Avrupa Servet Eşitsizliği Haritası: Türkiye İkinci Sırada Yer Alıyor
Avrupa’da servet eşitsizliği giderek büyüyen bir sorun olarak öne çıkıyor. Toplumdaki eşitliğin önemli bir göstergesi olan servet dağılımında, bazı ülkelerdeki uçurumlar dikkat çekiyor. Avrupa ülkeleri arasında Türkiye, servet eşitsizliği konusunda ikinci sırada yer alarak dikkatleri üzerine çekiyor.
Avrupa’da Servet Dağılımındaki Eşitsizlik
Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 2025’in ilk çeyreğine ait verilerine göre, Euro bölgesindeki hanelerin en zengin %10’u, toplam net servetin %57,4‘üne sahip. Daha da çarpıcı olan, en zengin %5’lik kesimin servetin %44,5‘ini kontrol ediyor olması. Bu durum, servetin küçük bir azınlıkta yoğunlaştığını gösteriyor. Buna karşılık, hanelerin en fakir %50’si, toplam servetin yalnızca yaklaşık %5‘ine sahip. Bu oransızlık, Avrupa’daki servet dağılımındaki derin eşitsizliği gözler önüne seriyor.
Peki, Avrupa’da servet nasıl dağılıyor? Hangi ülkelerde servet eşitsizliği daha yüksek? Bu eşitsizliklerin temel nedenleri neler? Euronews’ün yaptığı bir inceleme, bu sorulara yanıt arıyor.
Gini Katsayısı: Eşitsizliğin Ölçüsü
UBS’nin 2025 Küresel Servet Raporu, Avrupa genelindeki servet eşitsizliğini ölçmek için kullanılan Gini endeksini ortaya koyuyor. Gini katsayısı, bir ülkedeki servet eşitsizliğini 0 ile 1 arasında bir değerle ifade eder. Daha yüksek bir değer, daha fazla eşitsizliği gösterirken, 0 değeri tam eşitliği temsil ediyor. Bu endeks, ülkeler arasındaki servet dağılımını karşılaştırmak için önemli bir araç.
İsveç ve Türkiye Servet Eşitsizliğinde Zirvede
Rapora göre, İsveç 0,75‘lik Gini skoruyla Avrupa’da servet eşitsizliğinin en yüksek olduğu ülke. Türkiye ise 0,73‘lük skorla ikinci sırada yer alıyor. Kıbrıs (0,72), Çekya (0,72) ve Letonya (0,7) da servet eşitsizliğinin yüksek olduğu diğer ülkeler arasında bulunuyor. Bu ülkelerin tamamında Gini katsayısı 0,7’nin üzerinde.
Öte yandan, Slovakya 0,38 ile en düşük servet eşitsizliğine sahip ülke konumunda. Slovakya’yı, Gini katsayısı 0,5’in altında olan Belçika (0,47) ve Malta (0,48) takip ediyor. Bu ülkelerde servet dağılımı, diğerlerine kıyasla daha dengeli bir görünüm sergiliyor.
Avrupa’nın en büyük beş ekonomisi arasında, servet eşitsizliği oranı Almanya’da (0,68) en yüksek seviyedeyken, İspanya (0,56) en düşük seviyede bulunuyor. İtalya (0,57), İngiltere (0,58) ve Fransa (0,59) ise birbirine yakın puanlarla sıralanıyor.
İsveç Neden En Üst Sırada?
İsveç, toplumsal eşitlik konusunda örnek gösterilen bir ülke olmasına rağmen, servet dağılımında Avrupa’nın en eşitsiz ülkeleri arasında yer alıyor. Stockholm merkezli düşünce kuruluşu Arena Idé’nin başkanı Dr. Lisa Pelling, bu durumun çeşitli nedenleri olduğunu belirtiyor. Bunlar arasında, son yıllarda bir dizi servet vergisinin kaldırılması önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. İsveç’te ayrıca miras, hediye veya mülk vergisi uygulanmıyor. Dr. Pelling, şirketlere uygulanan düşük vergilerin “zengin insanların daha da zenginleşmesi için birçok olasılık” yarattığını vurguluyor.
En Zengin %5’in Serveti
Nüfusun en zengin %5’inin servet payı, servet dağılımının önemli bir göstergesi. ECB verilerine göre, 2025’in ilk çeyreğinde bu pay, Malta’da %30,8’den Letonya’da %54’e kadar değişiyor. Malta dışında, en düşük servet eşitsizliğine sahip ülkeler Kıbrıs (%31,4), Hollanda (%32,8), Yunanistan (%33) ve Slovakya (%34,4) olarak sıralanıyor.
Buna karşılık, Letonya’dan sonra en yüksek paylara Avusturya (%53,1) ve Litvanya (%51,7) sahip. Bu ülkelerde, en üstteki %5’lik kesim toplam hanehalkı net varlığının yarısından fazlasını elinde tutuyor.
En Zengin %10’un Payı
Toplumların en zengin %10’luk kesimi için sıralamalar genel olarak benzerlik gösteriyor. Malta’da %42,7’den Letonya ve Avusturya’da %64’e kadar değişen oranlar dikkat çekiyor. En zengin %10’un payı Slovakya’da (%44,1), Kıbrıs’ta (%44,8), Yunanistan’da (%45,4), Hollanda’da (%46,2) ve İrlanda’da (%48,6) %50’nin altında bulunuyor.
Letonya ve Avusturya’nın yanı sıra, nüfusun en zengin %10’luk kesiminin net servetin %60’ından fazlasını elinde tuttuğu diğer iki ülke ise Almanya (%60,5) ve İtalya (%60,3). Bu rakam Fransa’da %54,8, İspanya’da ise %53,4’e ulaşıyor.
Konut Sahipliği ve Servet Dağılımı
Eurofound araştırma yöneticileri Dr. Carlos Vacas-Soriano ve Eszter Sándor, konut sahipliği oranlarının servet dağılımındaki farklılıklara katkıda bulunan önemli faktörlerden biri olduğunu vurguluyor. Eurofound araştırmacıları, konut sahipliği oranının yüksek olduğu ülkelerde servet eşitsizliğinin daha düşük olma eğiliminde olduğunu belirtiyor. Buna karşılık, diğer finansal varlıklara erişimin daha yaygın olduğu ülkelerde eşitsizlik daha yüksek olma eğiliminde.
Sonuç olarak, Avrupa’daki servet eşitsizliği karmaşık bir sorun ve farklı ülkelerde farklı dinamiklere sahip. Vergi politikaları, konut sahipliği oranları ve finansal varlıklara erişim gibi çeşitli faktörler, servet dağılımını etkiliyor. Türkiye’nin bu tabloda ikinci sırada yer alması, ülkedeki ekonomik politikaların ve sosyal dinamiklerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
