirketlerin karşılaştığı zorlukları aşmalarına yardımcı olacak politikalar geliştirmesi ve uygulaması bekleniyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) finansmana erişimini kolaylaştırmak, vergi yükünü hafifletmek ve bürokratik engelleri azaltmak, şirketlerin sürdürülebilirliğini sağlamak açısından kritik öneme sahip.