Yüksek Faiz Ortamında Türkiye Ekonomisi Beklentileri Aşarak %4.8 Büyüdü
Türkiye ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinde %4,8 oranında büyüyerek piyasa beklentilerini aştı. Bu büyüme, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınması ve sonrasında uygulanan parasal sıkılaştırma politikalarına rağmen gerçekleşti. Büyümede özellikle hanehalkı tüketimi, yatırımlar ve sanayi üretimindeki artışlar etkili oldu.
Büyüme Rakamlarına Genel Bakış
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), veri kaynakları ve hesaplama yöntemlerinde yaptığı güncellemelerle büyüme rakamlarını yeniden değerlendirdi. Bu revizyonlar sonucunda turizm sektörünün katkısı öne çıkarken, deprem konutlarının inşaat sektöründeki büyümeye olan etkisi de dikkat çekti. Öte yandan, yaşanan don felaketi nedeniyle tarım sektörü ise küçülme gösterdi.
TÜİK verilerine göre, Türkiye ekonomisinin büyüklüğü cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %43,7 artarak 14 trilyon 578 milyar 556 milyon TL‘ye ulaştı. GSYH’nin ikinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 377 milyar 622 milyon olarak gerçekleşti. İlk çeyrek büyüme verisi de %2‘den %2,3‘e revize edildi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış büyüme ise ikinci çeyrekte birinci çeyreğe göre %1,6 oldu.
Harcama Kalemlerindeki Değişimler
Harcama kalemleri incelendiğinde, vatandaşın tüketiminin ilk çeyrekte yavaşlamasına rağmen ikinci çeyrekte %5,1 arttığı görülüyor. Bu artış, büyümenin 3,42 puanını oluşturarak en büyük katkıyı sağladı. Devletin tüketimi ise %5,2 küçülerek büyümeyi 0,65 puan aşağı çekti. Bu durum, hükümetin tasarruf tedbirlerinin ve sıkı para politikasının etkili olduğunu gösteriyor.
Yatırımlarda İnşaat Sektörünün Rolü
Toplam yatırımlarda %8,8 büyüme kaydedildi ve bu durum, büyümeye 2,22 puanlık katkı sağladı. Yatırımlardaki bu artışta inşaat sektörünün etkisi büyük oldu. Deprem ve kentsel dönüşüm projeleri sayesinde inşaat yatırımları ikinci çeyrekte %11,6 büyüdü. Ayrıca, makine ve teçhizat yatırımları da %9,3 artış gösterdi.
Dış Ticaret ve Tarım Sektöründeki Gelişmeler
Dış ticaretin büyümeye negatif etkisi dikkat çekti. İhracat %1,7 artarak ekonomiye 0,39 puan katkı sağlarken, ithalat %8,8 artarak büyümeyi 1,76 puan aşağı çekti. Böylece dış ticaretin negatif etkisi 1,37 puan oldu. Stoklardaki artış ise büyümeye 1,2 puan katkı sağladı.
Tarım sektörü ise %3,5 daralarak büyümenin 0,13 puan daha az gelmesine neden oldu. Bu durum, gelecek dönem için hem enflasyon hem de ürün bulunabilirliği açısından olumsuz sinyaller veriyor.
Katma Değeri Yüksek Sektörlerin Büyümeye Katkısı
Sanayi sektörü, %6,1 büyüme ile ekonomiye 1,15 puan katkı sağladı. İmalat sanayindeki büyüme ise %7 olarak gerçekleşti ve 1,12 puanlık katkı ile öne çıktı. Bu olumlu tablo, sanayide katma değeri yüksek üretim yapan sektörlerin etkili olduğunu gösteriyor.
İnşaat sektörü, deprem ve kentsel dönüşüm projeleriyle %10,9 büyüdü ve büyümeye 0,6 puan katkı sağladı. Turizm sektörünün etkisiyle ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri de %5,6 büyüyerek büyümeye 1,46 puan katkıda bulundu.
İşgücü Piyasası ve Gelir Dağılımı
İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayri safi katma değer içerisindeki payı bu yılın ikinci çeyreğinde %38,4 olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde bu oran %38,8 seviyesindeydi. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise geçen yıl %39,5 iken bu yılın ikinci çeyreğinde %40,2 olarak belirlendi.
Merkez Bankası Politikaları ve Beklentiler
Büyüme verisi sonrasında, Merkez Bankası’nın faiz indirimlerinde daha temkinli davranması bekleniyor. QNB Baş Ekonomisti Erkin Işık, TÜİK revizyonlarının önceki yılların büyüme oranlarını sınırlı ölçüde etkilediğini belirtti. Işık, Merkez Bankası’nın enflasyonla mücadeledeki kararlılığını koruyacağını ve faiz indirimlerinde aceleci davranmayacağını öngörüyor. Ayrıca Işık, beklentiden yüksek gelen veri sonrası yılsonu büyüme beklentilerini %3‘ten %3,6‘ya revize ettiklerini söyledi.
