Türkiye ve Suriye Tarımsal İşbirliği: Gıda Güvenliği için Ortak Yol Haritası

Türkiye ve Suriye, tarımsal alanda işbirliğini artırmak ve gıda güvenliğini sağlamak amacıyla önemli bir adım attı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ve Suriye Tarım ve Tarım Reformu Bakanı Emced Bedr’in imzaladığı anlaşma, iki ülke arasındaki tarımsal işbirliğinin yeni bir döneme girdiğinin işareti olarak değerlendiriliyor.

İşbirliğinin Temel Hedefleri ve Kapsamı

Anlaşmanın temel hedefi, özellikle gıda arz güvenliğinin sağlanması. Bakan Yumaklı, bu amaçla bitkisel ve hayvansal üretime yönelik önemli faaliyetlerin yürütüldüğünü belirtti. Suriye’deki altyapı sorunlarına dikkat çeken Yumaklı, harap olmuş altyapının getirdiği sorunlarla birlikte ileriye dönük çok ciddi faaliyetlerde bulunulması gerektiğini vurguladı.

Şap Hastalığına Karşı İşbirliği

Suriye’de görülen şap hastalığına karşı da önlemler alınacak. Bakan Yumaklı, özellikle sınır illerinden başlamak üzere aşılama yapılabilmesi için belli dozlarda şap aşısı gönderdiklerini açıkladı. Bu adım, hayvancılık sektöründe yaşanabilecek olumsuz etkileri minimize etmeyi amaçlıyor.

Eylem Planı ve Ortak İşbirliği Komitesi

Son dönemde Türkiye ve Suriye bakanlıkları arasında gerçekleştirilen temaslarda, işbirliği çerçevesinin daha da belirgin hale geldiği ve bunların bir eylem planı çerçevesinde somutlaştırılmasından duyulan memnuniyet dile getirildi. 21 Nisan 2025 tarihinde Türkiye’de düzenlenen “Tarım Diplomasisi Çalıştayı”nda kuruluşuna karar verilen ortak işbirliği komitesinin, eylem planının hayata geçirilmesinde önemli bir rol üstleneceği belirtildi. Yumaklı, “Bugün imzalayacağımız Tarım İşbirliğimizin Güçlendirilmesine Dair Niyet Beyanı, işbirliğimizi ilerletme konusunda ortak irademizin güçlü bir beyanı olacaktır” dedi.

Türkiye’nin Suriye’ye Yönelik Tarımsal Destekleri

Bakan Yumaklı, Suriye’de 13 yılın ardından tarım ve su altyapısındaki tahribatın, göçlerin ve üretim kayıplarının gıda güvenliğini ciddi şekilde zayıflattığını anımsattı. Bu kapsamda, Türkiye’nin geçmişte Suriye’ye yönelik yaptığı yardımları şu şekilde sıraladı:

• DSİ personeli ve makineleriyle 1,2 milyon kişinin ihtiyacını karşılayacak temiz içme ve kullanma suyu sağlandı.
• İlçe müdürlükleri, mezbahaneler, hayvan pazarları, fide–fidan merkezleri ve arıcılık tesisleri kuruldu.
• Gübre, ilaç, tohum, fide, aşı, yem, kulak küpesi ve tarımsal makineler gönderildi.

Yeni Projeler ve Yatırımlar

Şam’da uygun görülen laboratuvarın teknik altyapı bakımından revizyonunun yapılacağını belirten Yumaklı, Halep tohum tescil ve sertifikasyon laboratuvarının da teknik altyapısının revize edileceğini söyledi. Ayrıca, Suriye’de uygun görülen yerde 50 bin metrekare sera yapmaya hazır olduklarını ifade etti. Bu projeler, Suriye’nin tarımsal üretim kapasitesini artırmayı ve modern tarım tekniklerinin kullanımını teşvik etmeyi amaçlıyor.

Suriye’nin Bakış Açısı ve Beklentileri

Suriye Tarım ve Tarım Reformu Bakanı Emced Bedr, Türkiye ve Suriye arasındaki gümrük çalışmalarının kolaylaştırılması ve özel yatırımların teşvik edilmesinin önemine işaret etti. Bedir, “Türkiye ile Suriye arasında özel yatırımlar süreci fiilen başlamış durumdadır” dedi. Ayrıca, iki ülke arasında kısa süre içinde bir iyi niyet protokolü imzalanacağını, gelecek dönemde ise her iki tarafın da çıkarlarını gözeten uluslararası bir anlaşmaya geçileceğini kaydetti.

İşbirliğinin Ekonomik Etkileri ve Gelecek Beklentileri

Türkiye ve Suriye arasındaki tarımsal işbirliğinin, her iki ülke çiftçisine, kırsal kesimine ve halkına doğrudan fayda sağlayacağına inanılıyor. Bakan Yumaklı, önümüzdeki dönemde düzenli temasların sürdürülmesini ve Suriye’nin tarım altyapısını yeniden ayağa kaldırmak için birlikte çalışmayı temenni ettiklerini belirtti. Suriye’nin ihtiyaçları temelinde daha kapsamlı ve uzun vadeli yatırımlar gerektiren projelerin birlikte ele alınabileceği vurgulandı. Bu işbirliği, bölgedeki tarımsal üretimin artmasına, gıda fiyatlarının istikrar kazanmasına ve kırsal kalkınmanın desteklenmesine katkı sağlayabilir.

Sonuç

Türkiye ve Suriye arasındaki tarımsal işbirliği, bölgedeki gıda güvenliği sorunlarına çözüm bulma ve tarımsal üretimi yeniden canlandırma potansiyeli taşıyor. İmzalanan anlaşma ve planlanan projeler, iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesine ve bölgesel istikrara katkıda bulunabilir. Ortak işbirliği komitesinin çalışmaları ve eylem planının uygulanması, bu sürecin başarısı için kritik öneme sahip olacak.