Türkiye’nin OSB’leri 374’e ulaştı; fabrika sayısı 61 500, istihdam 2,7 milyon
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) tarafından düzenlenen OSB Yıldızları Araştırması Ödül Töreni’nde, Türkiye’nin sanayi altyapısındaki dönüşümü çarpıcı rakamlarla ortaya koydu. 2002 yılında 191 olan organize sanayi bölgesi (OSB) sayısı, bugün 374e yükselmiş; aynı süreçte bölgelere ait toplam alan 48 bin hektardan 135 bin hektara genişlemiş durumda.
OSB Sayısındaki Çarpıcı Artış
OSB’lerin sayısındaki bu sıçrama, üretim kapasitesi ve istihdam açısından da paralel bir büyümeyi beraberinde getiriyor. 2002 yılında 11 bin sayısında olan fabrikalar, günümüzde 61 bin 500e ulaşmış. Çalışan sayısı ise 415 bin kişiden 2,7 milyona çıkarak sanayide istihdamın ne denli genişlediğini gösteriyor. Bakanlık, son 24 yılda OSB projelerine yaklaşık 120 milyar lira kaynak sağlayarak altyapı ve çevre yatırımlarını destekledi.
Üretim Kapasitesi ve Katma Değer
İmalat sanayisinin katma değeri de benzer bir yükseliş trendi sergiliyor. 2002’de 41 milyar dolar olarak kaydedilen katma değer, son 12 aylık dönemde 259 milyar dolar seviyesine çıkmış. Güneş paneli, ticari araç, beyaz eşya ve demir‑çelik gibi çeşitli sektörlerde üretim kapasitesinin artması, Türkiye’nin küresel değer zincirindeki konumunu güçlendirdiğini ortaya koyuyor.
Finansman Programları ve Yatırım Desteği
Yatırımların hayata geçirilmesinde önemli bir araç olan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı, toplam 532 milyar lira değerindeki 85 projeye ön kapıyı açtı. Program, 310 yüksek ve orta‑yüksek teknolojili ürün, 272 teknoloji alanı ve 36 kritik hammaddeye yönelik 1 milyar liranın üzerindeki yatırımları destekliyor. Ayrıca, eylül ayında başlatılan öncelikli finansman uygulaması kapsamında 122 proje için 114 milyar lira tutarında ön finansman belgesi düzenlendi.
OSB’lerdeki dijital dönüşüm de destekleniyor. Bölgelere 603 Ar‑Ge merkezi, 134 tasarım merkezi ve 25 teknopark hizmet veriyor. Bu altyapı, veri merkezi ve yapay zekâ yatırımlarıyla OSB’lerin yeni nesil teknoloji üslerine dönüşmesini hedefliyor.
Lojistik ve Dijital Dönüşüm Stratejileri
Bakan Kacır, önümüzdeki dönemde OSB’lerin limanlar ve ana ulaşım koridorlarıyla bağlantılarını güçlendireceklerini vurguladı. Sanayi Alanları Master Planı çerçevesinde yeni sanayi havzalarının kurulması, döngüsel ekonomi ve yeşil üretim prensipleriyle şekillendirilecek. Bu yaklaşım, taşıma ve tedarik maliyetlerini düşürerek üretim tesislerinin liman, demiryolu ve karayolu ağlarıyla entegrasyonunu artırmayı amaçlıyor.
Yeşil ve Karbonsuzlaştırma Hedefleri
Çevresel dönüşüm de politika gündeminde. Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında KOBİ’lerin yeşil dönüşüm yatırımları için 3 milyar lira kaynak ayrıldı. KOSGEB’in “Sanayide Temiz ve Döngüsel Ekonomi” çağrısı, enerji, su ve hammadde verimliliği, atık geri dönüşümü ve endüstriyel simbiyoz gibi alanlarda 7 milyon liraya kadar destek sunuyor; ilk iki yıl geri ödemesiz, toplam vade üç yıl.
Uluslararası finansman da devreye alındı. Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu, 2030’a kadar sanayinin yeşil dönüşümüne 5 milyar avroluk finansman sağlamayı hedefliyor. Avrupa Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası, Avrupa Komisyonu ve İtalyan Kalkınma Bankası gibi kurumlar platforma katılıyor. Dünya Bankası’nın yürüttüğü 485 milyon dolarlık “Sanayinin İkiz Dönüşümü” projesi, en az 280 işletmenin yeşil‑dijital dönüşümünü finanse etmeyi planlıyor.
İstihdam ve Emek Politikaları
İstihdamı koruma ve artırma yönünde de adımlar atılıyor. Tekstil, hazır giyim, konfeksiyon, deri ve mobilya sektörlerinde çalışan başına sağlanan destek tutarı bu yıl 3 500 lira olarak belirlendi. İmalat Sanayi Finansman Desteği Programı çerçevesinde 150 milyar lira kefalet ve 250 milyar lira finansman sağlanırken, işletmelerin yıllık %37’lik finansman maliyetinin %12’si bakanlık tarafından karşılanıyor.
Bu çok yönlü destek paketi, OSB’lerdeki üretim kapasitesinin artırılmasının yanı sıra istihdamın sürdürülebilirliğini de güvence altına alıyor. Yatırımların fiziki büyüklüğü, dijitalleşme ve yeşil dönüşümle birleştiğinde, Türkiye’nin sanayi altyapısının gelecekte hem rekabetçi hem de çevre dostu bir yapıya kavuşması bekleniyor.